جنگ آمریکا و ایران با مختل کردن انتقال نفت از دو آبراه راهبردی تنگهٔ هرمز و باب‌المندب، بازار جهانی نفت را دگرگون کرده است. ایران حملات به نفتکش‌ها در تنگهٔ هرمز و خلیج فارس را تشدید کرده و با کاهش صادرات نفت منطقه، قیمت جهانی نفت خام در محدودهٔ بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.

به گزارش سی‌ان‌ان به نقل از مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، طی یک هفتهٔ گذشته ۱۲ حمله به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز یا اطراف آن گزارش شده است. همچنین، اوایل هفتهٔ جاری دو کشتی باری در حوادثی جداگانه در اثر اصابت پرتابه‌های ناشناس غرق شدند.

تحلیلگران تشدید حملات ایران را واکنشی به افزایش انتقال نفت از تنگهٔ هرمز در هفته‌های اخیر می‌دانند. ارتش آمریکا با پشتیبانی از تردد مخفیانهٔ نفتکش‌هایی که دستگاه‌های موقعیت‌یابشان را خاموش می‌کنند، به انتقال نفت از این تنگه کمک کرده است. این نفتکش‌ها محموله‌هایشان را به کشتی‌های منتظر در دریای عمان منتقل می‌کنند. در مقابل، ایران به‌دلیل محاصرهٔ دریایی آمریکا همچنان برای عبور نفتکش‌هایش با مشکل مواجه است.

این جنگ که وارد هشتمین ماه شده، به درگیری عربستان سعودی با حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن نیز گسترش پیدا کرده است. حوثی‌ها نفتکش‌های سعودی را در تنگهٔ باب‌المندب هدف قرار داده‌اند و اخیراً حملات مرگباری به فرودگاه بین‌المللی ریاض انجام داده‌اند.

به گفتهٔ تحلیلگران، این بحران پیامدهای بلندمدتی برای بازار نفت خواهد داشت. گئورگ زاخمان، پژوهشگر ارشد اندیشکدهٔ بروگل، می‌گوید کشورهای واردکنندهٔ نفت بیش‌ازپیش دریافته‌اند که برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های خارجی باید مصرف نفت را به‌صورت ساختاری کاهش دهند.

با اختلال در تنگهٔ هرمز، اهمیت راهبردی تنگهٔ باب‌المندب افزایش پیدا کرد. به گفتهٔ ریچارد برنز، از بنیان‌گذاران مؤسسهٔ انرژی اسپکتس (Energy Aspects)، صادرات نفت از بندر ینبع عربستان سعودی در دریای سرخ به روزانه ۴.۵ میلیون بشکه رسید که حدود سه میلیون بشکه از تنگهٔ باب‌المندب عبور می‌کرد. اما با تشدید تهدید حوثی‌ها از تابستان، این جریان صادراتی افت کرد.

یوهانس راوبال، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، هشدار داد که تهدید حوثی‌ها برای کشتی‌های تمامی کشورها می‌تواند ضربهٔ دیگری به بازار نفت وارد کند، قیمت‌ها را افزایش دهد، و عرضه را محدودتر کند.

در پی حملهٔ پهپادی ماه سپتامبر از خاک عراق به خط لولهٔ شرق به غرب عربستان سعودی، ریاض صادرات نفت از تنگهٔ هرمز را با پشتیبانی ارتش آمریکا افزایش داد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ایران را عامل احتمالی حمله دانست، اما وزارت خارجهٔ جمهوری اسلامی این اتهام را رد کرد. براساس گزارش‌ها، فعالیت این خط لوله اکنون از سر گرفته شده است.

کشورهای آسیایی، بزرگ‌ترین خریداران نفت عربستان سعودی، بیشترین آسیب را از این بحران دیده‌اند و با کاهش مصرف سازگار شده‌اند. چین با استفاده از ذخایر راهبردی، واردات نفت را به‌شدت کاهش داده است. برخی کشورهای خاورمیانه نیز مسیرهای صادراتی جدیدی از طریق خطوط لوله‌ای که هنوز ساخته نشده‌اند را بررسی می‌کنند.

راوبال می‌گوید هرچه جنگ طولانی‌تر شود، اهرم فشار ایران ضعیف‌تر می‌شود، زیرا کشورهای دیگر می‌توانند مسیرهای جایگزین ایجاد کنند.