در حالی که جمهوری اسلامی ایران در داخل کشور خود درگیر جنگ است، همچنان به دنبال اجرای عملیات تروریستی در خارج از مرزهایش است. نمونه بارز آن، کیفرخواستی وزارت دادگستری آمریکا علیه محمدباقر سعد داوود الساعدی است که از حالت محرمانه خارج شده است.

دولت آمریکا مدعی است الساعدی، فرمانده ۳۲ ساله کتائب حزب‌الله، مسئول چندین طرح و حمله در اروپا و آمریکای شمالی است که مسئولیت آن‌ها را گروه جنبش «اصحاب الیمین الاسلامیه» (HAYI)، تشکیلاتی پوششی که به نیابت از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت می‌کند، بر عهده گرفته است.

بنا بر گزارش‌ها، او در حالی که عازم مسکو بود، در ترکیه بازداشت شد، اما هفته گذشته در دادگاه اتهامات وارده را رد کرد و خود را بی‌گناه دانست.

بازداشت الساعدی و افزایش حملات منتسب به گروهی که او سرکرده آن است، نشان می‌دهد دولت‌های یاغی همچنان از غرب به‌عنوان میدان اجرای جنگ‌های پنهانی خود استفاده می‌کنند. روسیه هم سال‌ها است از چنین تاکتیک‌هایی استفاده می‌کند. روش شاخص این کشور، به‌کارگیری عوامل رده‌پایین از طریق آگهی‌های شغلی موقت و پروژه‌ای در تلگرام است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که دستگاه‌های اطلاعاتی روسیه طی سال‌های اخیر بیش از ۸۰۰ شهروند اوکراین را برای اجرای ماموریت‌هایی از جمله آتش‌افروزی، خرابکاری در زیرساخت‌ها و جاسوسی به خدمت گرفته‌اند. طرح‌های مشابهی نیز در بریتانیا، لهستان، آلمان و کشورهای حوزه بالتیک اجرا شده است.

تهران نیز تقریبا همین مسیر را در پیش گرفته و با الگوبرداری از رویکرد ترکیبی مسکو، برای اجرای اقدام‌های تلافی‌جویانه هدفمند در کشورهای غربی، از عواملی استفاده می‌کند که به‌راحتی قابل جایگزینی‌اند و حتی برخی از آن‌ها زیر سن قانونی‌ قرار دارند.

گروه تروریستی مرتبط با الساعدی فعالیتش را در ماه مارس، یعنی تنها چند روز پس از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، آغاز کرد. این گروه مسئولیت دست‌کم ۱۸ حمله در اروپا را که عمدتا کنیسه‌ها، مدارس یهودیان، آمبولانس‌ها و مراکز اجتماعی را هدف قرار دادند، بر عهده گرفته است. این گروه و حامیانش تصاویر این حملات را بی‌درنگ در کانال‌های شناخته‌شده حامی جمهوری اسلامی ایران هم منتشر کردند تا هم‌زمان با وقوع حملات، بر فضای رعب و وحشت ناشی از آن‌ها بیفزایند.

بسیاری از این حملات آشکارا ماهیت یهودستیزانه دارند و با هدف ایجاد رعب و وحشت در یهودیان انجام می‌شوند، اما به احتمال زیاد هدف این اقدام‌ها فراتر از این است. این حملات را که اغلب مهاجران مسلمان اجرا می‌کنند تا هم در میان یهودیان ترس ایجاد کنند، هم احساس رنجش و خشم را در میان مسلمانان برانگیزند و هم سوءظن افکار عمومی را تشدید کنند. این فعالیت‌ها شکاف‌های اجتماعی موجود را عمیق‌تر می‌کنند، بذر تفرقه می‌پاشند و جوامع اروپایی را بی‌ثبات می‌کنند؛ در واقع نوعی تروریسم غیرمتعارف که با هدف دامن زدن به ناآرامی‌ها طراحی می‌شود، هرچند به نظر می‌رسد اروپا تاکنون با آن سهل‌انگارانه و تسامح برخورد کرده است.

یک نمونه مهم در این زمینه پرونده سه شهروند صربستان است که دسامبر ۲۰۲۵ در شهر اسمدرفو به اتهام جاسوسی و تحریک نفرت‌پراکنی نژادی و مذهبی محکوم شدند. از جمله اقدام‌های منسوب به آن‌ها قرار دادن سر خوک مقابل ۹ مسجد در اطراف پاریس، پاشیدن رنگ سبز به اماکن متعلق به یهودیان و چسباندن برچسب‌هایی در سراسر پایتخت فرانسه درباره کشتار گسترده ارامنه به دست امپراتوری عثمانی بود.

اسناد دادگاه بعدا تایید کرد که دستور اجرای این عملیات را دستگاه اطلاعاتی روسیه صادر و هزینه آن را نیز تامین کرده بود. بر اساس احکام دادگاه، هدف آشکار این عملیات، دامن زدن به تنش‌های مذهبی و قومی و بی‌ثبات کردن فرانسه بود. با این حال، مجازات این سه متهم تنها شش تا ۱۸ ماه حبس خانگی با پابند الکترونیکی بود؛ مجازاتی بسیار سبک برای عملیاتی با هدف بی‌ثبات‌سازی که عامل آن یک دستگاه اطلاعاتی خارجی بود.

راهبرد پشت چنین حملاتی، بهره‌برداری از نقاط ضعف یک کشور است. به محض آنکه یک عامل جرقه اولیه را بزند، خود کشور میزبان می‌تواند بقیه کار را انجام دهد. از همین رو، جای تعجب نیست که یوروپل اوایل سال جاری درباره چنین تهدیدهایی در اروپا هشدار داد. از جمله مسائلی که مستعد سوءاستفاده‌اند، می‌توان به دوقطبی سیاسی، یهودستیزی و چالش‌های مربوط به ادغام مهاجران در جوامع میزبان اشاره کرد.

به «تهدیدهای ترکیبی»‌ــ اصطلاحی ملایم‌تر از «تروریسم‌»‌ــ باید با همان میزان فوریتی رسیدگی شود که در دوران اوج قدرت داعش، با تهدید جهادی‌گری برخورد می‌شد. از جمله از طریق اولویت دادن به کارزارهای آگاهی‌بخشی عمومی برای هشدار دادن به افراد در معرض خطر در میان جوامع مهاجر و پناهنده درباره خطر جذب شدن در این شبکه‌ها.

پایتخت‌های اروپایی همچنین می‌توانند همکاری فرامرزی میان دستگاه‌های اطلاعاتی و نهادهای مجری قانون را تقویت کنند. این نهادها باید به منظور شناسایی و از هم پاشیدن عناصر اصلی این شبکه‌ها، چه در فضای مجازی و چه در دنیای واقعی، از جمله افرادی که هدایت عوامل رده‌پایین در اروپا را بر عهده دارند، منابع بیشتری را نیز اختصاص دهند.

واشنگتن نیز می‌تواند از چنین روش‌ها برای تقویت تدابیر دفاعی خود در برابر تهدیدهای موجود در خاک آمریکا استفاده کند. الساعدی، بنا بر ادعاها، تلاش کرده بود برای حمله به یک کنیسه معروف در شهر نیویورک و نیز مرکز اجتماع یهودیان در لس‌آنجلس و اسکاتسدیل در ایالت آریزونا هماهنگی‌های لازم را انجام دهد. این فرصت مناسبی برای ایالات متحده است تا همکاری خود با متحدانش را هم دوچندان کند و مانع از اجرای طرح‌هایی شود که گفته می‌شود الساعدی در تدارک آن‌ها بود.

به همان اندازه مهم است که دولت‌های یاغی بدانند بابت اقدام‌های تهاجمی به سبک جنگ ترکیبی با مجازات روبرو خواهند شد. اجرای کارزارهای سایبری برای افشای شبکه‌های جذب نیرو می‌تواند تلاش‌های آن‌ها را مختل کند و حذف کانال‌های مورداستفاده اصحاب الیمین الاسلامیه و دیگر گروه‌های پوششی از بسترهای ارتباطی، روند انتشار تبلیغات آن‌ها را کند خواهد کرد. اعمال تحریم‌های بیشتر و فلج‌کننده علیه دولت‌های حامی این گروه‌ها، نیز این پیام را مخابره می‌کند که غرب در مقابله با آن‌ها جدی است و در عین حال به قطع شریان‌های مالی پشتیبان چنین عملیات‌هایی کمک خواهد کرد.

بازداشت الساعدی ممکن است در کوتاه‌مدت از سرعت عملیات‌های اصحاب الیمین الاسلامیه بکاهد، اما پایتخت‌های غربی نباید انتظار داشته باشند که این راهبرد متوقف شود. تهران خوب می‌داند استفاده از عوامل قابل‌جایگزین و کم‌سن‌وسال تا چه اندازه موثر است و این حملات تا زمانی تا زمانی که غرب برای مقابله با تروریسم راهبرد موثرتری اتخاذ نکند، ادامه خواهد یافت.

برگرفته از واشنگتن‌پست