اقدام جمهوری اسلامی به ارسال یک هواپیمای غیرنظامی برای انتقال مقامهای حوثی به ایران برای شرکت در مراسم تشییع علی خامنهای و بازگرداندن آنها به یمن، واکنشهایی را در پی داشته است. به گزارش عرب نیوز، مراسم تشییع رهبر پیشین جمهوری اسلامی در مقیاسی گسترده برگزار شد و تهران در تلاش بود از این طریق پیام همبستگی و انسجام داخلی را به کشورهای غربی منتقل کند.
این پرواز در شرایطی انجام شد که حملات جمهوری اسلامی به دیگر کشورهای منطقه، در واکنش به آنچه تجاوز آمریکا توصیف میکرد، ادامه داشت.
یمن با جنگ آمریکا و اسرائیل در ایران یا حملات تهران به دیگر کشورهای منطقه ارتباطی ندارد و ورود هواپیمای ایرانی به حریم هوایی یمن، به فهرست موارد اختلاف میان تهران و دولت قانونی یمن افزود. این اقدام همزمان با عملیات نظامی ائتلاف حامی دولت قانونی یمن صورت گرفت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
حوثیها اعلام کردند ائتلاف با هدف جلوگیری از بازگشت هواپیمای ایرانی، باندهای فرودگاه صنعا را هدف قرار داد، اما این هواپیما در نهایت در فرودگاه الحدیده در ساحل غربی یمن به زمین نشست. پس از آن، حوثیها موشکهایی به سمت مرز جنوبی عربستان سعودی شلیک کردند که رهگیری شد.
هدا لقمان، فعال حقوق بشر یمنی، این پرواز را فراتر از یک جابهجایی هوایی توصیف کرد و گفت این اقدام پیامی درباره حاکمیت و نفوذ منطقهای ایران بود. به گفته او، نادیده گرفتن هشدارهای رسمی و انجام این پرواز با وجود مخالفتهای اعلامشده، آزمونی برای سنجش حدود حاکمیت یمن و ارسال پیامی به کشورهای منطقه محسوب میشد.
پس از نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره تحولات یمن، سازمان ملل اعلام کرد رویدادهای اخیر بار دیگر نشان میدهد هیچ جایگزینی برای یک روند سیاسی فراگیر به رهبری یمنیها وجود ندارد و تنها راهحل پایدار توافقی است که از طریق گفتوگو و با نظارت سازمان ملل حاصل شود.
خالد خیاری، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه، نیز در این نشست تاکید کرد یمن و منطقه توان تحمل دور تازهای از تشدید تنش را ندارند و از همه طرفها خواست برای کاهش تنش و دسترسی ایمن و پایدار به حملونقل هوایی غیرنظامی وارد مذاکره شوند.
به نوشته عرب نیوز، پرواز به مناطق تحت کنترل حوثیها با مشکلات جدی مواجه است و دستیابی به توافق سیاسی برای جلوگیری از تشدید درگیریها و تخریب بیشتر زیرساختهای یمن ضروری است، اما تلاشهای میانجیگرانه تاکنون نتیجهای نداشته است و حوثیها، که کنترل پایتخت یمن را در دست دارند، به توافقهای پیشین پایبند نبودهاند.
جمهوری اسلامی سالها از حوثیها حمایت مالی، نظامی و آموزشی کرده است. دولت قانونی یمن با درخواست از ائتلاف برای جلوگیری از فرود دوباره هواپیمای ایرانی در فرودگاه صنعا، تلاش کرد مانع اجرای برنامه حوثیها شود. بمباران باندهای فرودگاه صنعا، بهویژه پس از تهدیدهای حوثی و اعلام ادامه پروازهای تهرانـصنعا، برای این گروه شبهنظامی یمنی غیرمنتظره بود.
دولت قانونی یمن اعلام کرده است با ازسرگیری پروازها از فرودگاه صنعا مخالفتی ندارد، مشروط بر اینکه پروازها از طریق شرکت هواپیمایی ملی یمنیا، بر اساس برنامههای هماهنگ و با سازوکار امنیتی مورد توافق انجام شود.
با این حال، به گفته ناظران، اختلاف اصلی بر سر اصرار حوثیها بر برقراری پروازها از طریق خطوط هوایی ایران و مسیر مستقیم تهرانـصنعا است. عدنان الجبرانی، تحلیلگر یمنی، میگوید هدف حوثیها صرفا بازگشایی فرودگاه یا تسهیل سفر نیست، بلکه تلاش میکند قواعد جدیدی را به منطقه تحمیل کند.
عربنیوز مینویسد دو راه برای رفع تهدید حوثیها وجود دارد. نخست، بازسازی نهاد نظامی یمن بر پایه اصول ملی است تا این نهاد بتواند با حفظ یکپارچگی و شفافیت، مسئولیت تامین امنیت در سراسر کشور را بر عهده بگیرد. راه دوم، دستیابی به توافق با ایران است، توافقی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از آن با عنوان «معامله بزرگ» یاد میکند. احتمالا هر دو گزینه ضروریاند، اما در حال حاضر تحقق هیچیک از آنها محتمل به نظر نمیرسد.
