تهران روز چهارشنبه اعلام کرد که در «مرحله نهایی» تدوین توافقی با عمان درباره تنگه هرمز قرار دارد و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نیز گفته است ممکن است توافقی در همین هفته اعلام شود. به نوشته اسوشیتدپرس، این توافق میتواند بهطور بالقوه مسیر آبی حیاتی منطقه را دوباره باز کند، فشار بر اقتصاد جهانی را کاهش دهد و به پایان جنگ کمک کند.
اما به گزارش این خبرگزاری آمریکایی، اجرای این توافق احتمالا مشروط به آن خواهد بود که آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کند. دولت ترامپ پیشتر هرگونه توافقی را که باعث تثبیت کنترل ایران بر تنگه هرمز شود، رد کرده بود؛ اقدامی که از نگاه واشنگتن یک شکست بزرگ برای آمریکا و مغایر با هنجارهای بینالمللی خواهد بود.
حکومت ایران بر داشتن نوعی کنترل بر تنگه هرمز پافشاری کرده و گفته است این آبراه دیگر به وضعیت پیش از جنگ، یعنی یک مسیر بینالمللی کاملا باز، بازنخواهد گشت.
مقامهای منطقهای: پیشنویس توافق نهایی شده است
دو مقام منطقهای به آسوشیتدپرس گفتند مذاکرهکنندگان حکومت ایران و عمان پیشنویس توافق بازگشایی تنگه را نهایی کردهاند و اکنون منتظر تایید نهایی از سوی مجتبی خامنهای، رهبر حکومت ایران هستند. بنابر گزارشها، خامنهای در حملات اولیه جنگ زخمی شده و از آن زمان در انظار عمومی دیده نشده است.
این مقامها که به دلیل حساسیت مذاکرات خواستند نامشان فاش نشود، توافق احتمالی را راهحلی موقت برای اختلاف بر سر تنگه هرمز توصیف کردند. آنها گفتند این توافق به تفاهمی میان آمریکا و ایران در ماه ژوئن مرتبط است؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به درگیریها و بازگشایی آبراه بود اما در نهایت شکست خورد.
به گفته این منابع، توافق جدید میتواند زمینه ازسرگیری مذاکرات آمریکا و ایران درباره برنامه هستهای تهران را فراهم کند.
پیشتر این مقامها گفته بودند بر اساس توافق احتمالی، کشتیها از طریق مسیری تحت کنترل ایران وارد خلیج فارس میشوند و از مسیری تحت کنترل عمان خارج خواهند شد. آنها افزودند برای تأمین امنیت و حفظ محیط زیست دریایی، هزینه خدمات دریافت خواهد شد.
آمریکا اعلام کرده است بهشدت با هر توافقی که به ایران اجازه دریافت عوارض یا هزینه عبور بدهد، مخالف است.
ترامپ: توافق بازگشایی تنگه نزدیک است
ترامپ شامگاه سهشنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره گزارشی از وبسایت آکسیوس مبنی بر احتمال اعلام توافق در روز چهارشنبه گفت: «ممکن است اتفاق بیفتد. فردا یا پسفردا. پیشرفت زیادی حاصل شده است.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، نیز روز چهارشنبه اذعان کرد که ممکن است به نظر برسد آمریکا در ایران پیشرفتی ندارد. او تلاش برای پایان دادن به جنگ را «آشفته» توصیف کرد و گفت «این کار زمان میبرد».
ونس در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفت ایرانیها «بهشدت دشوار» هستند و تلاش برای حل جنگ گاهی مستلزم عقب رفتن پیش از حرکت رو به جلو است.
بهای نفت روز چهارشنبه ابتدا کاهش یافت اما بعد اندکی افزایش پیدا کرد. نفت برنت، شاخص جهانی، حدود ۸۰ دلار در هر بشکه معامله شد؛ رقمی که همچنان پایینتر از سطحی است که در اوج درگیریها ثبت شده بود.
ترامپ در روزهای اخیر همزمان تهدید به حملات گسترده کرده و از تلاشهای دیپلماتیک حمایت کرده است.
ادامه حملات به کشتیها در منطقه
حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران در یمن روز چهارشنبه ادعا کردند که به سوی یک نفتکش سعودی در دریای سرخ، در نزدیکی بندر ینبع عربستان، موشک بالستیک شلیک کردهاند، اما مدرکی ارائه نکردند. عربستان سعودی هنوز واکنشی فوری نشان نداده است.
یک کشتی در حال حرکت در خلیج عدن در نزدیکی یمن نیز گزارش داد که انفجاری بزرگ در فاصله نزدیک آن رخ داده است. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد خدمه کشتی در سلامت هستند.
آتشبس اسرائیل و حزبالله شکنندهتر میشود
به گزارش اسوشیتدپرس، آتشبس شکننده میان اسرائیل و حزبالله، گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران، روز چهارشنبه متزلزلتر شد؛ زمانی که ارتش اسرائیل برای ساکنان روستای منصوری در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرد؛ نخستین هشدار از این نوع در چند هفته گذشته.
بعدتر، ارتش اسرائیل اعلام کرد در واکنش به نقض آشکار آتشبس، حملات «دقیق» در جنوب لبنان آغاز کرده است. این آتشبس از ۲۰ ژوئن تا حد زیادی برقرار مانده بود.
این تشدید تنش همزمان با دیدار مذاکرهکنندگان لبنان و اسرائیل در رم برای دومین روز متوالی بود؛ مذاکراتی که درباره اجرای توافقی انجام میشود که بر اساس آن نیروهای اسرائیلی باید از مناطق اشغالی در جنوب لبنان خارج شوند و در مقابل حزبالله خلع سلاح شود.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفت مذاکرات رم به دلیل «وقایع روی زمین» زودتر پایان یافت، اما ممکن است روز پنجشنبه ادامه یابد. این مقام که به دلیل حساسیت مذاکرات خواست نامش فاش نشود، گفت گفتوگوها «بسیار سازنده» بوده است.
