در پی کمآبی در بخشهایی از شهر کابل، ساکنان ساعتها برای دسترسی به آب منتظر میمانند. دهها بشکه زردرنگ روغن که خالی شدهاند، در بخشی از خیرخانه شهر کابل در نوبت قرار دارند تا با آبی پر شوند که از یکی از چاههای عمیق بیرون کشیده میشود. پر کردن این بشکههای خالی و صفهای طولانی باعث میشود که ساکنان ساعتها برای دریافت آب منتظر بمانند. ایستادن در نوبت برای دسترسی به آب از کاهش شدید منابع آب زیرزمینی شهر کابل حکایت دارد.
مشکل شدید کمآبی تنها به بخشی از خیرخانه شهر کابل محدود نمیشود و ساکنان دشت برچی در غرب کابل و چندین بخش دیگر از پایتخت افغانستان نیز با این مشکل مواجهاند. در این منطقه، مسئولیت آوردن آب به خانهها بیشتر بر دوش کودکان و نوجوانان است و آنان با کراچیهای دستی (فرغون)، آب مورد نیاز خانواده را تامین میکنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
فیصل، یکی از ساکنان کوتل خیرخانه، به ایندیپندنت فارسی گفت که حفر چاه هزینه زیادی میطلبد و بهدلیل افزایش بیکاری و مشکلات معیشتی، قادر نیستند در خانه چاه عمیق حفر کنند. به همین دلیل، مجبورند ساعتها برای آوردن آب وقت صرف کنند.
او گفت: «آب پیدا نمیشود، مردم صبح خیلی زود میآیند و بشکههایشان را در نوبت میگذارند تا نوبتشان برسد. چاه خانه ما آب ندارد و خشک شده است.»
فرهاد، یکی دیگر از ساکنان شهر کابل، به ایندیپندنت فارسی گفت چاه خانهشان را تا عمق ۱۲۰ متری حفر کردهاند تا آب مورد نیاز خانوار را تامین کنند.
او گفت: «در فصل تابستان، چاه آب زیادی ندارد و بیشتر مواقع آب چاه تمام میشود و ما باید منتظر بمانیم که چاه دوباره آب بگیرد. میترسم سال بعد شاید چاه ما بهکلی خشک شود. هر سال آبهای زیرزمینی کم میشود.»
او نگران است که با خشک شدن احتمالی چاه آب خانهاش، مجبور شود هزینه هنگفتی برای حفر عمیقتر چاه و رسیدن به بستر آبهای زیرزمینی بپردازد، هزینهای که تامین آن در شرایط اقتصادی کنونی برایش دشوار است.
با افزایش جمعیت و گسترش ساختوساز در کابل، چاههای عمیق در گوشهوکنار این شهر حفر شدهاند و این روند باعث کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و افت سطح این آبها شده است. برداشت گسترده آبهای زیرزمینی همچنان ادامه دارد و در حالی که کابل با بحران شدید کمآبی مواجه است، کسبوکارهایی مانند استخرهای شنا، سونا و دیگر مراکزی که مصرف آب زیادی دارند، بدون محدودیت در این شهر فعالیت میکنند.
ادامه اینگونه استفاده از منابع آب زیرزمینی شهر کابل را با بحران شدید بیآبی مواجه خواهد کرد. پیشتر، سازمان ملل متحد هشدار داده بود که اگر روند استخراج گسترده آبهای زیرزمینی ادامه داشته باشد و برای تغذیه دوباره این منابع اقدام جدی صورت نگیرد، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ تمام منابع آب زیرزمینی کابل به پایان برسد.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) نیز اعلام کرده بود که سطح آبهای زیرزمینی در کابل تا ۳۰ متر کاهش یافته و بخش زیادی از چاههای عمیق خشک شدهاند.
حدود دو هفته پیش، غلامالرحمان، رئیس اجرایی شرکت آبرسانی و فاضلاب شهری طالبان، در دیدار با محمدیونس آخندزاده، وزیر آب و انرژی طالبان، گفته بود که این شرکت روی پروژههای تامین آب شهر کابل کار میکند.
او گفته بود که از طرح انتقال آب رودخانه پنجشیر به شهر کابل و همچنین سدهای آبی «شاهتوت» و «شاه و عروس» برای تامین بخشی از آب مورد نیاز کابل استفاده خواهد شد.
با این حال، مشخص نیست چه زمانی از این منابع برای تامین بخشی از آب مورد نیاز کابل استفاده خواهد شد. این در حالی است که مقامهای طالبان بارها درباره تامین منابع آبی شهر کابل اطمینان دادهاند.
افغانستان با خشکسالی شدید و کاهش بارندگی مواجه بوده و این وضعیت باعث شده است که منابع آب زیرزمینی بهطور مناسب تغذیه نشوند. همزمان با ادامه استخراج آبهای زیرزمینی، سطح این منابع در کابل هر سال بیشتر افت میکند.
اینک رژیم طالبان بر افغانستان حاکم است، اما بحران کمآبی در پایتخت کشور بیش از هر زمان دیگری تشدید شده است. این در حالی است که جمعیت کابل روزبهروز افزایش پیدا میکند و ساختوسازها و همچنین مراکزی مانند استخر، حمام، سونا و دیگر کسبوکارهایی که آب زیادی مصرف میکنند، در حال گسترشاند.
از سوی دیگر، آبهای فاضلاب تصفیه نمیشوند و این وضعیت باعث شده است که بخش اعظم آب مورد نیاز کابل و ساکنانش از چاهها تامین شود، روندی که خطر کاهش بیشتر منابع آب زیرزمینی را در پی دارد.
در افغانستان بر بازگردانی آبهای فاضلاب سرمایهگذاری نشده است و این آبها بدون آنکه تصفیه و دوباره استفاده شوند، هدر میروند.

