حدود دو ماه از بسته شدن تنگه هرمز میگذرد، آبراهی حیاتی که خلیج فارس را به دریای عمان متصل میکند. اختلال در این گلوگاه مهم انرژی جهانی باعث تغییرات گسترده در مسیرهای کشتیرانی بینالمللی شده است.
تحلیل شرکت ودرنیوز (Weathernews) از دادههای سامانه شناسایی خودکار (AIS) مربوط به حدود ۹۰ هزار کشتی کاهش شدید تردد کشتیها در اطراف تنگه هرمز را تایید میکند. تردد در تنگه هرمز ۷۶ درصد (از ۱۸۲۸ به ۴۴۲ کشتی)، در دریای عمان ۵۳ درصد (از ۱۴۴۰ به ۶۸۰ کشتی) و در خلیج فارس ۴۶ درصد (از ۱۳۸۰ به ۷۵۰ کشتی) کاهش پیدا کرده است. در مقیاس وسیعتر، دریای عرب نیز کاهش ۲۵ درصدی تردد داشته است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در مقابل، مسیرهای جایگزین شاهد افزایش قابلتوجه رفتوآمد بودهاند. تعداد کشتیها در اقیانوس آرام شمالی (نزدیک خط روزگردان) ۵۵ درصد افزایش پیدا کرده، در امتداد ساحل شرقی دریای سرخ (اطراف ینبع) ۵۰ درصد رشد داشته و در اطراف دماغه امید نیک در جنوب آفریقا نیز ۲۰ درصد بیشتر شده است. این تغییرات نشاندهنده تمرکززدایی سریع و بازآرایی مسیرهای تجارت جهانی است.
در مسیرهای جایگزین، فعالیتها بهطور محسوسی افزایش پیدا کرده است. در اقیانوس آرام شمالی، تردد کشتیهای بسیار بزرگ حامل گاز مایع و نفتکشهای نفت خام میان آسیا و آمریکای شمالی بیشتر شده است. در ساحل دریای سرخ، بندر ینبع نقش پررنگتری بهعنوان مرکز صادراتی پیدا کرده و تعداد کشتیها از ۶۶۰ به ۹۹۰ رسیده است. در مسیر دماغه امید نیک نیز تردد از ۱۱۰۰ کشتی پیش از بسته شدن تنگه هرمز به ۱۳۲۰ کشتی افزایش پیدا کرده و کل مسیر، از جمله جنوب اقیانوس هند، با رشد تردد مواجه شده است.
استفاده از مسیر دماغه امید نیک بهجای کانال سوئز و تنگه هرمز، حدود ۱۱ تا ۱۵ هزار کیلومتر به مسیر میان خاورمیانه و آسیا اضافه میکند که باعث افزایش زمان و هزینه حملونقل میشود. علاوه بر این، خطرات جوی نیز قابلتوجه است. با نزدیک شدن نیمکره جنوبی به ماههای زمستان (ژوئن تا اوت)، آبهای اطراف دماغه امید نیک با بادهای شدید، امواج بسیار بلند (اغلب بین ۸ تا ۱۲ متر) و مه غلیظ همراه میشود. کمبود بنادر امن برای پناه گرفتن اضطراری نیز خطرات ناوبری را افزایش میدهد.
در حالی که کشورها اقدامهایی برای تامین امنیت در تنگه هرمز انجام میدهند، تغییر مسیرهای کشتیرانی ممکن است ادامهدار باشد. از این پس، تمرکز اصلی بر این خواهد بود که مسیرهای جایگزین چگونه بر کارایی حملونقل جهانی، ایمنی دریایی و میزان مواجهه با خطرات جوی تاثیر میگذارد.
