شرکت کوچک انرژی همجوشی هسته‌ای «ماراتن فیوژن» (Marathon Fusion) در سان‌فرانسیسکو، اعلام کرد ماه گذشته موفق شده است جیوه را به طلای پایدار تبدیل کند و رکورد سازمان اروپایی پژوهش‌های هسته‌ای (سرن) را ۱۰ برابر بهبود بخشد. این ادعا بار دیگر بحث تولید آزمایشگاهی طلا و تأثیر احتمالی آن بر بازار فلزات گران‌بها را مطرح کرده است.
به گزارش یورونیوز، شرکت ماراتن فیوژن را کایل شیلر و آدام روتکوسکی، مهندس سابق اسپیس‌ا‌کس، در سال ۲۰۲۳ تأسیس کردند و در زمینۀ توسعۀ سامانه‌های سوخت برای نیروگاه‌های آیندۀ همجوشی هسته‌ای فعالیت می‌کند. این نیروگاه‌ها قرار است مانند خورشید، از طریق ترکیب هسته‌های اتم، انرژی تولید کنند.
این شرکت وزارت انرژی آمریکا را از شرکایش معرفی کرده و در سال ۲۰۲۳، از سازمان پروژه‌های پژوهشی پیشرفتۀ انرژی این وزارتخانه جایزه دریافت کرده است. از سرمایه‌گذاران این شرکت می‌توان به شبکۀ فناوری اقلیمی برکترو انرژی که بیل گیتس تأسیس کرده است، و گروه معدنی انگلو امریکن، مالک شرکت الماس دبیرز، اشاره کرد.
ماراتن فیوژن اعلام کرده است با استفاده از نوترون‌های حاصل از واکنش‌های همجوشی، جیوه را به ایزوتوپی ناپایدار تبدیل کرده است که بر اثر واپاشی به طلا تبدیل می‌شود.
سرن در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود برخورددهندۀ بزرگ هادرونی این سازمان در فاصلهٔ سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ حدود ۲۹ پیکوگرم، معادل ۲۹ تریلیونیوم گرم، طلا تولید کرده است. این مقدار متشکل از حدود ۸۶ میلیارد هستۀ اتم طلا بود که کسری بسیار کوچک از ثانیه دوام آوردند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ماراتن فیوژن همچنین مدعی است با استفاده از سانتریفیوژ پلاسما برای جداسازی ایزوتوپ‌های سوخت همجوشی، رکورد ۴۰ ساله شوروی را شکسته است. این شرکت اکنون درصدد ساخت رآکتوری در سان‌فرانسیسکو با هدف دستیابی به رکوردی تازه در میزان توان تولیدی نسبت به حجم رآکتور است.
با این حال، میزان و هزینۀ طلای تولیدشده مشخص نیست.
تجربۀ الماس‌های آزمایشگاهی
الماس‌های آزمایشگاهی از نظر ترکیب شیمیایی با الماس‌های استخراج‌شده یکسان‌اند، اما تولید انبوه آن‌ها باعث کاهش شدید قیمت شده است.
به گفتۀ پل زیمنیسکی، تحلیلگر صنعت الماس، قیمت عمده‌فروشی الماس‌های آزمایشگاهی نسبت به سال ۲۰۱۵ بین ۹۰ تا ۹۵ درصد کاهش پیدا کرده و این رقابت قیمت الماس طبیعی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
شرکت دبیرز در سال ۲۰۱۸، الماس آزمایشگاهی لایت‌باکس را با قیمت هر قیراط ۸۰۰ دلار عرضه کرد، اما در سال ۲۰۲۵ تولید را متوقف کرد. این شرکت همان سال ۵۱۱ میلیون دلار زیان ثبت کرد.
تفاوت بازار طلا
براساس آمار شورای جهانی طلا، معادن جهان در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۶۷۲ تن طلا تولید کردند و مجموع طلای استخراج‌شده در تاریخ به حدود ۲۲۲ هزار و ۶۰۰ تن رسیده است.
طلا همچنین بخش مهمی از ذخایر بانک‌های مرکزی را تشکیل می‌دهد. قیمت این فلز روز پنجشنبه به ۴۰۶۲ دلار برای هر اونس رسید که بیش از ۲۷ درصد پایین‌تر از رکورد ۵۵۹۸ دلاری ژانویه بود.
در بررسی ماراتن فیوژن در سال ۲۰۲۵، برآورد شده بود یک نیروگاه همجوشی با ظرفیت یک گیگاوات می‌تواند سالانه حدود پنج تن طلا تولید کند. بنابراین، فعالیت ۱۰۰ نیروگاه مشابه می‌تواند سالانه ۵۰۰ تن به عرضه اضافه کند، که معادل حدود ۱۴ درصد تولید معادن جهان در سال گذشته است.
با این حال، هنوز هیچ نیروگاه همجوشی برق تجاری عرضه نمی‌کند. طلای تولیدشده نیز ممکن است حاوی ایزوتوپ‌های پرتوزا باشد و پیش از فروش لازم باشد تا ۱۸ سال در انبار نگهداری شوند.
ماراتن فیوژن فعلاً برنامه‌ای عمومی برای تولید و تجاری‌سازی طلا اعلام نکرده است. طلای حاصل از تبدیل هسته‌ای، پس از رفع پرتوزایی، از طلای استخراج‌شده قابل تشخیص نخواهد بود.
