پس از جدال‌های لفظی روزهای گذشته میان مقام‌های جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، که حتی با تهدید دونالد ترامپ و واکنش شدید او همراه شد، دو طرف وارد دور تازه‌ای از درگیری‌ها شدند.

نیروی دریایی سپاه پاسداران، بامداد یکشنبه ۲۱ تیرماه، با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در پی تلاش چند کشتی برای تردد از «مسیرهای غیرمصوب» و به دلیل نادیده گرفته شدن هشدارها، یک کشتی که سامانه‌های ردیابی خود را خاموش کرده بود، مورد اصابت «شلیک اخطار» قرار گرفت و متوقف شد.

بر اساس این بیانیه، سپاه پاسداران به دلیل آنچه «بروز ناامنی ناشی از مداخله غیرقانونی بیگانگان» خواند، اعلام کرد که تنگه هرمز را تا اطلاع ثانوی و تا پایان مداخلات آمریکا به روی تردد تمامی شناورها می‌بندد.

این اطلاعیه همچنین با هشدار به ایالات متحده و اسرائیل، تأکید کرد که هرگونه اقدام نظامی جدید با هدف قرار گرفتن پایگاه‌های دشمن در منطقه پاسخ داده خواهد شد و مسئولیت عواقب آن بر عهده واشنگتن، تل‌آویو و کشورهای میزبان این پایگاه‌ها خواهد بود.

به فاصله کوتاهی پس از این بیانیه، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که در پاسخ به «حمله آشکار سپاه پاسداران به کشتی کانتینربر جی‌اف‌اس گلکسی با پرچم قبرس در تنگه هرمز»، نیروهای آمریکایی سومین دور از حملات در این هفته را علیه ایران آغاز کرده‌اند.

 سنتکام با اشاره به مفقود شدن یک خدمه غیرنظامی و توقف این کشتی به دلیل آتش‌سوزی و خسارت شدید، تصریح کرد: «به ایران فرصت دیگری داده شد تا پس از پاسخگو شدن در قبال حملات قبلی به کشتی‌های تجاری، پایبندی‌اش به یادداشت تفاهم را نشان دهد، اما بار دیگر ناکام ماند.»

صبح یکشنبه نیز سنتکام بار درگیر با انتشار بیانیه‌ای از تکمیل سومین دور حملات خود علیه مواضع نظامی ایران در هفته جاری خبر داد و اعلام کرد که در این عملیات نیروهای آمریکایی «حدود ۱۴۰ هدف نظامی را در ایران با استفاده از مهمات هدایت‌شونده دقیق پرتاب‌شده از جنگنده‌های زمین‌پایه و دریاپایه، پهپادها و شناورهای نیروی دریایی» هدف قرار داده‌اند.

بر اساس این بیانیه، اهداف شامل «سایت‌های موشکی و پهپادی، تجهیزات نیروی دریایی، انبارهای ذخیره‌سازی مهمات، شبکه‌های ارتباطی و مواضع نظارت ساحلی ایران» بوده است.

سنتکام با تأکید بر اینکه این اقدامات به دستور مستقیم رئیس‌جمهور آمریکا انجام شده، افزود: «طی سه شب حمله در این هفته، سنتکام بیش از ۳۰۰ هدف را برای کاهش توانایی ایران در حمله به دریانوردان غیرنظامی و کشتی‌های تجاری، که آزادانه از تنگه هرمز عبور می‌کنند، هدف قرار داده است.»

پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، نیز همزمان با دور سوم حملات ارتش آمریکا، در اظهارنظری کوتاه در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که «ایران انتخاب بدی کرد و اکنون تاوانش را پس می‌دهد.»

سازمان تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) هم با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که در پی حمله سپاه پاسداران به یک کشتی تجاری در فاصله ۹ مایل دریایی (۱۶.۶ کیلومتر) در شرق عمان، خدمه این شناور را تخلیه کرده و در حال حاضر آنها سوار قایق نجات شده‌اند. بر اساس این گزارش که بر پایه داده‌های مقام‌های نظامی و افسر امنیت شرکت کشتیرانی صادر شده، بخش عقبی این کشتی تجاری در جریان حمله خسارت دیده و آتش گرفته است.

در ادامه این درگیری‌ها، روابط عمومی سپاه پاسداران، صبح یکشنبه ۲۱ تیرماه، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که در پاسخ به حملات هوایی ارتش آمریکا به برخی پایگاه‌های ساحلی و دکل‌های مخابراتی در سواحل جنوبی ایران، نیروی هوافضای این نهاد نظامی، مواضع نظامی ایالات متحده را هدف قرار داده است.

 بر اساس این بیانیه، موشک‌های بالستیک سپاه در مرحله نخست، زیرساخت‌ها و تأسیسات نظامی پایگاه هوایی «شاهزاده حسن» در اردن، از جمله مرکز فرماندهی و کنترل و آشیانه‌های پهپادهای ام‌کیو۹ (MQ9) را «منهدم» کرده‌اند.

وزارت کشور بحرین هم با انتشار هشداری فوری در حساب رسمی خود در اکس اعلام کرد که صبح یکشنبه آژیرهای خطر در این کشور به صدا درآمده‌اند. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از شاهدان عینی، از شنیده شدن صدای انفجار در دوحه پایتخت قطر خبر داد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز صبح یکشنبه اعلام کرد که نیروی هوافضای این سازمان، حملات سنگینی را علیه سکوهای پشتیبانی و سوخت‌رسانی ناوهای هواپیمابر آمریکایی در بندر دقم عمان انجام داده است. سپاه این اقدام را مرحله سوم پاسخ خود به آنچه «تجاوز نظامی آمریکا» خواند توصیف کرد. سپاه پاسداران در بیانیه خود افزود که این عملیات به طور مشخص مراکز پشتیبانی لجستیکی کشتی‌های وابسته به نیروی دریایی ایالات متحده را هدف قرار داده است.

این حملات در حالی انجام شد که عباس عراقچی،‌ وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه برای مذاکرات درباره تنگه هرمز و آتش‌بسی که اکنون ملغی شده به پایتخت عمان سفر کرده بود.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد ایران تاکنون به تعهدات خود پایبند بوده، اما به گفته او، آمریکا مفاد توافق را نقض کرده است.

او با اشاره به بند ۹ تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، گفت وزیر خزانه‌داری آمریکا این بند را زیر پا گذاشته و این اقدام در ادامه «نقض‌ها و اشتباهات» قبلی واشنگتن صورت گرفته است.

پیش از این، وزارت خزانه‌داری آمریکا در واکنش به ازسرگیری حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، روز جمعه ۱۹ تیر، دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه اشخاص و نهادهای ایرانی اعمال کرد. محور اصلی این تحریم‌ها علی انصاری، بانکدار و تاجر ایرانی مقیم دبی است که واشنگتن از او با عنوان یکی از تامین‌کنندگان مالی کلیدی مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، نام برده است.

همزمان مقام‌های ایرانی بر همکاری با مسقط برای مدیریت آبراهه هرمز تأکید می‌کنند. با این حال، شورای اجرایی «سازمان بین‌المللی دریانوردی» (IMO) در نشست روز جمعه ۱۹ تیر، با صدور مصوبه‌ای، تلاش‌های ایران برای تحمیل حاکمیت خود بر تنگه هرمز و ایجاد نهادی برای کنترل تردد در این آبراهه را به‌شدت محکوم کرد. این شورا همچنین از تمامی کشورهای عضو خواست تا ادعاهای حاکمیتی ایران بر این تنگه و صلاحیت قضایی آن بر مناطق دریایی کشورهای ثالث را به رسمیت نشناسند.

 در حالی که واشنگتن انتظار دارد ایران پس از این نشست تعهدش به باز بودن کامل تنگه هرمز را اعلام کند، مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که اگر ایران نتواند به این ساده‌ترین بخش توافق پایبند بماند، امیدی به حل مسائل پیچیده‌تر نظیر تسلیم ذخایر اورانیوم غنی‌شده نخواهد بود و در صورت ادامه اقدامات خصمانه، با پاسخ سخت نظامی و اقتصادی مواجه خواهد شد.

وال استریت ژورنال نیز نوشت که مقام‌های ارشد دولت ترامپ روز جمعه در اظهاراتی بی‌سابقه فاش کردند واشنگتن دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران را به شدت نامحتمل می‌داند؛ اعترافی آشکار به اینکه کنترل برنامه هسته‌ای تهران ممکن است از طریق گفتگوهای صلح محقق نشود.