پژوهشی جدید روی انسان‌ها و میمون‌های ماکاک نشان می‌دهد مغز ممکن است در هر ثانیه حدود ۱۵ بار میان پردازش اطلاعات دیداری خودآگاه و ناخودآگاه جابه‌جا شود. به گزارش ساینس الرت، این یافتهٔ جدید احتمال نقش عواملی فراتر از دسترسی به اطلاعات دیداری را در شکل‌گیری تجربۀ آگاهانۀ انسان از جهان مطرح می‌کند.
پژوهشگران علوم اعصاب دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، به سرپرستی یانیس هسه و دوریس تسائو، می‌گویند در هر لحظه فقط بخشی از فعالیت مغز به بخش خودآگاه راه پیدا می‌کند و باقی اطلاعات بدون آنکه فرد آگاهانه آن‌ها را تجربه کند، پردازش می‌شوند. چگونگی شکل‌گیری این تمایز همچنان از پرسش‌های اساسی و حل‌نشدۀ علوم اعصاب است.
مغز پیوسته حجم گسترده‌ای از اطلاعات حسی دریافت می‌کند، اما برای جلوگیری از انباشت بیش‌ازحد اطلاعات، برخی محرک‌ها را در اولویت پایین‌تری قرار می‌دهد. برای مثال، بینی همواره در میدان دید انسان قرار دارد، اما مغز معمولاً تصویر آن را کنار می‌گذارد.
دانشمندان دهه‌ها تلاش کرده‌اند نواحی مغزی مرتبط با ادراک آگاهانه را شناسایی کنند، اما دریافتند همان نواحی ممکن است به محرک‌های ناخودآگاه نیز واکنش نشان دهند. پژوهشگران دانشگاه برکلی به‌جای تمرکز بر محل فعالیت مغز، تغییرات زمانی فعالیت عصبی را بررسی کردند.
در این پژوهش، میمون‌های ماکاک عینک‌هایی با عدسی‌های قرمز و فیروزه‌ای به چشم زدند که امکان نمایش تصاویر متفاوت به هر چشم را فراهم می‌کرد.
پژوهشگران ابتدا تصویر یک چهره را به یک چشم نشان دادند و سپس، در حالی که تصویر نخست همچنان وجود داشت، تصویر چهرۀ دیگری را به چشم دوم نشان دادند.
در چنین شرایطی، مغز معمولاً تصویر تازه را در اولویت قرار می‌دهد و تصویر نخست را از ادراک آگاهانه کنار می‌گذارد، هرچند چشم همچنان آن را دریافت می‌کند. این پدیده «سرکوب ناگهانی دوچشمی» نام دارد و سال‌ها است برای بررسی پردازش دیداری خودآگاه و ناخودآگاه استفاده می‌شود.
از آنجا که میمون‌ها نمی‌توانستند گزارش کنند کدام تصویر را آگاهانه می‌بینند، پژوهشگران ابتدا این روش را روی انسان‌ها آزمایش کردند و تأیید کردند که تصویر دوم بر ادراک آگاهانه غالب می‌شود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
سپس، الکترودهای بسیار کوچکی در نواحی پردازش بینایی مغز میمون‌ها قرار دادند، و فعالیت الکتریکی صدها نورون را همزمان ثبت کردند.
پژوهشگران در نواحی مخصوص تشخیص چهره، دو الگوی متمایز فعالیت عصبی شناسایی کردند که یکی با تصویر نخست و دیگری با تصویر دوم مرتبط بود.
با وجود اینکه انتظار می‌رفت تصویر دوم در ادراک آگاهانه غالب باشد، نورون‌ها به‌طور پیوسته فقط آن تصویر را بازنمایی نمی‌کردند، بلکه فعالیتشان به‌سرعت میان تصویر غالب و تصویر سرکوب‌شده جابه‌جا می‌شد.
این تغییر حدود ۱۵ بار در هر ثانیه رخ می‌داد؛ به این معنا که تصویر نخست، با وجود حذف از ادراک آگاهانه، همچنان به‌طور متناوب در فعالیت عصبی مشاهده می‌شد.
پژوهشگران همچنین دریافتند واکنش نورون‌ها به ویژگی‌های چهرۀ غالب دقیق‌تر و مشخص‌تر از واکنش آن‌ها به ویژگی‌های تصویر سرکوب‌شده بود.
به گفتۀ محققان، این فرایند ممکن است به مغز اجازه دهد تفسیرهای متفاوت از اطلاعات دیداری را بررسی کند، بدون آنکه رفتار فرد تغییر کند.
این یافته‌ها هنوز داوری علمی مستقل نشده‌اند و در پایگاه پیش‌انتشار پژوهش‌های علمی بایوآرکایو (bioRxiv) منتشر شده‌اند.
