در شرایطی که تهران و واشنگتن هنوز به توافق نرسیدهاند و بسته بودن تنگه هرمز از سویی و محاصره دریایی ایران از سوی دیگر ادامه داد، والاستریت ژورنال روز شنبه ۳۰ مه (نهم خرداد) نوشت که کشتیها به طور مخفیانه از این گذرگاه دریایی عبور میکنند.
به نوشته والاستریت ژورنال، در هفتههای اخیر، به دلیل تنشهای نظامی و درگیریها در منطقه، عبور از تنگه هرمز بسیار دشوار و پرمخاطره شده است، با این حال برخی کشتیهای نفتکش و حامل گاز برای کاهش خطر، سامانههای ردیابی خود (AIS) و چراغهای ناوبری را خاموش کردهاند و «مخفیانه» حرکت میکنند که تا جای ممکن قابل شناسایی نباشند.
در این گزارش آمده است که آمریکا در این مسیر به برخی کشتیها کمک اطلاعاتی و نظامی میدهد تا امنتر عبور کنند، در حالی که ایران میکوشد کنترل بیشتری بر این آبراه داشته باشد و حتی از وضع عوارض و نظارت بر عبور کشتیها سخن میگوید.
درگیریهای نظامی و حملات پهپادی و موشکی باعث شده تعداد کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند در قیاس با گذشته (بیش از ۱۰۰ کشتی در روز) بهشدت کاهش یابد. بسیاری از کشتیها روزهاست در خلیج فارس گیر افتادهاند و برای سوخت، خدمه و بیمه هزینههای سنگین پرداخت میکنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
از طرف دیگر، خاموش کردن سامانههای ردیابی با اینکه به کاهش خطر حمله کمک میکند، خطر تصادف و مشکلات ناوبری را افزایش میدهد. شرکتهای بیمه نیز با توجه به این مخاطرات نرخهای بسیار زیادی برای عبور از این منطقه تعیین کردهاند.
در همین حال روز شنبه شیخ سعودعبدالرحمن آل ثانی، معاون نخستوزیر قطر، در کنفرانس دفاعی آسیایی «شانگریـلا» در سنگاپور گفت که قطر با هزینههای قانونی دائمی برای عبور و مرور از تنگه هرمز مخالف است، اما عوارض موقت قابل مذاکره است و ممکن است به احیای عبور و مرور عادی از این آبراه کلیدی کمک کند.
به گزارش بلومبرگ، این اظهارات در حالی بیان میشود که جمهوری اسلامی و عمان در حال بررسی اخذ عوارض دائمی از تنگه هرمز هستند. این در حالی است که قطر میکوشد همزمان به تعادلی میان یک راهبرد واحد در منطقه خلیج فارس و مناسبات با جمهوری اسلامی و متحدان آن دست یابد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بارها مخالفت قاطع خود با پرداخت عوارض تردد در تنگه هرمز را اعلام کرده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز شنبه نهم خرداد در گزارشی اعلام کرد: «برخلاف برخی برداشتها از اظهارات دونالد ترامپ درباره لغو محاصره دریایی ایران، این محاصره همچنان برقرار است و کشتیها از سوی سنتکام، هشدار توقف و عدم اجازه عبور از محاصره دریایی دریافت میکنند.»
بر اساس این گزارش، دریانوردان ایرانی به تسنیم گفتهاند سنتکام همچنان در محدوده محاصره دریایی هشدار میدهد و میکوشد کشتیهای ایرانی را از عبور از این منطقه باز دارد.
خبرگزاری تسنیم، که منبع بازتاب دیدگاههای افراد نزدیک به قدرت در ایران شناخته میشود، در این گزارش محاصره دریایی ایران را «اقدام خصمانه جنگی» توصیف کرد و نوشت، ناوهای آمریکایی به کشتیهای تجاری ایران هشدار میدهند که در صورت عبور از خط محاصره باید فورا بازگردند، و اگر چنین نکنند با اقدام نظامی مواجه خواهند شد.
این گزارش میافزاید که پس از پیام شب گذشته دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» درباره لغو محاصره دریایی، برخی کشتیهای ایرانی تلاش کردند از خط محاصره عبور کنند، اما با هشدار ناوهای آمریکایی روبهرو شدند.
ترامپ شامگاه جمعه در پیامی نوشته بود: «کشتیهایی که به دلیل محاصره شگفتانگیز و بیسابقه نیروی دریایی ما در تنگه گیر افتادهاند، اکنون میتوانند روند بازگشت به خانه را آغاز کنند.»
ساعاتی بعد اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، اعلام کرد که در صورت توافق، محاصره دریایی ایران «بهتدریج» رفع خواهد شد.
خبرگزاری «انبیسی نیوز» نیز روز جمعه به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ارتش ایالات متحده بهرغم جستجوهای گسترده و مداوم در آبراه حیاتی تنگه هرمز، هنوز نتوانسته ادعای مینگذاری رژیم ایران در این منطقه را قطعا تایید کند.
بر اساس گزارش این رسانه، دو مقام رسمی آمریکا و یک فرد مطلع از این پرونده اعلام کردهاند که بهرغم ارزیابیهای اولیه اطلاعاتی مبنی بر اقدام حکومت ایران به مینگذاری در بخش جنوبی این تنگه در آغاز جنگ اخیر، بازرسیهای مکرر با استفاده از پهپادهای زیرسطحی، رباتهای آبی و پرندههای سرنشیندار و بدون سرنشین هنوز به کشف هیچ مین مشخصی منجر نشده؛ موضوعی که بر ابهامات و سردرگمیهای موجود پیرامون این نبرد افزوده است.
به نوشته انبیسی نیوز، نبود شواهد قطعی در آستانه ورود این جنگ به چهارمین ماه، درباره میزان «جدیت و قوت» این تهدیدات پرسشهای بسیاری برانگیخته است.
این در حالی است که دونالد ترامپ و مقامهای ارشد دولت او پیش از این بارها گفته بودند که ایران ممکن است در حال پر کردن تنگه با مینهای دریایی باشد؛ موضوعی که دلیل اصلی توقف تردد کشتیها و جهش بیسابقه قیمت نفت شد. با این حال، کارشناسان تاکید میکنند که مینگذاری موثر این آبراه حیاتی مستلزم بهکارگیری حجم بسیار زیادی از مواد منفجره پنهان در یک منطقه مشخص است که ارتش آمریکا هنوز نشانههای آن را نیافته است.
همزمان با طولانیشدن روند مذاکرات تهران و واشنگتن و نامشخص بودن نتیجه نهایی، پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، روز شنبه گفت که مقامهای جمهوری اسلامی میدانند برای دستیابی به توافق با آمریکا باید چه کاری را انجام دهند.
هگست که برای شرکت در کنفرانس دفاعی «شانگریـلا» به سنگاپور سفر کرده است، گفت: «روند مذاکرات با ایران در حال پیشرفت و سازنده است.»
با این حال وزیر جنگ آمریکا بار دیگر تاکید کرد که دونالد ترامپ تنها توافقی را امضا خواهد کرد که برای ایالات متحده عالی و برای امنیت جهانی مفید باشد. هگست همچنین تاکید کرد که آمریکا در صورت شکست مذاکرات، برای ازسرگیری جنگ با ایران کاملا آماده است.
در ایران نیز صداهای مخالف برای رسیدن به توافق با آمریکا بلندتر شده است. حمید رسایی، نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو جبهه پایداری، روز شنبه به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، هشدار داد که «اشتباه محمد جواد ظریف و حسن روحانی در مذاکره با آمریکا» را تکرار نکند.
رسایی در واکنش به پیام روز گذشته قالیباف درباره «بیاعتمادی به آمریکا» و «گرفتن امتیاز با موشکها و نه با مذاکره» نوشت: «موضع امروز شما درباره اینکه هیچ اعتمادی به تضمینها و حرفهای طرف آمریکایی نیست و امتیازات را نه با گفتگو که با موشک میگیرید، قابل تقدیر است اما مشکلش اینجاست که همچنان بر پایه انجام مذاکره و توافق با آمریکا سوار است و تاکید دارد.»
این عضو جبهه پایداری در همین پیام ادامه به پیشروی ارتش اسرائیل در جنوب لبنان و آزاد نشدن داراییهای مسدودشده ایران را نقض پیششرطهای جمهوری اسلامی در مذاکرات با واشنگتن توصیف کرد و نوشت: «موضع یک ماه و نیم قبل خودتان را هم به یاد دارید؟ قبل از شروع مذاکرات پاکستان، وقتی هرگونه مذاکره با آمریکاییها را مشروط به تحقق دو مسئله دانستید: آتشبس در لبنان و بازگشت داراییهای بلوکهشده. پولی که برنگشت، وضعیت لبنان را هم حتما شنیدهاید.»
رسایی با یادآوری سرنوشت «برجام» و ابراز ناامیدی از دستیابی به توافق با آمریکا به مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی هشدار داد: «آقای قالیباف، روی دیوار مذاکره با آمریکا یادگیری نوشتن غلط است. امید بستن به آن هم غلط است. ظریف و روحانی که تازه خدای باجدادن و وادادگی در مذاکره بودند هم یک پر کاه از طریق مذاکرات نگرفتند. اشتباه را تکرار نکنید.»
همچنین محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای، دونالد ترامپ را به «خیانت به دیپلماسی برای سومین بار» متهم کرد.
این فرمانده پیشین سپاه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «همانطور که پیشبینی میشد، رئیسجمهوری آمریکا برای سومین بار در حال خیانت به دیپلماسی است.»
مشاور مجتبی خامنهای در این پیام مدعی شد ادامه «محاصره دریایی» و «زیادهخواهی در مذاکرات» از سوی واشنگتن بیش از پیش نشان میدهد که دولت آمریکا خواهان مذاکره نیست و اهداف دیگری را دنبال میکند.
ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز پیش از آن با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس، ایران را «پیروز و فاتح میدان» دانست و نوشت: «ترامپ باید بداند که ایران، به عنوان پیروز و فاتح میدان شرایط را تعیین میکند: نقد مقابل نقد، نسیه مقابل نسیه، هیچ مقابل هیچ؛ البته برای موضوعاتی که مورد مذاکره است نه آرزوهایش!»
این اظهارات پس از آن مطرح میشود که جلسه امنیتی دونالد ترامپ و اعضای ارشد کاخ سفید درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی در شامگاه جمعه بدون اخذ تصمیم خاصی پایان یافت و سبب افزایش گمانهزنیها درباره ازسرگیری حملات این کشور به ایران شد.
