گردانندهٔ حسابی با نام کاربری «درنیکن» (Darinkin) در اینستاگرام که ۱۲۰ هزار دنبال‌‌کننده دارد، از سفرش به افغانستان چند عکس منتشر کرده که در یکی از آنها برقع پوشیده است؛ پوششی که برای بسیاری از زنان در افغانستان، با اجبار طالبان و ترس از برخورد محتسبان امر به معروف گره خورده است.
درنیکن تنها گردشگری نیست که با برقع عکس و ویدیو می‌گیرد. شماری از دیگر چهره‌های شناخته‌شده در شبکه‌های اجتماعی نیز در سفر به افغانستان، با این پوشش عکس و ویدیو گرفته‌اند؛ بی‌توجه به اینکه نمایش برقع به عنوان سرگرمی یا تجربه‌ای متفاوت می‌تواند محدودیت‌هایی را که این پوشش برای زنان افغان به همراه دارد، به حاشیه ببرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
حلیمه، ۲۵ ساله و فارغ‌التحصیل دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه هرات، اکنون در یکی از مراکز آموزش زبان در این شهر انگلیسی می‌خواند. او می‌گوید برای اینکه تحت بازخواست محتسبان امر به معروف طالبان قرار نگیرد، ناچار است مانتو بلند و گشاد بپوشد، چادرنماز سر کند و ماسک بزند.
او در مصاحبه با ایندیپندنت فارسی گفت که این نوع پوشش را دوست ندارد و تنها از روی ناچاری و برای جلوگیری از بازداشت، به آن تن می‌دهد و این پوشش برایش مانند برقع است.
حلیمه گفت: «من قبلاً تنها چادر نمازسر می‌کردم، اما وقتی امر به معروف زنانی را که چادر نماز داشتند هم بازداشت کرد، خیلی ترسیدم و به همین دلیل حالا این مدلی لباس می‌پوشم. ما زنان در افغانستان کاری نمی‌توانیم بکنیم و مجبوریم برقع یا این مدل حجاب‌ها را بپوشیم. امیدوارم خدا زودتر شر طالبان را کم کند. این‌ها زندگی را برای ما جهنم و به زندان تبدیل کردند.»
حلیمه تأکید می‌کند که شاید برقع پوشیدن برای برخی گردشگران خارجی جنبهٔ سرگرمی داشته باشد، اما برای زنان این کشور پوشش تحمیلی طالبان است؛ همان گروهی که آزادی‌های زنان را نقض کرده‌اند و حتی اجازه ادامه تحصیل در دبیرستان و دانشگاه را هم به دختران نمی‌دهند.
شماری از زنان گردشگر خارجی بدون همراهی محرم شرعی به مناطق مختلف افغانستان سفر می‌کنند و از سفرهایشان عکس و ویدیو منتشر می‌کنند. در برخی از این تصاویر دیده می‌شود که نیروهای طالبان نیز با آنان گرم گرفته‌اند و کنارشان عکس یادگاری می‌اندازند. در حالی که زنان افغان برای سفرهای طولانی بدون محرم شرعی با ممنوعیت روبه‌رو هستند.
برقع پوششی است که سراسر بدن و چهره زنان را می‌پوشاند و تنها از پشت بخش توری مقابل چشم‌ها، امکان دیدن بیرون را فراهم می‌کند. دیدن از پشت این توری می‌تواند دشوار باشد و تحمل این پوشش، به‌ویژه در فصل گرما، دشواری بیشتری دارد.
بسیاری از زنان در افغانستان برای در امان ماندن از بازداشت و آزار محتسبان امر به معروف، به پوشش موردنظر طالبان تن می‌دهند و برقع برای آنها نمادی از محرومیت، سانسور و سرکوب است. از این رو نمایش این پوشش صرفاً به عنوان سوژه‌ای برای سرگرمی و جلب بازدیدکننده، رنج و اجباری را که با آن همراه است، از قاب تصویر بیرون می‌گذارد.
پس از سقوط نخستین دورهٔ حاکمیت طالبان در پی حملهٔ ائتلاف بین‌المللی به رهبری ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۱، اجبار حکومتی برای پوشیدن برقع برداشته شد و استفاده از آن در بخشی از شهرهای افغانستان به‌‌تدریج کاهش یافت. با این حال، این پوشش همچنان در میان بخشی از زنان، هم در شهرها و هم در روستاها، رایج بود.
با بازگشت طالبان به قدرت و افزایش فشار بر زنان، بازار فروش برقع در شهرهایی مانند هرات بار دیگر رونق گرفت. برای زنانی که از برخورد محتسبان یا محروم شدن از خدمات عمومی می‌ترسند، خرید برقع می‌تواند هزینه‌ای تحمیلی بر مخارج زندگی باشد.
این در حالی است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، شماری از زنان معترض با دور انداختن یا آتش زدن برقع، مخالفتشان را با حجاب اجباری اعلام کرده‌اند. این اعتراض‌ها بیانگر مخالفت با تحمیل پوشش و سلب حق انتخاب زنان است.
تفاوت تجربهٔ گردشگران و زنان ساکن افغانستان، در امکان انتخاب و کنار گذاشتن این پوشش است. گردشگری که برقع را برای گرفتن عکس انتخاب می‌کند، می‌تواند پس از ثبت تصویر آن را کنار بگذارد و در پایان سفر افغانستان را ترک کند، اما زن ساکن این کشور باید با پیامدهای نپوشیدن پوشش موردنظر طالبان زندگی کند. مسئلهٔ اصلی حق انتخاب است؛ حقی که هم انتخاب برقع و هم کنار گذاشتن آن را در برمی‌گیرد.
نمایش استقبال نیروهای طالبان از گردشگران و عکس یادگاری گرفتن با آنها، اگر بدون پرداختن به محدودیت‌های زندگی زنان در افغانستان منتشر شود، می‌تواند به عادی جلوه دادن حاکمیت این گروه کمک کند. تجربهٔ کوتاه یک مسافر و برخوردی که با او می‌شود، معیار مناسبی برای سنجش آزادی زنان در افغانستان نیست. وقتی اجبار، ترس از بازداشت و اعتراض زنان در روایت سفر جایی نداشته باشد، تصویر منتشرشده از افغانستان نیز بخش مهمی از واقعیت زندگی زنان را پنهان می‌کند.
