روایت سی‌ان‌ان از طرح‌ریزی جمهوری اسلامی برای انفجار احتمالی «بمب کثیف» در واشنگتن

جمهوری اسلامی ایران لزوما نیازی ندارد نیروهای آموزش‌دیده خود را به داخل آمریکا بفرستد؛ بلکه کافی است فردی را که از پیش در خاک آمریکا زندگی می‌کند، برای اجرای حمله متقاعد کند

تصاویری از دونالد ترامپ و مجتبی خامنه‌ای-با استفاده از خبرگزاری فرانسه

به گزارش سی‌ان‌ان، اطلاعات جدید آمریکا نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران در حال تدوین طرح‌هایی برای هدف قرار دادن مقام‌های ارشد دولت دونالد ترامپ از طریق منفجر کردن نوعی بمب موسوم به «بمب کثیف» یا استفاده از سلاح شیمیایی در واشنگتن است. این موضوع را هفت مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفته‌اند؛ با این حال، مقام‌های آمریکایی همچنان درباره توانایی تهران برای اجرای چنین طرحی و اینکه آیا اساسا قصد عملی کردن آن را دارد، اختلاف نظر دارند.

منابع آگاه از تازه‌ترین اطلاعات اطلاعاتی آمریکا، طرح‌ریزی جمهوری اسلامی را در حال حاضر بیشتر تلاشی برای ایجاد گزینه‌های احتمالی توصیف کرده‌اند تا نشانه‌ای از قریب‌الوقوع بودن حمله. با این حال، دو منبع گفته‌اند طرح‌هایی که آمریکا از آنها مطلع شده، بسیار مشخص بوده و مکان‌ها و اهداف معینی را در بر می‌گیرد. این اطلاعات موجی از برنامه‌ریزی‌های اضطراری را در آمریکا برای مقابله با تهدید احتمالی به دنبال داشته است.

لوران بیس، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای گفت آمریکا «همه تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارد، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک این کشور وجود ندارد».

با این حال، مقام‌های آمریکایی این اطلاعات را نشانه‌ای نگران‌کننده از آمادگی جمهوری اسلامی برای تشدید تنش‌ها در شرایطی ارزیابی کرده‌اند که این حکومت با فشار شدید حملات نظامی مستمر آمریکا و محاصره اقتصادی سنگینی روبه‌رو است؛ محاصره‌ای که مقام‌های ارشد دولت ترامپ گفته‌اند اقتصاد کشور را «ویران» کرده است.

به گفته این منابع، اطلاعات تازه نشان می‌دهد تهران اکنون به‌طور فعال در حال برنامه‌ریزی برای حملات احتمالی در داخل خاک آمریکا است؛ هرچند هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد تصمیم گرفته است این طرح‌ها را اجرا کند.

یکی از منابع گفت: «اینکه آیا آنها واقعا نیروهای لازم را برای اجرای چنین حمله‌ای در اختیار دارند یا نه، همچنان محل بحث است.»

سی‌ان‌ان می‌نویسد، در شرایطی که مذاکرات دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیری‌ها با کندی پیش می‌رود، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد جنگ «به‌زودی و در آینده‌ای نه‌چندان دور» پایان خواهد یافت. با این حال، تلاش‌های فوری و پشت‌پرده برای مقابله با این تهدید تازه، بی‌ثباتی و غیرقابل پیش‌بینی بودن مناقشه‌ای را نشان می‌دهد که تاکنون راه‌حلی برای آن پیدا نشده است. این وضعیت همچنین خطر آن را مطرح می‌کند که هزینه جنگی که ترامپ در ماه فوریه آغاز کرد، به شکلی فراتر از افزایش قیمت بنزین، گریبان شهروندان آمریکایی را بگیرد.

دو منبع گفتند مقام‌های آمریکایی طی هفته گذشته چندین نشست برای بررسی راه‌های مقابله با این تهدید برگزار کرده‌اند. یکی از منابع این برنامه‌ریزی‌ها را اقدامی «عاقلانه» توصیف کرد. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تهدیدهای جمهوری اسلامی هفته گذشته سرویس مخفی آمریکا را واداشت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، را به محل سکونت نظامیان منتقل کند.

طرح‌ریزی‌های جمهوری اسلامی برای حمله به مقام‌های کنونی و پیشین آمریکا، از جمله طرح ترور دونالد ترامپ از طریق استخدام آدمکش در سال ۲۰۲۴، از نخستین دوره ریاست‌جمهوری او ادامه داشته است. این تلاش‌ها عمدتا بر یافتن فرصت‌هایی برای کشتن مقام‌های آمریکایی در جریان سفرهای خارجی آنها متمرکز بوده است.

مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که این کشور در برابر حمله با سلاح‌های نامتعارف به‌شدت آسیب‌پذیر است. ساخت بمب‌های کثیف ــ که در آنها مواد رادیواکتیو درون یک بمب متعارف قرار می‌گیرد ــ نسبتا آسان است. جمهوری اسلامی ایران لزوما نیازی ندارد نیروهای آموزش‌دیده خود را به داخل آمریکا بفرستد؛ بلکه کافی است فردی را که از پیش در خاک آمریکا زندگی می‌کند، برای اجرای حمله متقاعد کند.

به گفته یکی از منابع، دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا پیام‌ها و ارتباطاتی از طرف‌های وابسته به جمهوری اسلامی شناسایی کرده‌اند که در آنها ادعا شده مواد لازم برای ساخت بمب در داخل آمریکا انبار شده است. مقام‌های آمریکایی درباره میزان اعتبار این اطلاعات اختلاف نظر دارند، اما در مجموع معتقدند انتقال و انبار کردن مواد هسته‌ای یا عوامل شیمیایی در داخل آمریکا بسیار آسان بوده و حتی احتمال دارد جمهوری اسلامی از سال‌ها پیش چنین موادی را در این کشور مستقر کرده باشد تا در صورت لزوم روی یک سلاح متعارف قرار گیرند.

یکی از منابع نزدیک به اطلاعات اطلاعاتی گفت: «با توجه به نفوذپذیری مرزهای ما در بخش عمده‌ای از ده سال گذشته، وارد کردن عوامل عملیاتی به داخل کشور که بتوانند قطعات بمب را تهیه و در محل مورد نظر قرار دهند، بسیار آسان بوده است.»

منبع دیگری گفت بسیاری از مقام‌های امنیت ملی آمریکا فرض را بر این گذاشته‌اند که مواد هسته‌ای از پیش و احتمالا برای سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، در داخل آمریکا مستقر شده‌اند.

به بیان دیگر، به گفته یکی از منابع، توانایی جمهوری اسلامی برای انجام چنین حمله‌ای افزایش نیافته است؛ آنچه تغییر کرده، انگیزه این حکومت برای انجام آن است.

وزارت دفاع آمریکا برای اظهارنظر درباره این موضوع، سی‌ان‌ان را به دفتر مدیر اطلاعات ملی ارجاع داد؛ این دفتر از اظهارنظر خودداری کرد.

سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورک، در بیانیه‌ای اعلام کرد جمهوری اسلامی «استفاده از سلاح‌های شیمیایی را تحت هر شرایطی کاملا نامشروع می‌داند و اتهامات نادرست و ساختگی منتشرشده در این زمینه را قاطعانه رد و تکذیب می‌کند». این سخنگو به‌طور مشخص درباره اطلاعات مربوط به طرح احتمالی استفاده از بمب کثیف اظهارنظر نکرد.

بمب کثیف؛ «سلاح وحشت» نه سلاحی دقیق

سی‌ان‌ان می‌نویسد، بمب کثیف با بمب هسته‌ای تفاوت زیادی دارد. بمب هسته‌ای با اتکا به واکنش شکافت هسته‌ای عمل می‌کند و قدرت تخریب آن به‌مراتب بیشتر است. بمب کثیف نیز می‌تواند مواد رادیواکتیو خطرناکی را در هوا پراکنده کند و مناطق گسترده‌ای، از چند منطقه شهری تا چندین کیلومتر، را آلوده کند؛ اما کارشناسان می‌گویند تلفات احتمالی چنین حمله‌ای عمدتا ناشی از انفجار بمب خواهد بود، نه تشعشعات رادیواکتیو آن.

ساخت بمب کثیف از ساخت یک بمب متعارف دشوارتر نیست؛ بخش دشوار ماجرا، تهیه مواد رادیواکتیو است.

یکی از منابع آگاه از اطلاعات جدید گفت: «چنین سلاحی، همانند بمب‌گذار انتحاری که خودش را منفجر می‌کند، سلاحی برای ایجاد وحشت است، نه سلاحی دقیق. این سلاح می‌تواند مردم را به‌شدت بیمار کند و برخی مناطق را غیرقابل سکونت کند.»

یکی از چالش‌های آمریکا ممکن است شناسایی این طرح پیش از اجرای آن باشد. یک قانون مهم نظارتی که به مقام‌های آمریکایی اجازه می‌داد ارتباطات افراد خارجی را جمع‌آوری کنند، در ماه ژوئن و در پی اختلاف میان کاخ سفید و کنگره بر سر بیل پولته، مدیر وقت اطلاعات ملی، منقضی شد.

دستورهای نظارتی که پیش از ماه ژوئن صادر شده‌اند، تا مارس ۲۰۲۷ همچنان معتبر خواهند بود؛ اما مقام‌های امنیت ملی هشدار داده‌اند که در صورت اقدام نکردن کنگره، یکی از موثرترین ابزارهای خود برای شناسایی طرح‌های تروریستی را از دست خواهند داد.

دادستان کل آمریکا، تاد بلانش، جِی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، و جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، هفته گذشته در نامه‌ای به رهبران جمهوری‌خواه و دموکرات هر دو مجلس کنگره، خواستار تمدید این قانون شدند.

آنها هشدار دادند که هرگونه تاخیر در تمدید قانون، در شرایط افزایش تهدیدهای امنیتی که در نشست محرمانه با حضور هشت مقام ارشد کنگره مطرح شده بود، «جان شهروندان آمریکایی در داخل کشور و نیروهای نظامی مستقر در خارج از کشور را به خطر می‌اندازد».

اعضای گروه موسوم به «هشت نفر» شامل چهار رهبر کنگره و رهبران هر دو حزب در کمیته‌های اطلاعاتی مجلس نمایندگان و سنا هستند. این افراد چند روز پیش از ارسال نامه، درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی توجیه اطلاعاتی دریافت کرده بودند. مشخص نیست که در این جلسه به‌طور مشخص درباره تهدید استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی علیه واشینگتن نیز صحبت شده باشد یا نه.

نگرانی آمریکا از حمله شیمیایی به نیروهایش در خاورمیانه

سی‌ان‌ان می‌نویسد، مقام‌های آمریکایی همچنین با دقت جریان دیگری از اطلاعات را زیر نظر دارند که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ممکن است از سلاح‌های شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه استفاده کند. دو مقام آمریکایی این موضوع را تایید کرده‌اند. نیویورک‌تایمز نخستین رسانه‌ای بود که این نگرانی‌ها را گزارش کرد.

چندین مقام آمریکایی به صراحت گفته‌اند نیروهای این کشور تجهیزات حفاظتی و آموزش کافی برای مقابله با چنین حمله‌ای را در اختیار ندارند.

یکی از منابع آگاه از اطلاعات اخیر به سی‌ان‌ان گفت این نگرانی‌ها به برنامه‌ریزی‌های اضطراری جداگانه‌ای منجر شده است که هدف آن اطمینان از برخورداری کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا در منطقه از تجهیزات و آموزش لازم برای محافظت از خود در صورت هدف قرار گرفتن با سلاح‌های شیمیایی جمهوری اسلامی است.

مجموعه این تهدیدهای فزاینده در شرایطی مطرح می‌شود که آمریکا و جمهوری اسلامی همچنان در تنگه هرمز درگیر هستند. مذاکرات برای پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا، بازگشایی تنگه و خاتمه درگیری‌ها تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده است.

یک منبع منطقه‌ای تاکید کرده است که هر دو طرف در حال حاضر خواهان دستیابی به توافق هستند، اما هیچ‌یک نشانه‌ای از آمادگی برای ارائه امتیازهای معنادار نشان نمی‌دهند.

این منبع منطقه‌ای تاکید کرد چند هفته آینده برای دستیابی به هرگونه توافقی حیاتی خواهد بود؛ دوره‌ای که در آن ممکن است برخی طرف‌ها تلاش کنند روند توافق را مختل کنند.

به گفته این منبع، از جمله طرف‌هایی که باید زیر نظر باشند، تندروهای جمهوری اسلامی یا عناصر خودسر درون حکومت هستند که از جنگ سود برده‌اند و ممکن است برای ادامه درگیری‌ها انگیزه داشته باشند و به همین دلیل دست به حمله بزنند.

یکی از مقام‌های آمریکایی تاکید کرد جمهوری اسلامی به‌خوبی از پیامدهای احتمالی چنین اقدامی و خطر تلافی‌جویی آمریکا آگاه است؛ چه از سلاح‌های مورد بحث در خاورمیانه استفاده کند و چه در داخل خاک آمریکا.

با این حال، اگر رهبران جمهوری اسلامی به این نتیجه برسند که بقای حکومتشان در معرض خطر قرار گرفته است، ممکن است چنین حمله‌ای را با وجود پیامدهای احتمالی آن ارزشمند بدانند.