خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی به نقل از منابع مطلع، نوشت شبه‌نظامیان حوثی تحت‌حمایت جمهوری اسلامی ایران که ماه گذشته به مهم‌ترین خط لوله نفتی عربستان سعودی و پس از آن یک پایگاه هوایی نظامی در این کشور حملاتی انجام دادند، به اطلاعات هوایی دقیقی دسترسی داشتند.

بر اساس این گزارش، یکی از عوامل تعیین‌کننده در موفقیت این حملات، اتفاقی بود که بالای سر این تأسیسات رخ می‌داد: در روزهای پیش از حمله، مجموعه‌ای از ماهواره‌های جاسوسی روسیه برای جمع‌آوری اطلاعات بر فراز خط لوله و پایگاه هوایی یادشده متمرکز شده بودند.

یک شرکت خصوصی اطلاعات مکانی اعلام کرده که ۴۰ حملهٔ موشکی و پهپادی حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقیِ تحت حمایت تهران به عربستان سعودی را از اول ژوییه تا ۱۹ اکتبر بررسی کرده و در همهٔ موارد، الگویی یکسان دیده است: ماهواره‌های دولتی و نظامی روسیه در روزهای پیش و پس از حملات، از فراز مناطق هدف عبور می‌کردند.

نواف عبید، بنیان‌گذار شرکت خصوصی اطلاعات مکانی اورورا (AURORAH Geosignal Intelligence)، مستقر در ژنو، گفت: «آنچه ما پیدا کردیم، یک تطابق ۱۰۰ درصدی میان فعالیت‌های ماهواره‌ای و حملات بود.»

این یافته‌ها نشان می‌دهند که روسیه چگونه به جمهوری اسلامی ایران و متحدان منطقه‌ای آن برای هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی و نظامی عربستان سعودی که در افزایش قیمت جهانی انرژی نقش داشتند، کمک می‌کند.

سه مقام از جمله یک مقام سعودی و فرد دیگری از رده‌های بالا در میان حوثی‌ها، به همراه یک تحلیلگر اطلاعاتی بخش خصوصی، به آسوشیتدپرس گفتند که حوثی‌ها و دیگر متحدان جمهوری اسلامی ایران از اطلاعات روسیه و همچنین توانمندی‌های چین بهره‌مند شده‌اند. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، مستشاران ایرانی حاضر در میدان اطلاعات را تحلیل و به متحدانشان منتقل کرده‌اند.

رائد کریملی، معاون وزیر خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی، هفته گذشته به خبرنگاران گفت که تهران و حوثی‌ها از «عناصری در روسیه و چین، و حتی گاه از مجموعه‌های تجاری» اطلاعاتی دریافت می‌کنند و افزود: «ما این مسائل را به‌طور منظم با چین و روسیه مطرح می‌کنیم و به این کار ادامه خواهیم داد.»

روسیه و جمهوری اسلامی ایران در همکاری نظامی، از جمله انتقال فناوری پهپادی، سابقه‌ای طولانی دارند. اگرچه روسیه مستقیماً در جنگ‌های منطقه دخالت نداشت، مقام‌های آمریکایی و اروپایی هم گفته‌اند که مسکو اطلاعاتی را در اختیار تهران گذاشته است.

نقطه‌زنی گروه‌های تحت‌حمایت تهران

صبح ۱۰ سپتامبر، چند حملهٔ پهپادی از خاک عراق سه ایستگاه حیاتی پمپاژ در مسیر خط لولهٔ شرق به غرب عربستان سعودی را هدف گرفت و بلافاصله جریان نفت را مختل کرد. این خط لولهٔ هزار و ۲۰۰ کیلومتری که از عرض عربستان سعودی می‌گذرد، در بحبوحهٔ حملات ایران به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز، مسیری جایگزین و حیاتی برای رساندن نفت خام این کشور به بازار بود.

عبید، پژوهشگر گروه مطالعات جنگ در کینگز کالج لندن که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۶ مشاور شماری از مقام‌های سعودی نیز بود، گفت این ایستگاه‌ها برای انتقال نفت ضروری‌اند، زیرا خط لوله در مسیرش از شرق عربستان سعودی و فلات نجد، بیش از هزار و  ۱۰۰ متر ارتفاع می‌گیرد و سپس به‌سوی ساحل غربی این کشور در دریای سرخ پایین می‌رود و شبه‌نظامیان مستقر در عراق تصمیم گرفتند همین نقاط را هدف بگیرند.

به‌ گفتهٔ عبید، شرکت او از ماه ژوییه مشاهده کرده بود که ۱۱ ماهوارهٔ روسی از مجموعهٔ «کاسموس ۲۶۰۰» بر این سه بخش خط لوله متمرکز شده‌اند. او گفت عبور این ماهواره‌ها در هفته‌های منتهی به حملات و ساعت‌های نزدیک به زمان آن‌ها افزایش یافت؛ الگویی که از شناسایی پیش و پس از حمله حکایت داشت.

یک هفته بعد، پایگاه هوایی ملک فهد در طائف عربستان سعودی هدف چند پرتابهٔ حوثی‌ها قرار گرفت. به‌ گفتهٔ وزارت دفاع ایتالیا، علاوه بر آشیانه‌های پایگاه، یک جنگندهٔ «یوروفایتر تایفون» نیروی هوایی این کشور نیز آسیب دید. ارتش ایتالیا سال‌ها است در چارچوب عملیات ائتلاف به رهبری آمریکا در عراق و سوریه، تجهیزات و نیروهایی در عربستان سعودی مستقر کرده است.

شرکت عبید در هر دو مورد، در بازه‌ای ۷۲ساعته پیرامون زمان حملات، در مقایسه با ماه ژوییه، افزایشی ۵۰ درصدی در تعداد ماهواره‌های روسی عبوری از فراز اهداف‌ ثبت کرد.

عبید گفت نکتهٔ قابل‌توجه این است که در حملهٔ طائف، به‌ جای جنگنده‌های سعودی مستقر در همان پایگاه، دقیقاً هواپیمای ایتالیایی هدف گرفته شد؛ موضوعی که به‌ گفتهٔ او، نشان‌دهندهٔ «پشتیبانی اطلاعاتی بسیار تخصصی است که حوثی‌ها و ایرانی‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند کسب کنند».

الگویی مشخص در فعالیت ماهواره‌ها

عبید گفت شرکت اورورا با استفاده از اطلاعات منابع باز و دیگر منابع اطلاعاتی، از میان بیش از ۱۱ هزار فضاپیمای در حال گردش به دور زمین، ۷۲ ماهوارهٔ شناسایی روسی را شناسایی و سپس مسیرها و مانورهای آن‌ها را ردیابی و با فعالیت‌های نظامی روی زمین مقایسه کرد.

او تصریح کرد که شرکتش انتقال واقعی اطلاعات به ایران یا متحدانش را رهگیری نکرده و آنچه مشخص شده، الگویی روشن از موقعیت ماهواره‌های روسی و فعالیت شناسایی پیرامون اهداف راهبردی پیش از حملات است؛ الگویی که از نظر او، نشان می‌دهد اطلاعات برای هدف‌گیری حوثی‌ها و شبه‌نظامیان عراقی جمع‌آوری و منتقل می‌شدند.

عبید گفت همین الگوهای ماهواره‌ای در ارتباط با حملات جمهوری اسلامی ایران به پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه، در جریان جنگ آمریکا و ایران که از فوریه آغاز شد، نیز مشاهده شدند.

کمک اطلاعات ماهواره‌ای به حوثی‌ها در جنگ داخلی یمن

یک مقام مطلع از تحقیقات عربستان سعودی دربارهٔ حملات اخیر، گفت اطلاعات به‌دست‌آمده نشان می‌دهد ماهواره‌های روسی به حوثی‌ها و شبه‌نظامیان عراقی برای حمله به اهداف حساس، از جمله ایستگاه‌های پمپاژ خط لولهٔ شرق به غرب، کمک کردند. این مقام، چون اجازهٔ گفت‌وگو با خبرنگاران را نداشت، به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد.

به‌ گفتهٔ او، این ماهواره‌ها به حملات ماه مارس ایران به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان سعودی، که در آن یک هواپیمای تجسسی آمریکا به‌شدت آسیب دید و نیز حمله به یکی از واحدهای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در مجموعهٔ سفارت آمریکا در ریاض، هم کمک کردند.

این مقام گفت تحقیقات نشان داد موشک‌ها و پهپادهای مورداستفادهٔ حوثی‌ها در حملات، قطعاتی ساخت روسیه و چین داشتند.

به‌ گفتهٔ عبید و یکی از رهبران حوثی، اطلاعات ماهواره‌ای روسیه  به پیشروی‌های چشمگیر حوثی‌ها در برابر مخالفان تحت‌حمایت عربستان سعودی در جنگ داخلی یمن هم یاری رساند.

عبید گفت اورورا آرایش‌هایی از ماهواره‌ها را بر فراز اهداف شناسایی کرد که با حملهٔ ۱۵ اکتبر حوثی‌ها به کاخ ریاست‌جمهوری در شهر بندری عدن در جنوب یمن و یک مرکز فرماندهی نزدیک آن، متعلق به ائتلاف به رهبری عربستان سعودی، مرتبط بودند. او همچنین به حمله به یک مرکز جذب نیروهای دولتی در استان شبوه اشاره کرد که در آن، ۷۵ نیروی تازه‌جذب‌شده کشته شدند.

یکی از رهبران ارشد حوثی به آسوشیتدپرس گفت مستشاران ایرانی حاضر در یمن برای کمک به هدف‌گیری، داده‌های مبتنی بر اطلاعات ماهواره‌ای روسیه را در اختیار این گروه قرار می‌دهند. او به دلیل صحبت دربارهٔ نقش محرمانهٔ مستشاران، خواست نامش فاش نشود.

مزاحم السلوم، تحلیلگر امنیتی که نزدیک به یک دهه فعالیت گروه‌های تحت حمایت تهران را دنبال کرده و اکنون مدیر یک شرکت اطلاعاتی خصوصی است، گفت مستشاران با استفاده از اطلاعات ماهواره‌های جاسوسی روسیه، فهرست اهداف و اطلاعات عملیاتی را در اختیار ایرانی‌ها می‌گذارند.

این فرمانده حوثی همچنین گفت ایرانی‌ها تجهیزاتی پیشرفته‌تر، از جمله سامانه‌های هدایت پهپاد و سامانه‌هایی برای کمک به موشک‌ها در گریز از پدافند هوایی، هم در اختیار این گروه گذاشته‌اند.

به‌ گفتهٔ او، این تجهیزات را یا خود ایرانی‌ها ساخته‌اند، یا از بازار تجاری خریداری شده‌اند، یا روسیه و چین آن‌ها را تأمین کرده‌اند.