پس از انتشار روایتها و گمانهزنیهای مختلف درباره احتمال استعفای مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران، روز سهشنبه سیزدهم مرداد، ویدئویی از او منتشر شد که بهصراحت تاکید کرد استعفا نخواهد داد.
پزشکیان در این ویدئوی کوتاه که از سوی پایگاه اطلاعرسانی دولت منتشر شد، با رد ادعای همراه نبودن دولت با ساختار حاکمیتی و نیروهای مسلح در رابطه با مذاکره و توافق با آمریکا تاکید کرد: «ما با نیروهای نظامی کاملا هماهنگیم. یعنی آدمهایی که آنجا هستند، اگر من تهدید کنم، علیرغم میل رهبری طرف من میآیند؟»
او در بخش دیگری از این ویدیو افزود: «من استعفا بدهم، رسما اعلام میکنم. استعفا نخواهم داد، خواهم ایستاد.»
همزمان، دفتر رئیسجمهوری اسلامی هم پیشبینیها درباره استعفای پزشکیان را رد کرد و آن را «واهی و کذب محض» خواند.
سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس با انتقاد از مطرحکنندگان احتمال استعفای رئیس دولت نوشت: «دو سال از ناکامیشان در میدان ملی انتخابات گذشته، هنوز در پی انتقام از اراده ملتند. عروسک خیمه شب بازی دشمنان ایران شدهاند».
گفتههای او پس از آن است که محمدباقر خرازی، دبیرکل حزبالله ایران، مدعی شد مجتبی خامنهای اعلام کرده است در صورت مطرح شدن دوباره استعفای پزشکیان، با آن موافقت خواهد شد.
خرازی همچنین ادعا کرد تغییراتی در شورای عالی امنیت ملی در دستور کار قرار دارد، احتمال سپردن ریاست این شورا به محسن رضایی مطرح است و عباس عراقچی از مداخله در مذاکرات منع شده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
خرازی همچنین مدعی شد که مسعود پزشکیان تاکنون ۲۸ بار تهدید به استعفا کرده یا متن استعفای خود را نوشته است و پس از هشدار مجتبی خامنهای، این موضوع دیگر تکرار نشده است.
پس از واکنشهای برخی مقامهای دولتی نسبت به این ادعاها، حمید رسایی، نماینده جنجالی مجلس شورای اسلامی که پیشتر بارها از پزشکیان انتقاد کرده بود، در خصوص ادعای خرازی نوشت: «برای اینکه مشخص شود آقای خرازی درست نگفته، کافی است آقای پزشکیان یک بار دیگر استعفا بدهد.»
تنها یک روز پیش از تاکید پزشکیان بر ماندن در مسند قدرت، هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری نیز روز دوشنبه با انتشار بیانیهای در حمایت از مواضع مجتبی خامنهای، امید به تفاهم و توافق با آمریکا را بیفایده و «زمزمههای تسلیمطلبی به نام دفاع از صلح» را «خیانتی نابخشودنی» توصیف کرد.
این بیانیه تنها ساعاتی پس از آن صادر شد که رئیس جمهوری اسلامی ایران با انتشار پیامی تفاهمنامه اسلامآباد را را حاصل «خرد جمعی» اعضای شورای عالی امنیت ملی توصیف کرده و نوشته بود که این تفاهمنامه «در آینده مرکز ثقل روابط خارجی ما خواهد بود.»
پزشکیان در آن پیام، تفاهمنامه اسلامآباد را «مرکزثقل روابط خارجی» ایران در آینده خوانده و گفته بود باید تلاش کرد تا «دشمن» را وادار کرد به تعهداتش در قبال آن پایبند بماند.
در بیانیه مجلس خبرگان با انتقاد تند از طرفداران دستیابی به توافق با آمریکا تاکید شد: «در این شرایط حساس تاریخی، زمزمههای تسلیمطلبی از جانب مرجفون [به معنای شایعه پراکنان] و توطئهگران به اسم دفاع از صلح، خیانتی نابخشودنی است و مواجهه قانونی با چنین اقداماتی، وظیفه مسلم مسئولان مربوطه است.»
هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری در آن بیانیه درباره ازسرگیری مذاکرات با آمریکا هشدار داد و دوباره بر مساله انتقام تاکید کرد.
این بیانیه در حالی صادر شد که حدود یک ماه پیش، گروهی از نمایندگان مجلس خبرگان، بدون تائید هیئت رئیسه، بیانیهای در انتقاد از روند مذاکره با آمریکا صادر کرده بودند.
بیانیه آنها پس از آن منتشر شد که دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، روز ۲۸ خرداد تفاهمنامه ۱۴ بندی اسلامآباد را بهطور جداگانه در فرانسه و تهران امضا کردند اما پس از آن و در پی حمله جمهوری اسلامی به کشتیها در تنگه هرمز، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ۲۱ تیر از آغاز دور جدید حملات به ایران خبر داد.
این جدالهای لفظی در حالی شکل گرفته که مجتبی خامنهای همچنان از انظار عمومی غایب است و هیچ نشانهای از حضور او در تصمیمگیریها آن هم در شرایط بحرانی کنونی ایران دیده نمیشود؛ غیابی که به جنگ برای قدرت گرفتن هر چه بیشتر چهرهها و گروههای مختلف دامن زده است.
غیبت مجتبی خامنهای در شرایطی است که تنشهای منطقهای، درگیریهای مرتبط با زیرساختهای هستهای و مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. سومین رهبر جمهوری اسلامی که با حمایت سپاه پاسداران به قدرت رسیده است، فردی تندروتر از پدرش علی خامنهای توصیف میشود ضمن این که دوری او از انظار عمومی موجب شده است سپاه پاسداران نقش پررنگتری در تصمیمگیریهای نظامی و امنیت داخلی ایفا کند.
به باور ناظران، پس از مرگ علی خامنهای، نبرد وارثان قدرت در جمهوری اسلامی شکلی جدیتر به خود گرفته و در حالی که دستگاه تبلیغاتی حکومت ایران تلاش میکند تصویری از انسجام ارائه دهد، شکافهای عمیق در ساختار قدرت روز به روز بیشتر آشکار میشود.
مراسم تشییع علی خامنهای نشانهای از نفوذ جریان پایداری بود. شرکتکنندگان شعارهایی در حمایت از انتقامگیری از آمریکا و اسرائیل سر دادند. ویدیوهایی نیز از استقبال مردم از سعید جلیلی و همزمان شعارهایی علیه پزشکیان با مضمون «مرگ بر سازشگر» منتشر شد.
جریان طرفدار ادامه جنگ از تجمعهای شبانه و برنامههای صداوسیمای جمهوری اسلامی برای اعلام مخالفت با مذاکره استفاده کرده است. در این برنامهها، ایران در آستانه پیروزی کامل در جنگ توصیف و از حامیان مصالحه با آمریکا انتقاد قرار میشود. صداوسیما در نهم تیرماه هنگام گفتوگوی زنده قالیباف درباره مذاکرات با آمریکا پخش برنامه را قطع کرد. همچنین، سخنرانی پزشکیان خطاب به فعالان اقتصادی نیز چند ثانیه پس از اشاره او به موافقت علی خامنهای با ازسرگیری مذاکرات با آمریکا پیش از مرگش، متوقف شد.
غیبت رهبر جدید، بر ابهامات درباره اینکه چه کسی واقعا در تصمیمهای راهبردی ایران نقش دارد، افزوده است، و همزمان به جناحهای رقیب فضای بیشتری داده تا برنامهها و اهداف متعارض خود را پیش برند.
در چنین شرایطی، تحلیلگران میگویند با غیبت مجتبی خامنهای از انظار عمومی، دیگر فردی وجود ندارد که بتواند جناحهای رقیب را به هماهنگی و همسویی وادارد؛ به این معنا که آینده درگیری جمهوری اسلامی و ایالات متحده ممکن است نه در واشنگتن، بلکه در نتیجه کشمکش قدرت در تهران تعیین شود.
