طالبان اکنون پاکستان را به استفاده از همان الگویی متهم میکنند که مقامهای حکومت پیشین افغانستان سالها اسلامآباد را به دلیل بهکارگیری آن در حمایت از طالبان سرزنش میکردند: فراهم کردن پناهگاه فرامرزی و مسیر عبور برای جنگجویان و پشتیبانی نظامی از آنها. با این تفاوت که این بار، به ادعای طالبان، حمایت پاکستان نه در خدمت این گروه، بلکه در اختیار مخالفان مسلح آن قرار گرفته است.
پاکستان این اتهام را بیاساس و ناآرامیهای بدخشان را پیامد مشکلات داخلی و ناکامی طالبان در حکومتداری دانسته است. با این حال ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، ادعا میکند که پاکستان در درگیریهای بدخشان و سقوط چندساعته مرکز شهرستان یفتل پایین، از مخالفان این رژیم حمایت کرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
او ادعا کرد که اسلامآباد میزبان «گروه بسیار بزرگی» از مخالفان طالبان است و در مورد فراهم کردن مرکز، دفتر و سلاح برای آنان گفتگو میکند. همچنین مدعی شد که شماری از مخالفان طالبان با حمایت پاکستان از مسیر چترال وارد بدخشان شدند و نظامیان پاکستانی نیز آنان را همراهی کردند.
او سیاستمداران حکومت پیشین افغانستان را «مهرههای سوخته» خواند و گفت: «پاکستان مهرههای سوخته را به اسلامآباد دعوت میکند. همین کسانی که در ناامنی بدخشان دست داشتند، از چترال گذشته بودند که به این منطقه آمدند. اینها به این منطقه آورده شدند و نظامیان پاکستان هم همراهشان بودند و تا جایی ناامنی ایجاد کردنند. ما آگاهی داریم و در این مورد اعتراض هم صورت گرفته است.»
سخنگوی طالبان هیچ مدرکی برای اثبات همراهی نظامیان پاکستانی با مخالفان این رژیم ارائه نداد و نام افراد یا گروهی را که به ادعای او در اسلامآباد میزبانی میشوند، نیز اعلام نکرد.
او هشدار داد که پاکستان در موقعیتی نیست که زمینه سقوط رژیم طالبان را فراهم کند و افزود: «این دسیسه است و ما نمیتوانیم به این دسیسهها تن بدهیم و با قاطعیت جواب میدهیم. انشاءالله افغانستان کشوری نیست که ناامن شود. اینک صاحب دارد. اشغالگرانی که با یورش و قوت میآمدند، افغانستان را اشغال میکردند و سالها بدبختی را اینجا نگه میداشتند، شکست خوردند و پاکستان در آن جایگاه نیست که افغانستان را با مشکل مواجه کند.»
رژیم طالبان پیش از این نیز مدعی شده بود که شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش) در مناطق مرزی پاکستان، بهویژه در ایالت بلوچستان، قرارگاه دارد. با این حال، اتهام تازه مجاهد مستقیم به جبهههای نظامی مخالف طالبان مربوط میشود و نشان میدهد که افزایش حملات در بدخشان نگرانیهای تازهای در میان مقامهای این رژیم ایجاد کرده است.
وزارت اطلاعات و نشرات پاکستان ادعای مجاهد را مبنی بر همراهی نظامیان پاکستانی با مخالفان طالبان «بیاساس» خواند. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که «هیچ ادعایی نمیتواند تا این اندازه از حقیقت دور باشد. برای اثبات این روایت نادرست هیچ مدرک معتبری ارائه نشده است».
این وزارتخانه افزود که خشونتها در بدخشان بازتاب مشکلات امنیتی و حکومتداری داخلی افغانستان است و پاکستان در آن دخالتی ندارد و «رژیم طالبان به جای مقصر دانستن پاکستان برای مشکلات داخلی افغانستان، باید به چالشهای فزاینده ناشی از ناکامیهای خود در حکومتداری رسیدگی کند. ادعاهای بدون مدرک نمیتوانند جایگزین واقعیتها شوند».
همزمان با اظهارات مجاهد، عبداللطیف منصور، وزیر احیا و توسعه روستایی رژیم طالبان، هم در مراسم افتتاح یک سد کوچک در استان پکتیا، به پاکستان هشدار داد که در صورت ادامه «تعرض» به افغانستان، با پاسخی «دندانشکن» روبرو خواهد شد.
منصور در سخنانش صریحا اذعان کرد که پاکستان در گذشته از جنگ طالبان علیه آمریکا حمایت کرد، اما این حمایت نباید به انتظار فرمانبرداری طالبان از اسلامآباد منجر شود. او گفت: «ما از حمایتت در جهاد ممنونیم، اما انتظار نداشته باشید غلامتان باشیم. ما غلامی روسیه را نپذیرفتیم، هرچند پذیرش آن میتوانست امنیت، آبادانی و همهگونه امکانات برایمان به همراه داشته باشد. غلامی آمریکا را هم نپذیرفتیم. پاکستان کیست که غلامی او را بپذیریم. ما درسی را که به روسها و آمریکاییها دادیم، به تو هم خواهیم داد.»
این اظهارات از یک سو نقش پاکستان را در پشتیبانی از طالبان در گذشته آشکار میکند و از سوی دیگر نشان میدهد که مقامهای این رژیم اکنون نگران تغییر جهت احتمالی سیاست اسلامآباد و حمایت آن از مخالفان طالباناند.
نگرانی اصلی طالبان این است که مخالفان مسلح این گروه در خاک پاکستان به پناهگاه، مسیرهای تدارکاتی و تجهیزات نظامی دسترسی پیدا کنند. در صورت تحقق چنین سناریویی، مخالفان میتوانند پس از اجرای حملات به آن سوی مرز عقبنشینی کنند و بعد از تجدید قوا، بار دیگر وارد افغانستان شوند.
در دوران حکومت پیشین نیز مقامهای افغانستان و متحدان غربی آنها بارها پاکستان را متهم میکردند که پناهگاه و شبکههای پشتیبانی فرامرزی در اختیار طالبان قرار داده است. یکی از عواملی که به طالبان امکان داد با وجود عملیات گسترده نیروهای افغانستان، آمریکا و ناتو، جنگ خود را به مدت دو دهه ادامه دهند، برخورداری از چنین عقبهای دانسته میشود.
روابط طالبان و پاکستان پس از افزایش حملات تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، بهشدت تیره شد. اسلامآباد میگوید فرماندهان و جنگجویان تیتیپی از خاک افغانستان برای سازماندهی حملات در پاکستان استفاده میکنند؛ اتهامی که طالبان آن را رد میکنند. این اختلاف در ماههای گذشته به درگیری مرزی مستقیم و حملات هوایی پاکستان در داخل افغانستان نیز انجامید.
با این همه، تاکنون هیچ مدرک مستقلی درباره تجهیز مخالفان طالبان یا همراهی نظامیان پاکستانی با آنان در بدخشان منتشر نشده است.
البته تهدید اصلی برای طالبان فقط احتمال حمایت پاکستان از مخالفان مسلح نیست. سیاستهای تبعیضآمیز، محروم کردن زنان و دختران از تحصیل و کار، فشار بر منتقدان و نارضایتیهای قومی و محلی هم زمینه مخالفت با این رژیم را در داخل مساعد کرده است.
