ارتش آمریکا برای نخستین‌بار به‌طور رسمی تایید کرده است که نیروهای آمریکایی مستقر در مناطق جنگی، از طریق داده‌های تجاری موقعیت‌یابی هدف قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که به گفته قانون‌گذاران آمریکایی، نشان می‌دهد «اقتصاد جهانی نظارت دیجیتال» حالا به بخشی از میدان‌های جنگ تبدیل شده است.

براساس نامه‌ای از سنتکام، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، که سناتور دموکرات ران وایدن آن را در اختیار رویترز قرار داده، مقام‌های نظامی آمریکا «گزارش‌های متعددی» درباره سوءاستفاده دشمنان از داده‌های تجاری موقعیت‌یابی برای ردیابی و هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در مناطق عملیاتی دریافت کرده‌اند.

در این نامه که ۱۴ آوریل ارسال شده، جزئیات بیشتری درباره این حملات ارائه نشده است، اما حوزه فعالیت سنتکام شامل خلیج فارس و تنگه هرمز می‌شود. مناطقی که نیروهای آمریکایی در آن با تهدیدهای جمهوری اسلامی و گروه‌های هم‌پیمانش مواجه‌اند.

ران وایدن و گروهی از نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه کنگره آمریکا، روز پنج‌شنبه ۲۸ مه (۷ خرداد) در نامه‌ای به پنتاگون اعلام کردند این نخستین تایید رسمی درباره استفاده از داده‌های موقعیت‌یابی تجاری برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در یک منطقه جنگی است.

در این نامه هشدار داده شده که داده‌های مکانی فروخته‌شده در بازارهای تجاری، می‌توانند محل استقرار نیروهای آمریکایی، الگوی رفت‌وآمد و سبک زندگی آن‌ها را آشکار کنند؛ اطلاعاتی که به گفته قانون‌گذاران آمریکایی، می‌تواند برای حملات موشکی، پهپادی، بمب‌گذاری‌های کنار جاده‌ای و حتی عملیات ضدجاسوسی مورد استفاده قرار گیرد.

وایدن در بیانیه‌ای اعلام کرد زمان آن رسیده که «صنعت فناوری تبلیغات دیجیتال» به‌عنوان یک تهدید علیه امنیت ملی آمریکا در نظر گرفته شود.

داده‌های موقعیت‌یابی، بخش مهمی از صنعت تبلیغات آنلاین را تشکیل می‌دهند و بسیاری از شرکت‌های فناوری از طریق جمع‌آوری و فروش این اطلاعات درآمد کسب می‌کنند. این داده‌ها معمولا از طریق تلفن‌های همراه و اپلیکیشن‌ها جمع‌آوری شده و سپس در اختیار شرکت‌های واسطه قرار می‌گیرند تا در شبکه‌ای پیچیده از دلالان داده خریدوفروش شوند.

اگرچه نگرانی‌ها درباره نقض حریم خصوصی ناشی از فروش اطلاعات رفت‌وآمد کاربران سال‌هاست مطرح شده، اما اکنون مقام‌های آمریکایی هشدار می‌دهند که این تجارت می‌تواند به تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی نیز تبدیل شود.

نمایندگان کنگره در نامه خود به پنتاگون تاکید کردند که ارتش آمریکا باید سریع‌تر برای محافظت از نیروهایش اقدام می‌کرد، زیرا از مدت‌ها قبل از وجود بازار خریدوفروش داده‌های مکانی آگاه بوده است.

آن‌ها پیشنهاد کردند اقداماتی مانند غیرفعال‌کردن شناسه‌های تبلیغاتی روی دستگاه‌های نظامی، توقف اشتراک‌گذاری خودکار موقعیت مکانی در تلفن‌های همراه در مناطق جنگی و همچنین منع استفاده از مرورگر گوگل کروم در دستگاه‌های دولتی، می‌تواند بخشی از راهکارهای امنیتی باشد.

پت هریگان، نماینده جمهوری‌خواه کنگره و افسر سابق نیروهای ویژه ارتش آمریکا که از امضاکنندگان این نامه است، اعلام کرد مرورگرهایی مانند گوگل کروم «اساسا برای جمع‌آوری و اشتراک‌گذاری داده‌های کاربران طراحی شده‌اند» و ادامه استفاده از آن‌ها روی دستگاه‌های دولتی، به معنای «دادن یک سلاح اطلاعاتی به دشمنان آمریکا» است.

این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که مسئله ردیابی نظامیان از طریق داده‌های دیجیتال، موضوع تازه‌ای برای نهادهای امنیتی آمریکا نیست. روزنامه وال‌استریت ژورنال پیش‌تر فاش کرده بود که یک پیمانکار دفاعی آمریکایی در سال ۲۰۱۶ توانسته بود با استفاده از داده‌های تجاری موقعیت‌یابی، مسیر حرکت نیروهای ویژه آمریکا را از پایگاه‌های نظامی این کشور تا یک مرکز حساس عملیاتی در سوریه ردیابی کند. این موضوع نشان داد حتی داده‌های به‌ظاهر عادی تلفن‌های همراه نیز می‌توانند اطلاعات محرمانه نظامی تولید کنند.

همچنین در سال‌های اخیر، رسانه‌هایی مانند وایرد و چند رسانه تحقیقی آلمانی با تحلیل میلیاردها داده مکانی که از یک شرکت واسطه خریداری شده بود، موفق شدند رفت‌وآمد دقیق افراد حاضر در اطراف دست‌کم ۱۱ مرکز نظامی و اطلاعاتی آمریکا در آلمان را شناسایی کنند. این گزارش‌ها نشان دادند که اطلاعات جمع‌آوری‌شده از اپلیکیشن‌ها، مرورگرها و سرویس‌های تبلیغاتی آنلاین، می‌تواند حتی بدون نفوذ سایبری مستقیم، به ابزاری برای رصد نیروهای نظامی و کارکنان امنیتی تبدیل شود.

افشای این گزارش، همزمان با افزایش تنش‌های نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی در خلیج فارس و تنگه هرمز و احتمال آغاز مجدد جنگ صورت گرفته است. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در روزها و هفته‌های اخیر بارها از درگیری با نیروهای جمهوری اسلامی و حملات موشکی و پهپادی در منطقه خبر داده و اعلام کرده است که برای «حفاظت از نیروهای آمریکایی» به برخی مواضع و تجهیزات نظامی ایران حمله کرده است.

به همین دلیل، برخی نمایندگان کنگره هشدار داده‌اند که دسترسی دشمنان آمریکا به داده‌های مکانی نیروهای نظامی، می‌تواند در چنین شرایطی به تهدیدی مستقیم برای جان سربازان آمریکایی تبدیل شود.