جنگ ایران در تنگهٔ هرمز علاوه بر خسارات دریایی، به بهای جان ملوانان و ناپدید شدن خدمه برخی کشتی‌های تجاری تمام شده و خانواده‌های آنان را در بلاتکلیفی و انتظاری دردناک فرو برده است.

خبرگزاری رویترز در گزارشی که روز چهارشنبه منتشر کرد، با برخی خانواده‌ها که عزیزانشان را بر اثر این جنگ در دریا از دست دادند، گفت‌وگو کرده است.

وی. پاندیسلوِی، مادر ناوین کومار، ملوان هندی، بیش از شش ماه است که از پسرش هیچ خبری ندارد، اما همچنان به بازگشت او امیدوار است و هر بار که پیام‌های صوتی قدیمی‌ او را گوش می‌دهد، دوباره اشک می‌ریزد.

کومار یکی از شش خدمه‌ای بود که روی دو کشتی باری مرتبط با ایران کار می‌کرد. این دو کشتی آخرین بار ماه مه، در آب‌های ایران مشاهده و پس از آن ناپدید شدند. سرنوشت این کشتی‌ها همچنان نامشخص است.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، کشتی‌های تجاری بارها هدف حمله قرار گرفتند. تهران برای اعمال کنترل بر تنگهٔ هرمز به کشتی‌ها حمله کرد و ایالات متحده نیز برای برقراری محاصره دریایی بندرهای ایران، کشتی‌های مرتبط با تهران را هدف قرار داد.

سازمان بین‌المللی دریانوردی، نهاد وابسته به سازمان ملل متحد، وقوع ۱۳۰ «حادثه» را از آغاز درگیری‌ها در منطقه تأیید کرده است. بیشتر این حوادث حمله بودند و دست‌کم ۲۵ دریانورد در آن‌ها کشته شده‌اند.

خبرگزاری رویترز برای تکمیل گزارش خود دربارهٔ پیامدهای انسانی حملات در تنگهٔ هرمز، با منابعی در صنعت کشتی‌رانی، مقام‌های عراقی و خانواده‌های دریانوردان مفقودشده در بصره عراق و ایالت تامیل نادوی هند گفت‌وگو کرد.

خانوادهٔ کومار ۲۳ ساله برای آنکه او بتواند دوره آموزش دریانوردی را به پایان برساند و به آرزویش برای کار در دریا برسد، زیر بار قرض سنگین رفتند. پس از اتمام دوره آموزشی، با یک قرارداد شش‌ماهه عازم مأموریتی شد که به او گفته بودند محل آن دوبی است، اما تنها یک هفته پس از شروع کار، کومار سر از ایران درآورد؛ موضوعی که باعث نگرانی و ناراحتی شدید خانواده‌اش شد.

خانوادهٔ کومار حتی پیش از آغاز جنگ، که سه ماه بعد رخ داد هم با تمام توان می‌کوشیدند او را به هند بازگردانند. سپس ارتباط با او به‌کلی قطع شد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که کومار برای کار به کشتی‌های «بریج ۱» (Bridge 1) و «بریج ۲» (Bridge 2) که حوالی ۹ مه ناپدید شدند، اعزام شده بود. نام این دو کشتی در فهرست حوادث سازمان بین‌المللی دریانوردی نبود..

عراق در ماه مه اعلام کرد که ناپدید شدن این دو کشتی را که با پرچم بولیوی تردد می‌کردند، پیگیری می‌کند، اما هیچ پیام اضطراری از آن‌ها دریافت نشد. پس از قطع ارتباط با خدمه، بندرهای خلیج فارس خواستار دریافت اطلاعات شدند.

خالد سعد الثعالبی، رئیس بنیاد دریایی عراق در بصره، به رویترز گفت طبق آخرین اطلاعات موجود، سامانه شناسایی خودکار کشتی‌ها (AIS) آخرین موقعیت ثبت‌شده آن‌ها را ۹ مه، ساعت ۴:۵۰ بعدازظهر، در فاصله حدود ۸ مایل دریایی از جزیره کیش ایران ارسال کرد. 

او افزود که ما با نماینده شرکت در ایران تماس گرفتیم، اما گفت از این حادثه چیزی نمی‌داند. روز بعد، نیروهای جست‌وجو و نجات ایران برای یافتن کشتی‌ها تلاش کردند، اما چیزی پیدا نکردند. هنوز هم نمی‌دانیم کشتی‌ها غرق شدند یا کشوری آن‌ها را توقیف کرده است.

از پنج خدمه مفقود دیگر این دو کشتی سه تن عراقی، یک نفر پاکستانی و یک نفر هندی‌ است. منابع آگاه می‌گویند این کشتی‌ها در تجارت مرتبط با ایران فعالیت داشتند و فولاد حمل می‌کردند.

حیدر رحمان المیاحی ۲۲ ساله یکی از ملوانان عراقی این کشتی‌ها بود. یوسف رحمان، برادر او، می‌گوید که خانواده المیاحی برای یافتن پاسخ و کسب اطلاع از سرنوشتش به ایران رفتند و موفق شدند مالک کشتی‌ها را پیدا کنند، اما این فرد که تنها گفته شد ایرانی بود، به خانواده گفت که دربارهٔ کشتی‌ها هیچ اطلاعاتی  ندارد.

این خانواده روایت‌های متناقضی شنیدند. برخی منابع در صنعت گفتند ممکن است آمریکا کشتی‌ها را هدف قرار داده باشد و آن‌ها غرق شده باشند. برخی دیگر احتمال دادند ایران یا یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس خدمه را بازداشت کرده باشد.

به نوشته رویترز، این خطرات باعث شده‌اند که هزینه‌های دریانوردی به‌شدت افزایش پیدا کند. از جمله آنکه از زمان آغاز جنگ ایران، هزینه استخدام ملوان سه برابر شده است، زیرا با افزایش خطرها، بسیاری تنها یک سفر دریایی را می‌پذیرند.

یکی از فعالان کشتی‌رانی در دوبی هم به رویترز گفت یک خدمه کشتی اکنون می‌تواند در دو ماه، به‌اندازه هفت ماه پیش از جنگ درآمد داشته باشد و سپس تصمیم بگیرد به خانه بازگردد. ناخدا هم که بیشترین دستمزد را در میان خدمه کشتی دارد، پیش از جنگ، ماهی حدود هشت تا ۱۳ هزار دلار درآمد داشت، اما اکنون این رقم تقریباً سه برابر شده است.