در میانه درگیری‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، زندگی در جنوب ایران همچنان زیر سایه جنگ، ناامنی و بحران معیشت ادامه دارد. در شرایطی که سران نظام از «پایداری جبهه داخلی» سخن می‌گویند، گزارش‌های مخاطبان و روایت‌های منتشرشده در رسانه‌های داخل ایران از واقعیتی متفاوت حکایت دارد که بر اساس آن، هزاران کارگر، ملوان و صیاد میان خطر موشک، بیکاری و فقر گرفتار شده‌اند.

گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی از استان‌های هرمزگان، خوزستان و سیستان و بلوچستان نشان می‌دهد بسیاری از کارگران شاغل در بندرها، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و صنایع وابسته در پی ماه‌ها درگیری نظامی و کاهش فعالیت واحدهای تولیدی، با حذف اضافه‌کاری، تعلیق پروژه‌ها و تعدیل نیرو روبه‌رو شده‌اند.

منابع محلی می‌گویند بسیاری از واحدهایی که فعالیت خود را از سر گرفته‌اند، نیز همچنان با ظرفیتی بسیار کمتر از گذشته کار می‌کنند که نخستین پیامد آن برای کارگران، کاهش درآمد بوده است.

در همین حال، ایلنا در گزارشی از وضعیت صیادان جنوب نوشت که زندگی این قشر با آغاز حملات اخیر آمریکا دچار بحران نشد، بلکه این بحران سال‌ها است زیر فشار مشکلات معیشتی، کمبود امکانات، نبود امنیت شغلی و درآمد پایین جریان دارد. این گزارش تاکید می‌کند آغاز حملات نظامی تنها باعث شد نگاه رسانه‌ها بار دیگر متوجه جنوب شود، در حالی که کارگران و صیادان این منطقه پیش از جنگ نیز با مشکلات اقتصادی گسترده دست‌وپنجه نرم می‌کردند.

یکی از صیادان هرمزگانی جمله‌ای را بر زبان آورد که شاید بهترین توصیف از وضعیت امروز جنوب ایران باشد: «دریا خطرناک است، اما کار نکردن از موشک خطرناک‌تر است. گرسنگی خطرناک‌تر است. اینکه قایقمان در اسکله بماند، خطرناک‌تر است.» این جملات تنها روایت یک صیاد نیستند، بلکه ترسیم‌کننده تصویری زندگی هزاران خانواده‌ای‌اند که میان خطر حملات نظامی و خطر گرسنگی، ناچارند یکی را انتخاب کنند.

گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان می‌دهد در بسیاری از بندرهای جنوب ایران، صیادان با وجود نگرانی از ادامه حملات، همچنان راهی دریا می‌شوند، زیرا توقف چند روزه کار، به معنای ناتوانی در پرداخت اجاره خانه، خرید مواد غذایی یا تامین هزینه‌های اولیه زندگی است.

در همین حال مدیرعامل تعاونی صیادان چابهار می‌گوید بسیاری از صیادان قایق‌دار با بحران شدید سوخت مواجه‌اند. سهمیه دولتی تنها بخشی از نیاز ماهانه آنان را تامین می‌کند و برای ادامه کار ناچارند بنزین آزاد را با قیمت‌هایی بین ۲.۵ تا سه میلیون تومان برای هر ۲۰ لیتر خریداری کنند. در بسیاری از موارد، هزینه سوخت از درآمد حاصل از صید بیشتر می‌شود و صیاد با زیان به خانه بازمی‌گردد.

به گفته این مقام صنفی، برخلاف برخی تصورها، درآمد صیادان بسیار پایین‌تر از ارقام مطرح‌شده در فضای مجازی است. او تاکید کرد که اگر میانگین درآمد سالانه محاسبه شود، درآمد ماهانه یک صیاد معمولا از حدود ۲۰ میلیون تومان فراتر نمی‌رود و ممکن است در برخی ماه‌ها حتی هیچ درآمدی نداشته باشد.

در خوزستان، نیز شرایط تفاوت چندانی ندارد. بسیاری از جوانان ساحل‌نشین به دلیل توقف صدور مجوزهای جدید برای صیادی، امکان فعالیت رسمی ندارند و برای تامین معاش مجبورند بدون سهمیه سوخت و با خرید بنزین آزاد به دریا بروند. مدیرعامل تعاونی صیادی ایرانیان آبادان می‌گوید درآمد بسیاری از ملوانان خوزستانی کمتر از حداقل دستمزد مصوب قانون کار است و گاه به ۱۸ تا ۲۰ میلیون تومان در ماه محدود می‌شود.

گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی حاکی از آن است که هم‌زمان با کاهش فرصت‌های شغلی، بخشی از کارگران جنوب به مشاغل موقت یا فصلی روی آورده‌اند که نه امنیت شغلی دارند و نه بیمه و حمایت اجتماعی. برخی خانواده‌ها نیز برای جبران کاهش درآمد، هم‌زمان چند نفر از اعضای خانواده را روانه بازار کار کرده‌اند، اما حتی مجموع این درآمدها نیز پاسخگوی هزینه‌های روزافزون زندگی نیست.

در کنار بحران درآمد، سایه ناامنی نیز همچنان بر زندگی مردم جنوب سنگینی می‌کند. طبق روایت‌های منتشرشده در رسانه‌های دولتی، در جریان درگیری‌های ماه‌های گذشته، تعدادی از صیادان و ملوانان جانشان را از دست دادند و سرنوشت گروهی دیگر همچنان نامشخص است. مدیرعامل تعاونی صیادان چابهار از مفقود شدن ۱۷ ملوان پس از حمله به یک لنج صیادی خبر داد و گفت با وجود پیگیری خانواده‌ها و مقام‌های مسئول، هنوز اطلاع دقیقی از وضعیت آنان در دست نیست.

در همین حال، کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها، بندرها و صنایع انرژی نیز بر بازار کار جنوب تاثیر گذاشته است. منابع محلی به ایندیپندنت فارسی می‌گویند بسیاری از نیروهای پیمانکاری و ارکان ثالث که پیش‌تر بخش قابل‌توجهی از درآمد خود را از اضافه‌کاری و مزایای شغلی تامین می‌کردند، اکنون با حذف این مزایا یا کاهش ساعات کاری، بخش زیادی از درآمدشان را از دست داده‌اند.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که ادامه جنگ و نااطمینانی علاوه بر خسارت‌های مستقیم، سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی در استان‌های جنوبی را نیز بیش‌ازپیش کاهش خواهد داد و این موضوع، می‌تواند موج تازه‌ای از بیکاری و مهاجرت را به دنبال داشته باشد.