گزارش‌های تازه منتشرشده نشان می‌دهد که روسیه در جنگ ایران نقشی گسترده‌تر از آنچه پیش‌تر اعلام شده بود ایفا کرده است. اسناد داخلی صنایع دفاعی این کشور بیانگر آن است که مسکو پیش از آغاز درگیری ایران با ایالات متحده، چگونه به تقویت زرادخانهٔ تسلیحاتی ایران پرداخته است.
به گزارش فاکس‌نیوز و بر اساس اسنادی که «دالاس آنالیتیکس» (Dallas Analytics)، یک گروه پژوهشی اوکراینی در حوزهٔ اطلاعات دفاعی، به دست آورده و منتشر کرده است، قراردادی میان روسیه و طرف ایرانی برای تأمین ۹۰ پرتابگر موشک‌های نقطه‌زن منعقد شده که مقصد آنها تهران بوده است. این اسناد جزئیات تازه‌ای دربارهٔ ابعاد حمایت نظامی مسکو از ایران ارائه می‌کنند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، بارها نقش روسیه در این درگیری را کم‌اهمیت جلوه داده است. او ماه گذشته نیز گفت باور ندارد روسیه «اصلاً» به ایران کمک می‌کند.
با این حال، سوابق تولید روسیه نشان می‌دهد که قطعات موردنیاز برای ساخت ۹۰ پرتابگر دومسیره از نوع اِی‌پی‌یو-ال (APU-L)، بر اساس قراردادی با شناسهٔ کی-۱۰ (K-10) اختصاص داده شده بودند. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده در زنجیرهٔ تولید روسیه، ارسال این قطعات از اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شده و تا دسامبر ۲۰۲۵ ادامه داشته است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
سایر اسناد داخلی روسیه که دالاس آنالیتیکس به دست آورده به‌صراحت مشخص می‌کنند که عنوان «کی–۱۰» به ایران اشاره دارد.
در یک درخواست تأمین تجهیزات مربوط به هواپیمای یاک-۱۳۰ (Yak-130) در اکتبر ۲۰۲۲، نام گیرندهٔ محموله «کی۱۰- ایران» ثبت شده است. این سند همچنین به امضای سرپرست وقت نمایندگی نظامی وزارت دفاع روسیه رسیده است.
عنوان «کی-۱۰» را می‌توان در ارتباط با تجهیزات نظامی روسی نیز ردیابی کرد که در نهایت به ایران رسیدند.
در یکی از برنامه‌های داخلی تولید روسیه، تحویل شش فروند هواپیمای یاک-۱۳۰ به گیرنده‌ای با شناسهٔ «کی-۱۰» ثبت شده بود. رسانه‌های حکومتی ایران بعدها در سپتامبر ۲۰۲۳ تصاویری از به خدمت گرفته شدن این هواپیماها منتشر کردند.
در این گزارش همچنین به پرتابگرهای اِی‌پی‌یو-ال برای حمل موشک ال‌ام‌یو‌آر (LMUR) روسیه اشاره شده است؛ موشکی نقطه‌زن که با نام‌های محصول ۳۰۵ (Product 305) یا کی‌‌اچ-۳۹ (Kh-39) نیز شناخته می‌شود. وزن این موشک نزدیک به ۱۰۴ کیلوگرم است و یک کلاهک جنگی به وزن حدود ۲۵ کیلوگرم حمل می‌کند. هدایت موشک در طول پرواز از طریق یک سامانهٔ جست‌وجوگر الکترواپتیکی و یک ارتباط رادیویی دوسویه امکان‌پذیر است که به کاربر اجازه می‌دهد مسیر آن را کنترل کند.
ایران پیش‌تر به‌طور رسمی از برنامهٔ خود برای خرید بالگردهای تهاجمی روسی ام آی-۲۸ خبر داده بود. این بالگردها یکی از سکوهایی است که می‌تواند این موشک را حمل کند.
نخستین تصاویر از بالگردهای ام‌آی-۲۸ان‌ای، که نسخهٔ صادراتی این بالگردند، در ژانویه ۲۰۲۶ در ایران ثبت شد.
اسناد موجود همچنین از دخالت وزارت دفاع روسیه در این فرایند حکایت دارند.
البته این اسناد به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که پرتابگرهای تکمیل‌شده در نهایت به ایران تحویل داده شده‌اند، با این حال، دالاس آنالیتیکس به شبکهٔ خبری فاکس‌نیوز دیجیتال گفت که خود قرارداد «مدرکی بسیار قوی» برای اثبات انتقال این تجهیزات به شمار می‌رود.
این یافته‌ها جزئیات تازه‌ای از روابط نظامی ایران و روسیه ارائه می‌کنند؛ روابطی که دولت ترامپ در طول جنگ بارها تلاش کرده است اهمیت آنها را کمرنگ جلوه دهد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، نهادهای اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کرده‌اند که روسیه اطلاعاتی دربارهٔ موقعیت دارایی‌ها و تجهیزات نظامی آمریکا در اختیار ایران قرار داده و اخیراً نیز تصاویر ماهواره‌ای و قطعات تسلیحاتی به ایران ارائه کرده است.
با این حال، مقام‌های دولت آمریکا گفته‌اند که این حمایت‌ها تأثیر قابل‌توجهی بر عملیات نظامی ایالات متحده نداشته است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، اعلام کرده است که کمک‌های روسیه مانعی در برابر عملیات نظامی آمریکا ایجاد نمی‌کند. همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفته است که واشنگتن حمایت‌های مسکو از ایران را زیر نظر دارد و در طراحی برنامه‌های عملیاتی و نظامی، این حمایت‌ها را نیز مدنظر قرار داده است.
دولت ترامپ جداگانه تلاش کرده است روند تأمین تسلیحات خارجی ایران را مختل کند، آن هم در شرایطی که تهران برای بازسازی توانمندی‌های نظامی خود تلاش می‌کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا شبکه‌هایی را هدف تحریم قرار داده است که به گفتهٔ این وزارتخانه، به ایران برای تهیهٔ تسلیحات و قطعات موردنیاز از خارج از کشور کمک کرده‌اند. این اقدامات شامل تلاش‌هایی برای خرید سامانه‌های پدافند هوایی قابل‌حمل ساخت چین نیز بوده است.
در همین هفته، وزارت امور خارجهٔ آمریکا یک فرد مستقر در روسیه را تحریم کرد که به گفتهٔ واشینگتن، در تلاش‌ها برای کمک به ایران برای تهیهٔ سامانه‌های پدافند هوایی قابل‌حمل ساخت چین مشارکت داشته است.
این سامانه‌ها که با عنوان اختصاری «من‌پادز» (MANPADS) شناخته می‌شوند، سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب‌اند.
پیش از این نیز، تارنمای گاردین در گزارشی نوشته بود که جمهوری اسلامی ایران تاکتیک حملات موشکی‌اش را تغییر داده است و از الگوهایی مشابه تاکتیک روسیه در جنگ اوکراین بهره می‌گیرد. در این روش، شلیک دسته‌های کوچک‌تر موشک گاهی مؤثرتر از حملات گسترده است و ابتدا پهپادها برای مشغول کردن سامانه‌های دفاع هوایی به کار گرفته می‌شوند تا راه برای اصابت موشک‌های بالیستیک هموار شود.
