در چین، کاهش نرخ باروری و افزایش سریع جمعیت سالمند، زمینه ظهور خدماتی با عنوان «فرزندان اجاره‌ای» را فراهم کرده است، جوانانی که در ازای دریافت پول با سالمندان وقت می‌گذرانند و بخشی از همراهی‌ را که به‌طور سنتی از فرزندان انتظار می‌رود ارائه می‌کنند.

به گزارش واشنگتن‌پست، ارائه‌دهندگان این خدمات عمدتا در دهه ۲۰ و ۳۰ سالگی‌اند و به‌جای مراقبت تخصصی، با سالمندان گفت‌وگو می‌کنند، به دیدارشان می‌روند، در استفاده از تلفن هوشمند به آنها کمک می‌کنند یا آنها را هنگام مراجعه به پزشک همراهی می‌کنند. آگهی این خدمات در رسانه‌های اجتماعی چین فراوان است و هزینه یک جلسه سه‌ساعته بین ۲۹ تا ۸۸ دلار است.

شرکت نوپای هپی هوم (خانه شاد) در تیانجین یکی از ارائه‌دهندگان این خدمات است. سون شویانگ، ۲۸ ساله و از کارکنان این شرکت، می‌گوید بیشتر مشتریان آنها تنها زندگی می‌کنند و فرزندانشان برای کار به شهرهای دیگر رفته‌اند. به گفته او، صحبت با جوانان می‌تواند به سالمندان کمک کند «دوباره احساس سرزندگی کنند و انرژی بیشتری داشته باشند».

سازمان جهانی بهداشت پیش‌بینی کرده است شمار افراد بالای ۶۰ سال در چین تا سال ۲۰۴۰ به ۴۰۲ میلیون نفر، معادل ۲۸ درصد جمعیت کشور، برسد. بسیاری از سالمندان امروز چین در دوران اجرای سیاست تک‌فرزندی، از ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۵، امکان داشتن بیش از یک فرزند را نداشتند. در سال ۲۰۲۱، بیش از نیمی از سالمندان تنها زندگی می‌کردند و پیش‌بینی می‌شود چین تا سال ۲۰۳۰، با کمبود ۵.۵ میلیون پرستار مراقبت از سالمندان روبرو شود. همچنین، انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۱ دست‌کم ۲۰ درصد جمعیت این کشور بالای ۶۵ سال باشند.

دولت چین امسال پیشنهاد گسترش «خدمات مشارکتی مراقبت از سالمندان» را مطرح کرده که قرار است تا سال ۲۰۳۰، حدود ۷۰ درصد مناطق کشور را پوشش دهد. شرکت‌های فناوری نیز در حال توسعه ربات‌های مراقبت از سالمندان‌اند تا برای انجام کارهای گوناگون از ماساژ گرفته تا بازی شطرنج استفاده شوند. با این حال، بخش بزرگی از مسئولیت مراقبت همچنان بر دوش افراد میانسالی است که هم‌زمان از فرزندان و والدینشان مراقبت و حمایت می‌کنند.

لیو چنگ، بنیان‌گذار تایم بنک (بانک زمان) در سوژو، می‌گوید فشار هم‌زمان مراقبت از کودکان و والدین سالمند یکی از دلایل راه‌اندازی این خدمات بوده است. او می‌گوید: «ما هم والدین سالمند و هم فرزندان خردسال داریم که باید از آنها حمایت کنیم. بسیاری از اوقات وقتی تمرکزمان را بر مراقبت از کوچک‌ترها می‌گذاریم، دیگر نمی‌توانیم آن‌طور که باید از سالمندان مراقبت کنیم.»

در مقابل، نگرانی‌هایی درباره امنیت این خدمات مطرح شده است. منتقدان هشدار داده‌اند «فرزندان اجاره‌ای» ممکن است به مدارک مهم سالمندان از جمله اسناد دارایی، مدارک هویتی، و اسناد مالکیت دسترسی پیدا کنند. همچنین بسیاری از ارائه‌دهندگان آموزش پزشکی حرفه‌ای ندیده‌اند و ممکن است برای مواجهه با فوریت‌های پزشکی آماده نباشند.

تایم بنک و هپی تایم می‌گویند کارکنانشان را گزینش می‌کنند و آموزش می‌دهند. تایم بنک تلاش می‌کند همدم همجنس مشتری انتخاب کند و با رضایت سالمند، همدم هنگام ملاقات دوربین روی لباس داشته باشد تا در صورت بروز اختلاف، سابقه‌ای از تعاملات موجود باشد.

پولی شدن حمایت عاطفی نیز در جامعه‌ای که احترام و مراقبت از والدین از ارزش‌های سنتی آن محسوب می‌شود، بحث‌هایی ایجاد کرده است. جنیس یه، معلم ۳۶ ساله‌ای که برای همراهی والدینش از تایم بنک استفاده می‌کند، این خدمات را مغایر با وظیفه فرزندان نمی‌داند. او می‌گوید داشتن رابطه و همراهی پایدار با والدین به درآمد ثابت نیاز دارد و «اگر کسی بتواند والدین سالمند شما را همراهی و خوشحال کند، ایرادی در آن نمی‌بینم».

جذب مشتری همچنان دشوار است، زیرا بسیاری از سالمندان حتی در صورت نیاز، برای دریافت کمک از افراد خارج از خانواده تردید دارند. مقام‌های محلی تاکنون رویکرد مثبتی به این خدمات نشان داده‌اند. تایم بنک اکنون حدود ۱۰۰ سفارش در ماه دارد و بنیان‌گذار این شرکت قصد دارد این تعداد را به ۶۵۰ مشتری افزایش دهد.