در حالی که ایالات متحده از موفقیت تحریم‌هایش علیه بخش هوانوردی ایران خبر می‌دهد، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده که فقط از تهران به حدود ۳۰ مقصد بین‌المللی پرواز انجام می‌شود.
آمریکا اوایل سپتامبر در چارچوب کارزاری که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری این کشور، ادعا کرد به «خفگی اقتصادی» جمهوری اسلامی ایران منجر خواهد شد، کل بخش هوانوردی ایران را تحریم کرد و به شرکت‌های خارجی تا ۲۳ سپتامبر (اول مهر) فرصت داد خود را با این تحریم‌ها تطبیق دهند.
بسنت هشدار داد پس از آن، فعالیت همه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی «در سراسر جهان متوقف خواهد شد» و افزود: «اگر هواپیماهای آن‌ها فرود بیایند، نمی‌توانید به آن‌ها سوخت بدهید، خدمات فرودگاهی ارائه کنید یا بلیتشان را بفروشید وگرنه دسترسی شما به نظام دلاری قطع خواهد شد.»
تهران این اقدام آمریکا را غیرقانونی خواند و روز دوشنبه اعلام کرد شکایت خود را به سازمان ملل متحد و همچنین دیوان بین‌المللی دادگستری ارائه کرده است.
عرب‌نیوز بر اساس داده‌های وب‌سایت رهگیری پرواز «فلایت‌رادار۲۴»، می‌نویسد که روز یکشنبه ۵ مهر در مجموع ۴۱ پرواز در فرودگاه بین‌المللی تهران به زمین نشست یا از آنجا برخاست. این رقم در دو روز پیش از اجرایی شدن تحریم‌ها، به‌طور متوسط روزانه ۸۰ تا ۹۰ پرواز بود.
شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، ایران‌ایر (هما) و ماهان‌ایر، شرکت خصوصی، بیشترین آسیب را دیده‌اند. از ۲۴ پروازی که روز یکشنبه از فرودگاه تهران برخاست، تنها پنج پرواز متعلق به ماهان‌ایر و دو پرواز متعلق به ایران‌ایر بود؛ در حالی که پیش از تحریم‌ها، هرکدام از این دو شرکت حدود ۱۰ پرواز خروجی داشتند.
آمار فلایت‌رادار۲۴ از رقمی که بسنت اعلام کرد، بالاتر است. او گفته بود ۸۰ تا ۹۰ درصد پروازها زمینگیر شده‌اند. با این حال این آمار از رقم ۶۰ پرواز که فرودگاه امام تهران ادعا کرد روز یکشنبه انجام شده، هم کمتر است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران به نقل از مدیر فرودگاه گزارش داد که پروازها به «بیش از ۳۰ مقصد بین‌المللی همچنان برقرار است».
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
کدام مسیرهای هوایی همچنان باز مانده‌اند؟
پکن، از متحدان اقتصادی مهم تهران، تحریم‌های واشنگتن را صریحا «غیرقانونی و یک‌جانبه» خوانده و رد کرده است. پروازهای ماهان‌ایر به فرودگاه‌های چین همچنان برقرار است.
پروازها به روسیه و پاکستان نیز ادامه دارد، هرچند هیچ‌یک از این دو کشور درباره تحریم‌ها اظهارنظر نکرده‌اند. با این حال، بنا بر اعلام ماهان‌ایر، این شرکت به درخواست مقام‌های ترکیه پروازهایش به آن کشور را متوقف کرد. ایران‌ایر همچنان روزانه به استانبول پرواز دارد و چند شرکت هواپیمایی کوچک‌تر نیز به دیگر شهرهای ترکیه پرواز می‌کنند.
تحریم‌ها هنوز در ارمنستان، افغانستان، بلاروس و مالزی هم اجرا نشده‌اند. پرواز به این کشورها عمدتا از طریق شرکت‌های هواپیمایی کوچک‌تر ایران انجام می‌شود.
واشنگتن هنوز اعلام نکرده است آیا علیه کشورهایی که از تحریم‌ها پیروی نمی‌کنند، اقدامی تلافی‌جویانه انجام خواهد داد یا نه.
کشورهای خلیج فارس
امارات متحده عربی که برای مسافران ایرانی عازم اروپا، آسیا یا آفریقا یکی از مراکز مهم پروازهای اتصالی است، همه پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی به مقصد یا از مبدأ خاک خود را «تا اطلاع ثانوی» تعلیق کرده است.
یک منبع در اداره کل هواپیمایی کشوری کویت هم روز دوشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت که شرکت‌های هواپیمایی ایرانی از روزهای نخست جنگ، یعنی هفت ماه پیش، از ورود به کویت منع شدند.
دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس اطلاعیه‌ای منتشر نکرده‌اند، اما بنا بر اطلاعات وب‌سایت فرودگاه‌هایشان، پروازها را تعلیق کرده‌اند.
از طرفی خبرگزاری ایسنا در ایران نیز به نقل از مسئولان فرودگاهی گزارش داد هواپیماهای متعلق یه شرکت‌های ایرانی دیگر نمی‌توانند به جمهوری آذربایجان، گرجستان و عراق پرواز کنند. البته عراق در تلاش برای دریافت معافیت از تحریم‌ها است.
دولت عراق روز شنبه اعلام کرد برای دریافت معافیت از تحریم شرکت‌های هواپیمایی ایرانی با ایالات متحده گفتگو می‌کند. این تحریم‌ها سفر بیماران، دانشجویان و زائران را مختل کرده است.
دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر عراق اعلام کرد: «دولت عراق در حال گفتگوی مستقیم با طرف آمریکایی است تا برخی فرودگاه‌های عراق از این اقدام‌ها معاف شوند.» به گفته این دفتر، چنین معافیتی امکان ازسرگیری پروازها را «به دلایل بشردوستانه از جمله درمان، تحصیل و زیارت، و در راستای منافع غیرنظامیان» فراهم می‌کند.
شرکت‌های هواپیمایی ایرانی عمدتا زائران شیعه عراقی را به شهرهای زیارتی ایران و زائران ایرانی را به اماکن مقدس عراق می‌برند. این پروازها همچنین برای دانشجویان عراقی مشغول تحصیل در ایران و بیمارانی که برای درمان به این کشور می‌روند، استفاده می‌شوند.
رویترز روز ۲۸ سپتامبر به نقل از منبعی آگاه گزارش داد دولت آمریکا در آستانه صدور معافیتی محدود و یک‌ماهه از تحریم‌های ایران برای پروازهای شرکت هواپیمایی عراق (Iraqi airways) میان ایران و نجف است. در همان روز، خبرگزاری دولتی عراق اعلام کرد این پروازها از سر گرفته شده‌اند، با این حال، گزارش‌ها صدور رسمی معافیت از سوی آمریکا را تایید نکرده‌اند.
