مرکز آمار ایران در تازه‌ترین گزارش خود، از افزایش تورم سالانه به ۷۶.۸ درصد در مهرماه ۱۴۰۵ خبر داد. این رقم در مقایسه با شهریورماه، ۳.۲ واحد درصد افزایش یافته و نشان می‌دهد فشار گرانی بر خانواده‌های ایرانی همچنان روبه‌گسترش است. همزمان، تورم نقطه‌به‌نقطه در مناطق روستایی به ۱۰۷ درصد رسید و براورد فعالان کارگری نشان می‌دهد هزینهٔ حداقلی زندگی یک خانوار کارگری از مرز ۱۰۰ میلیون تومان عبور کرده، در حالی که حداقل حقوق پایه ماهانه کارگران تنها حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است.
بر اساس گزارش مرکز آمار، شاخص قیمت مصرف‌کننده در مهرماه به عدد ۷۶۱.۸ رسید و تورم ماهانه ۴.۴ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۸.۷ درصد ثبت شد. به این ترتیب خانوارهای ایرانی برای خرید مجموعه یکسانی از کالاها و خدمات، به‌طور متوسط ۸۸.۷ درصد بیشتر از مهر ۱۴۰۴ هزینه کردند.
اگرچه تورم نقطه‌به‌نقطه در مقایسه با شهریورماه ۱.۱ واحد درصد کاهش یافت، این تغییر به معنای ارزان شدن کالاها نیست. قیمت‌ها همچنان افزایش یافته‌اند و تنها سرعت رشد سالانه آن‌ها اندکی کمتر شده است. در مقابل، تورم سالانه از ۷۳.۶ درصد در شهریور به ۷۶.۸ درصد در مهر رسید.
آموزش ۲۳.۵ درصد و حمل‌ونقل ۱۰.۷ درصد در یک ماه گران‌تر شدند
بررسی جزئیات گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها در مهرماه بیش از همه در بخش خدمات شدت گرفت و تورم ماهانه گروه آموزش به ۲۳.۵ درصد، حمل‌ونقل به ۱۰.۷ درصد و تفریح و فرهنگ به ۹.۸ درصد رسید.
گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در مهرماه تورم ماهانه ۲.۴ درصدی ثبت کرد، در حالی که تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۵.۸ درصد بود.
در مقایسه با مهر سال گذشته، قیمت دخانیات ۱۶۳.۲ درصد، مبلمان و لوازم خانگی ۱۲۸.۹ درصد و خدمات حمل‌ونقل ۱۲۸ درصد افزایش یافت. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز به ۱۱۲.۶ درصد رسید.
این ارقام نشان می‌دهند که افزایش هزینه زندگی دیگر به مواد غذایی محدود نیست و بخش‌های آموزش، رفت‌وآمد، درمان و تأمین لوازم ضروری خانه نیز سهم فزاینده‌ای از درآمد خانوارها را مصرف می‌کنند.
فشار بیشتر بر دهک‌های کم‌درآمد
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش جدید مرکز آمار شکاف تورمی میان خانوارهای شهری و روستایی است. تورم نقطه‌به‌نقطه در شهرها ۸۵.۵ درصد و در روستاها ۱۰۷ درصد ثبت شده است.
تورم سالانه روستاییان نیز به ۹۲.۳ درصد رسید، در حالی که این شاخص برای شهرنشینان ۷۴.۱ درصد بود. تورم ماهانه مناطق روستایی هم با ثبت ۴.۶ درصد، از نرخ ۴.۳ درصدی شهرها بالاتر بود.
اختلاف تورم میان دهک‌های درآمدی هم چشمگیر است. تورم سالانه دهک دوم هزینه‌ای به ۸۵.۸ درصد رسید، اما این رقم برای دهک دهم، ۷۴.۸ درصد بود. به این ترتیب، فشار افزایش قیمت‌ها بر گروه‌های کم‌درآمد شدیدتر از خانوارهای برخوردار ثبت شد.
سبد معیشت ۱۰۰ میلیون تومانی
فرامرز توفیقی، فعال کارگری، اعلام کرد هزینه حداقلی زندگی یک خانوار کارگری که پیش از مهرماه ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان براورد می‌شد، اکنون در خوش‌بینانه‌ترین حالت به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
بر اساس این براورد، بهای سبد خوراکی‌ها تنها در مهرماه، دست‌کم ۱۲ درصد افزایش یافت. این در حالی است که حداقل دستمزد پایهٔ ماهانه کارگران در سال ۱۴۰۵، تنها ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان است که حدود یک‌ششم هزینهٔ حداقلی زندگی را پوشش می‌دهد.
حتی مجموع دریافتی ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی یک خانوار سه‌نفرهٔ کارگری نیز کمتر از یک‌چهارم هزینه معیشت براورد شده است و میان درآمد ماهانه چنین خانواری با هزینهٔ ۱۰۰ میلیون تومانی زندگی، ۷۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فاصله وجود دارد.
دستمزد یک روز تنها برای خرید یک مرغ کوچک
افزایش قیمت مواد غذایی به‌ویژه اقلام پروتئینی، به یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر سفرهٔ خانوارهای کم‌درآمد تبدیل شده است.
قیمت هر کیلو مرغ در ابتدای آبان‌ماه به دست‌کم ۳۵۰ هزار تومان رسید. این در حالی است که حداقل دستمزد روزانه کارگران حدود ۵۵۴ هزار تومان تعیین شده و با درآمد یک روز کار، تنها می‌توان حدود ۱.۵ کیلوگرم مرغ خرید.
فرامرز توفیقی می‌گوید مرغ و تخم‌مرغ که در سالهای اخیر در سفره بسیاری از کارگران جایگزین گوشت قرمز شده بودند، اکنون خود نیز از دسترس بخش بزرگی از این خانواده‌ها خارج می‌شوند. او از افزایش قیمت سیب‌زمینی به کیلویی ۱۱۰ هزار تومان، پیاز به ۱۲۰ هزار تومان و هویج به بیش از ۱۸۰ هزار تومان هم خبر داد.
افزایش هزینه خوراک در شرایطی رخ می‌دهد که بخش بزرگی از درآمد خانوارها پیشاپیش صرف اجارهٔ مسکن، قبوض خدماتی و رفت‌وآمد می‌شود و سهم باقی‌مانده برای تأمین مواد غذایی و درمان پیوسته کاهش می‌یابد.
گسترش اعتراض‌های کارگری در میانه رکود و گرانی
آمار تازه تورم همزمان با موج جدید تجمع‌های کارگری و بازنشستگی در شهرهای مختلف ایران منتشر شده است. طی روزهای اخیر، کارگران صنایع نفت و گاز گچساران، مس شهربابک، راه‌آهن چابهار به زاهدان و شهرداری ایلام به پرداخت نشدن مطالبات، کاهش مزایا و ناامنی شغلی خود اعتراض کرده‌اند.
بازنشستگان تأمین اجتماعی، فولاد، مخابرات و هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران نیز در تهران و چند شهر دیگر تجمع کردند و خواستار افزایش مستمری‌ها متناسب با تورم و تامین خدمات درمانی شدند.
همزمان، معاون اشتغال وزارت کار اعلام کرد از اسفند ۱۴۰۴ تا پایان مرداد ۱۴۰۵ حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار بیمه‌شده اجباری از بازار کار رسمی خارج شده‌اند. او هشدار داد که در صورت تداوم رشد منفی اقتصاد، تا پایان سال بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار شغل از بین خواهد رفت.
آمارهای تازهٔ تورم در کنار کاهش اشتغال و گسترش اعتراض‌های معیشتی نشان می‌دهند که بحران اقتصادی ایران تنها به افزایش قیمت کالاها محدود نمانده است. در شرایطی که هزینهٔ حداقلی زندگی به چند برابر درآمد کارگران رسیده، ادامه رشد قیمت‌ها توان تأمین خوراک، مسکن، آموزش و درمان را برای خانواده‌های بیشتری محدود کرده است.
