سرامیدها و پپتیدها از شناخته‌شده‌ترین ترکیبات محصولات مراقبت از پوست‌ــ از پاک‌کننده‌ و سرم‌ گرفته تا مرطوب‌کننده‌‌ــ محسوب می‌شوند و هر دو نقش مهمی در مراقبت از پوست و کاهش نشانه‌های پیری ایفا می‌کنند. 

مونـا گوهارا، متخصص پوست و استاد دانشکده پزشکی دانشگاه ییل، در گفت‌و‌گو با پریونشن می‌گوید این دو ماده عملکردهای متفاوت اما مکمل دارند و می‌توانند هم‌زمان در برنامه مراقبت پوستی استفاده شوند.

سرامید چیست؟

سرامیدها لیپیدهای طبیعی‌اند که حدود نیمی از سد محافظ پوست را تشکیل می‌دهند. این ترکیبات مانند ملات میان سلول‌های پوستی عمل می‌کنند، از خروج رطوبت جلوگیری می‌کنند و مانع نفوذ عوامل محرک می‌شوند. با افزایش سن، میزان سرامیدها کاهش پیدا می‌کند و پوست خشک‌تر، حساس‌تر و آسیب‌پذیرتر می‌شود. 

به گفته گوهارا، اختلال در سد پوستی می‌تواند باعث ایجاد ترک‌های میکروسکوپی، التهاب، افزایش آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد و تشدید علائم پیری، خشکی و عارضه‌هایی مانند اگزما و روزاسه شود. او توصیه می‌کند از کرم‌ها و لوسیون‌هایی استفاده شود که علاوه بر سرامید، حاوی کلسترول و اسیدهای چرب نیز باشند.

پپتید چیست؟

پپتیدها زنجیره‌های کوتاه اسیدهای آمینه و اجزای سازنده پروتئین‌هایی مانند کلاژن هستند. این ترکیبات با ارسال پیام به سلول‌های فیبروبلاست، تولید کلاژن را تحریک می‌کنند و به‌مرور زمان موجب افزایش استحکام پوست و کاهش خطوط ریز می‌شوند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند پپتیدها و پلی‌پپتیدها، چه از نوع مصنوعی و چه گیاهی، با افزایش تولید کلاژن ارتباط دارند.

پپتیدها علاوه بر تحریک تولید کلاژن، خواص ترمیم‌کننده، آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب دارند و به تقویت سد پوستی کمک می‌کنند. چهار گروه اصلی پپتیدها عبارت‌اند از پپتیدهای پیام‌رسان که تولید کلاژن و الاستین را تحریک می‌کنند، پپتیدهای حامل که با مواد معدنی مانند مس ترکیب می‌شوند و از سد پوستی محافظت می‌کنند، پپتیدهای انتقال‌دهنده عصبی که به‌دلیل ادعای شل‌سازی عضلات به «بوتاکس در بطری» شهرت پیدا کرده‌اند، و پپتیدهای مهارکننده آنزیم که از تجزیه کلاژن جلوگیری می‌کنند. 

کدام برای کاهش علائم پیری موثرتر است؟

به گفته گوهارا، هر دو ترکیب برای پوست حساس مناسب‌اند. سرامیدها به ترمیم و تقویت سد پوستی کمک می‌کنند و پپتیدها نیز در مقایسه با ترکیباتی مانند رتینول، گزینه‌ای ملایم‌تر برای تحریک تولید کلاژن به شمار می‌روند.

این متخصص پوست تاکید می‌کند سرامیدها و پپتیدها هر دو به‌طور طبیعی در پوست وجود دارند و با افزایش سن مقدار آنها کاهش پیدا می‌کند، که باعث افت استحکام و رطوبت و افزایش آسیب‌پذیری پوست در برابر عوامل محیطی می‌شود. سرامیدها بیشتر بر حفظ رطوبت و سلامت سد پوستی تمرکز دارند، در حالی که پپتیدها ساختار پوست را با افزایش تولید کلاژن تقویت می‌کنند.

استفاده هم‌زمان از این دو ترکیب می‌تواند به رفع مشکل از دست رفتن کلاژن، تضعیف سد پوستی و خشکی پوست کمک کند و معمولا حتی برای پوست‌های حساس نیز به‌خوبی قابل تحمل است. 

به گفته گوهارا، یک روش ساده این است که ابتدا سرم حاوی پپتید استفاده شود و سپس، مرطوب‌کننده سرشار از سرامید روی پوست قرار گیرد تا رطوبت حفظ و سد محافظ پوست تقویت شود. ترکیب این دو ماده می‌تواند به داشتن پوستی سالم‌تر، مرطوب‌تر، سفت‌تر و صاف‌تر کمک کند و از میزان خطوط ریز ناشی از افزایش سن بکاهد.