تساوی بدون گل تیم فوتبال ایران برابر بلژیک در دومین مسابقه مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶، اگرچه نتیجهای مثبت به شمار میرود ولی در عمل مسیر تحقق اصلیترین وعدههای امیر قلعهنویی و مهدی تاج برای صعود از مرحله گروهی این رقابتها را همچنان دشوار و پیچیده نگه داشته است.
ایران اکنون با دو امتیاز در رتبه دوم گروه هفتم قرار گرفته است و همچنان شانس صعود به مرحله حذفی را دارد، اما رقابت بلژیک با نیوزیلند در مسابقه آخر، نمایش فنی پرنوسان ایران و همچنین قدرت مصر در دو مسابقه نخست، درباره آینده این مسیر تردیدهای جدی ایجاد کرده است.
پس از پایان دور دوم مسابقات گروه، مصر با چهار امتیاز صدرنشین است. ایران و بلژیک دو امتیازیاند که البته ایران به دلیل تعداد گل زده بیشتر، بالاتر از بلژیک است. نیوزیلند نیز با یک امتیاز در قعر جدول ایستاده است. در نگاه نخست، این جدول برای ایران امیدوارکننده به نظر میرسد، اما وقتی عملکرد چهار تیم بررسی شود، شرایط چندان ساده نیست.
دیدار مقابل بلژیک از همان دقایق ابتدایی نشان داد که کادر فنی ایران این بار برخلاف مسابقه برابر نیوزیلند، رویکردی کاملا محتاطانه را انتخاب کرده است. اگر در مسابقه نخست ضعفهای دفاعی ایران بارها آشکار شد و از نیوزیلند دو گل خورد، این بار اولویت اصلی بستن فضاها و جلوگیری از گل خوردن بود.
در عمل نیز همین اتفاق رخ داد. ایران با آرایشی دفاعی و با حضور هفت عنصر تدافعی به میدان رفت و در بسیاری از دقایق مسابقه، با دو لایه دفاعی مقابل دروازه علیرضا بیرانوند مستقر شد. مالکیت توپ عمدتا در اختیار بلژیک بود و بازیکنان این تیم بارها موفق شدند به یکسوم دفاعی ایران نفوذ کنند. اگر درخشش بیرانوند و بیدقتی مهاجمان بلژیک نبود، نتیجه میتوانست متفاوت باشد.
نکته قابلتوجه اینجا است که حتی پس از اخراج ناتان انگوی در دقیقه ۶۶ و ۱۰ نفره شدن بلژیک، روند کلی مسابقه تغییر چندانی نکرد. انتظار میرفت ایران در برابر تیمی که یک بازیکن کمتر دارد، کنترل بیشتری روی جریان بازی پیدا کند، اما در عمل، این بلژیک بود که همچنان خطرناکتر ظاهر شد و چند بار تا آستانه گلزنی پیش رفت.
این موضوع یکی از مهمترین انتقادها به عملکرد کادر فنی ایران را دوباره زنده کرد. اینکه تیم قلعهنویی پس از نیمه نخست معمولا به میزان محسوسی افت میکند و مربیان حریف بهسرعت راه مقابله با برنامههای تاکتیکی او را پیدا میکنند. همان اتفاقی که مقابل نیوزیلند رخ داد، در دیدار با بلژیک نیز تا حدی تکرار شد. ایران در نیمه اول منظمتر و خطرناکتر بود، اما در نیمه دوم ابتکار عمل را تقریبا به طور کامل از دست داد.
خود امیر قلعهنویی نیز پس از مسابقه به شکل کمسابقهای از عملکرد بازیکنان تعویضی انتقاد کرد و گفت از هیچیک از تعویضهایش رضایت ندارد. این اعتراف بازتاب یکی از مشکلات ساختاری تیم ایران است؛ تیمی که با میانگین سنی ۳۲ سال و ۱۸۱ روز مقابل بلژیک به میدان رفت و رکورد مسنترین ترکیب آغازین تاریخ جام جهانی از زمان ثبت آمار در سال ۱۹۶۶ را به نام خود ثبت کرد.
این رکورد تنها یک عدد نیست. افزایش سن متوسط تیم مستقیم روی توان بدنی، سرعت انتقال، بازگشت به دفاع و کیفیت بازی در دقایق پایانی تاثیر میگذارد. به همین دلیل بود که ایران در نیمه دوم مسابقه بیش از نیمه اول تحت فشار قرار گرفت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در کنار مسائل فنی، قلعهنویی بار دیگر مشکلات ویزا، سفرهای طولانی، تغییر اجباری اردو و اقامت در تیخوانا را عامل بخشی از مشکلات تیم دانست.
ایران از دو مسابقه نخست دو امتیاز کسب کرده و موفق شده است بدون باخت به حضور در جام ادامه دهد، اما اگر در مسابقه آخر نیز تنها به یک تساوی دست یابد و با سه امتیاز در گروهش سوم شود، آنگاه احتمال دارد در میان هشت تیم سوم برتر از ۱۲ گروه مقدماتی حضور نداشته باشد و نتواند به جمع ۳۲ تیم راهیافته به مرحله حذفی بپیوندد.
مسئله مهمتر این است که حریف بعدی ایران تیم آماده مصر است که تا اینجای جام، بهترین فوتبال گروه جی (G) را ارائه کرده است. مصریها در مسابقه نخست بلژیک را تا آستانه شکست پیش بردند و در دیدار دوم نیز پس از دریافت گل اول، با سه گل متوالی نیوزیلند را شکست دادند.
درخشش محمد صلاح، آمادگی بالای عمر مرموش و انسجام تاکتیکی مصر باعث شده است بسیاری از تحلیلگران این تیم را شانس اصلی صدرنشینی گروه بدانند. برخلاف بلژیک که در هر دو مسابقه فرصتهای زیادی را هدر داد، مصر تیمی است که از موقعیتهایش بهره بیشتری میبرد و در انتقال از دفاع به حمله سرعت بالایی دارد؛ دقیقا همان نقطهای که میتواند برای خط دفاع سالخورده ایران دردسرساز شود.
ایران همچنان برای صعود شانس مناسبی دارد و پیروزی برابر مصر حتی میتواند شاگردان امیر قلعهنویی را بهعنوان صدرنشین گروه، راهی مرحله حذفی کند. با این حال، مقایسه فنی دو تیم نشان میدهد که شاگردان حسام حسن برای کسب پیروزی بخت بیشتری دارند، مگر آنکه مهدی طارمی و همتیمیهایش بتوانند از معدود فرصتهای گلزنی خود نهایت بهره را ببرند و با اتخاذ رویکردی کاملا تدافعی، یک یا سه امتیاز ارزشمند از این مسابقه به دست آورند.
در عین حال، تیم ایران همچنان میتواند به ادامه نمایشهای ضعیف بلژیک در این جام امیدوار باشد، چرا که در صورت تساوی دیدار بلژیک و نیوزیلند، شاگردان قلعهنویی حتی با کسب یک تساوی مقابل مصر نیز بهعنوان تیم دوم گروه راهی مرحله حذفی خواهند شد.
با این همه، آنچه در دو مسابقه نخست دیده شد، نشان میدهد سرنوشت ایران بیش از آنکه به معادلات جدول وابسته باشد، به توانایی این تیم برای عبور از یکی از آمادهترین و منسجمترین تیمهای حاضر در گروهش گره خورده است.
