از ضاحیه تا صنعا؛ نقش حزب‌الله در جنگ یمن

مداخلهٔ حزب‌الله در جنگ یمن، حاکمیت ملی لبنان را با چالش و روابط بیروت با کشورهای حوزهٔ خلیج فارس را با تنش روبه‌رو کرده است

تصاویر حسن نصرالله، رهبر پیشین حزب‌الله، و نعیم قاسم، رهبر کنونی این گروه، در راهپیمایی حوثی‌ها در صنعا، پایتخت یمن‌ــAFP 

تابستان سال ۱۳۹۴ هنگامی که در شبکهٔ خبری العربیه فعالیت می‌کردم، ویدیویی محرمانه از یمن که به بیرون درز کرده بود، به دستم رسید. در این ویدیو، یکی از افسران حزب‌الله به نام ابوصالح در میان گروهی از حوثی‌ها، در یکی از اردوگاه‌های مخفی آموزش نظامی در حومهٔ صنعا دیده می‌شد. این تصاویر که بعدها از شبکهٔ العربیه پخش شد، فراتر از یک افشاگری خبری و سندی عینی بود که از نخستین شواهد حمایت حزب‌الله و سپاه پاسداران از حوثی‌ها پرده برمی‌داشت.

در این ویدیو، صدای یکی از افسران نظامی حزب‌الله شنیده می‌شد که شیوه‌های جنگ چریکی، کمین و ترور را به حوثی‌ها آموزش می‌داد. از آن پس، مداخلهٔ مستقیم حزب‌الله در یمن ابعاد تازه و گسترده‌تری به خود گرفت.

نقش حزب‌الله در تقویت توان نظامی و فناورانهٔ حوثی‌ها

اما نقش حزب‌الله در یمن به آموزش نظامی حوثی‌ها محدود نماند و به‌زودی حوزه‌هایی چون مدیریت اتاق‌های عملیات و انتقال فناوری‌های نظامی را نیز دربر گرفت. یگان‌های تخصصی حزب‌الله به‌ویژه «واحد ۳۸۰۰»، نیز نظارت مستقیم بر برنامه‌ریزی حملات مرزی و عملیات موشکی حوثی‌ها را بر عهده گرفتند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

کارشناسان حزب‌الله در توسعهٔ توان پهپادی، موشکی و دریایی حوثی‌ها نقش مهمی داشتند و با بهره‌گیری از قطعات قاچاق‌شده، به تقویت توان تسلیحاتی این گروه کمک کردند؛ تسلیحاتی که در سال‌های گذشته امنیت کشتی‌رانی بین‌المللی در دریای سرخ و تأسیسات حیاتی منطقه را به خطر انداخته‌اند و همچنان تهدیدی جدی علیه امنیت و ثبات منطقه به شمار می‌روند.

حزب‌الله، بازوی سیاسی، دیپلماتیک و رسانه‌ای حوثی‌ها

حمایت حزب‌الله از حوثی‌ها تنها به عرصهٔ نظامی محدود نماند، بلکه ابعاد سیاسی و رسانه‌ای گسترده‌ای نیز پیدا کرد. ضاحیهٔ جنوبی بیروت به مرکز هدایت فعالیت‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای حوثی‌ها، از جمله شبکهٔ تلویزیونی «المسیره»، تبدیل شد که امکانات فنی، آموزش‌های تخصصی در زمینهٔ تولید برنامه‌های تلویزیونی و پشتیبانی حقوقی برای فعالیت این رسانه‌ها را فراهم می‌کرد.

به گفتهٔ دولت قانونی یمن، رهبران حزب‌الله به‌عنوان میانجی سیاسی و نمایندهٔ غیررسمی حوثی‌ها در عرصهٔ دیپلماسی ایفای نقش می‌کنند و هماهنگی مواضع سیاسی این گروه را نیز بر عهده دارند.

نقش حزب‌الله در افزایش قابلیت نقطه‌زنی موشک‌های حوثی‌ها

نقش حزب‌الله در تقویت توان موشکی و پهپادی حوثی‌ها به‌روشنی آشکار شده است. کارشناسان این گروه افزون بر آموزش‌های میدانی، در مراکز پشتیبانی و اتاق‌های عملیات نیز در ارتقای کارآیی و قابلیت نقطه‌زنی موشک‌های بالیستیک و پهپادهای حوثی‌ها مشارکت دارند؛ تسلیحاتی که این گروه در سال‌های گذشته برای حمله به تأسیسات حیاتی عربستان سعودی به کار گرفت و همچنان از آن‌ها استفاده می‌کند.

به گزارش منابع خبری، کارشناسان فنی حزب‌الله با بهبود سامانه‌های هدایت و افزایش برد موشک‌ها، در تقویت توان موشکی حوثی‌ها و تبدیل قطعات موشکی قاچاق‌شده به تسلیحات پیشرفته با قابلیت نقطه‌زنی نقش داشته‌اند.

اکنون این پرسش مطرح می‌شود که دولت لبنان تا چه زمانی در پایان دادن به نفوذ و فعالیت‌های حزب‌الله ناتوان خواهد ماند؟ کارشناسان این گروه همچنان در خاک یمن حضور دارند و بیروت، به‌ویژه حومهٔ جنوبی آن، به پایگاهی برای هدایت جنگ‌های منطقه‌ای، از جمله جنگ یمن، و گسترش ناامنی و بی‌ثباتی در خاورمیانه تبدیل شده است.

دولت لبنان، اقتدار بر کاغذ، ناتوانی در عمل

دولت لبنان همچنان گرفتار وعده‌های عملی‌نشده و تصمیم‌هایی است که هرگز اجرایی نشدند. در همین حال، گزارش‌ها و منابع میدانی در جنوب لبنان حاکی از آن است که حزب‌الله از سیاست‌های پیشین خود دست برنداشته است و با استقرار دوبارهٔ نیروها و تحکیم مواضعش در جنوب رود لیتانی، حضور نظامی‌ خود را تقویت می‌کند. بر اساس این گزارش‌ها، نیروهای حزب‌الله با پوشش غیرنظامی در فاصلهٔ چندمتری خطوط تماس و مواضع ارتش اسرائیل فعالیت می‌کنند؛ اقدام‌هایی که خطر تشدید تنش‌ها را افزایش داده و امنیت ساکنانی را که به خانه‌هایشان بازگشته‌اند، به خطر انداخته است.

حزب‌الله شبکهٔ انتقال سلاح و مهمات خود در داخل لبنان را نیز همچنان فعال نگه داشته است. نمونه‌ای از تداوم این فعالیت‌ها کشف و ضبط ۸۰۰ کیلوگرم مواد منفجره در گردنهٔ ضهر البیدر، واقع در جادهٔ بیروت‌ــ‌دمشق است و حزب‌الله هم تعلق آنها به خود را تأیید کرده است.

تداوم فعالیت‌های نظامی حزب‌الله در داخل لبنان و حضور نیروها و کارشناسان این گروه در جنگ‌ها و منازعات منطقه‌ای، هزینه‌های بیشتری بر مردم لبنان تحمیل خواهد کرد، مگر آنکه دولت این کشور از وعده‌های بی‌سرانجام فراتر رود و با اقدام‌های عملی، به این وضعیت فاجعه‌بار پایان دهد.

در همین راستا، ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، در تماس تلفنی با رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، مخالفت خود را با هرگونه مداخلهٔ افراد و گروه‌ها در امور داخلی یمن و فعالیت‌هایی که امنیت، ثبات و حاکمیت این کشور را به خطر می‌اندازد، اعلام کرد.

با این حال دولت لبنان دیگر نباید به صدور بیانیه‌های محکومیت و ابراز مخالفت بسنده کند. ادامهٔ حضور نیروها و کارشناسان حزب‌الله در کنار حوثی‌ها در یمن، نه‌تنها حاکمیت ملی لبنان را زیر سوال می‌برد، بلکه اقدامی نسنجیده و پرمخاطره است که می‌تواند تنش‌های تازه‌ای در روابط لبنان با کشورهای حوزهٔ خلیج فارس ایجاد کند و منافع ملی این کشور را بیش‌ازپیش به خطر اندازد. در نهایت، اعتبار و اقتدار دولت لبنان در گرو آن است که از وعده‌های بی‌سرانجام فراتر رود و با اقدام‌های عملی، به این وضعیت فاجعه‌بار که پیامدهای زیانباری برای لبنان و منطقه دارد، پایان دهد.

دیدگاه و نظرات ابراز شده در این مقاله لزوماً سیاست یا موضع ایندیپندنت فارسی را منعکس نمی کند.

بیشتر از دیدگاه