اجماع جریان اصلی در حال شکلگیری است. جنگ ایران نادرستترین سیاست خارجی آمریکا در تاریخ توصیف میشود. فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، هشدار داده است رهبران جمهوری اسلامی دارند آمریکا را تحقیر میکنند. وندی شرمن، مذاکرهکننده ارشد در دولت اوباما و معاون وزیر خارجه در دولت بایدن، در گفتوگو با ایبیسی نیوز، سیاست ترامپ در قبال ایران را «خودکشی یک ابرقدرت» توصیف کرد. از نگاه شرمن، این جنگ متحدان را از آمریکا دور کرده، به روسیه از نظر مالی کمک کرده و موقعیت آمریکا در برابر چین را تضعیف کرده است. برای فرید زکریا، دیگر پرسش این نیست که آیا سیاستهای دولت نتیجه معکوس خواهد داشت، بلکه این است که آیا میتوان خسارتها را جبران کرد یا خیر.
منتقدان جنگ بر این باورند که ترامپ خود را در تله انداخته است. حملات نظامی با هدف حذف رهبری جمهوری اسلامی تندروترین عناصر سپاه پاسداران را به قدرت رسانده است. کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز بدون جنگ زمینی از نظر سیاسی تداومناپذیر شکسته نمیشود. افزایش قیمت انرژی سودی هنگفت برای ولادیمیر پوتین داشته است، آن هم زمانی که اقتصاد روسیه زیر فشار تحریمها قرار داشت. چین نیز با رضایت نظارهگر تخریب روابط آمریکا با اروپا و کاهش ذخایر تسلیحاتی مورد نیاز برای دفاع از تایوان است. به عقیده منتقدان، چون رئیسجمهوری افکار عمومی را برای جنگ طولانی آماده نکرده است، جمهوری اسلامی دست بالا را دارد و او ناچار است برای خروج سریع از جنگی که پیروزی در آن ممکن نیست، امتیاز بدهد.
گذر زمان مشخص خواهد کرد، اما برای سرمایهگذاران و تصمیمگیرندگان اشتباه است که فرض کنند ترامپ به دنبال خروج فوری است. از منظر کاخ سفید، این جنگ ممکن است کمهزینهتر از آنچه منتقدان میگویند به نظر برسد و احتمال دستیابی به نتیجه مطلوب نیز بیشتر از آن باشد که نخبگان هراسان سیاست خارجی حاضرند بپذیرند.
درست است که جنگ طولانیتر از حد انتظار شده و به محبوبیت رئیسجمهوری آسیب زده، اما او ممکن است کمتر از آنچه منتقدان تصور میکنند احساس گرفتار بودن داشته باشد. در داخل، به نظر میرسد منتقدان راست افراطی مانند تاکر کارلسون و کندس اونز دارند به حاشیه رانده میشوند، در حالی که ترامپ همچنان حمایت پایگاهش را حفظ کرده است. در خلیج فارس، نیروی دریایی آمریکا، بدون هیچ تلفاتی، محاصرهای خردکننده ایجاد کردهاند که تهران ظاهرا قادر به مقابله با آن نیست. بازارهای مالی، بهرغم بسته شدن تنگه، تثبیت و حتی تقویت شدهاند. با استقرار سومین ناو هواپیمابر در منطقه، گزینههای نظامی آمریکا گسترش پیدا کرده است. و اگرچه متحدان اروپایی از این جنگ فاصله گرفتهاند، حمایت در خلیج فارس برای اقدام قاطع علیه جمهوری اسلامی اکنون بیشتر از آغاز درگیری است.
ترامپ احتمالا نگران تاثیر این جنگ بر توازن قدرت با روسیه و چین نیست. شاید روسیه از افزایش قیمت نفت سود برده باشد، اما شرکتهای انرژی آمریکایی از رونقی بیشتر و احتمالا پایدارتر بهرهمند شدهاند. در هر صورت، سال ۲۰۲۶ برای کرملین سال خوبی نبوده است؛ تسلیحاتش در برابر موشکهای اسرائیل و آمریکا ناکارآمد بود، نیروهایش در اوکراین در بنبست قرار دارند و گروه شبهنظامی روسیه موسوم به «سپاه آفریقا» در مالی متحمل شکست تحقیرآمیزی شده است.
ترامپ احتمالا از اینکه چین از تمرکز آمریکا بر خاورمیانه بهره ببرد نیز نگران نیست. شکستها و موفقیتهای جمهوری اسلامی برای پکن درسآموز است. توان پهپادهای ارزان و سریعساخت ایران برای ایجاد مزاحمت در کشتیرانی، درسهای جنگ اوکراین را تایید و تقویت میکند. در دریای سیاه، پهپادهای اوکراینی ناوگان روسیه را به بنادر محدود کردهاند. این موضوع میتواند برای نیروی دریایی چین که برای حمله موفق به تایوان نیازمند انتقال نیروی گسترده از تنگه تایوان است، نگرانکننده باشد.
شاید از دید پکن، بدتر از همه این باشد که محاصرههای موفق آمریکا علیه ونزوئلا و ایران نشاندهنده عمق راهبردی و اراده سیاسی است که میتواند برنامه چین برای مطیعسازی تایوان را پیچیدهتر کند. اگر چین به تایوان حمله کند یا آن را محاصره کند، نیروهای آمریکایی میتوانند از پایگاههایی خارج از برد تسلیحات ساحلی چین، ضدمحاصرهای فلجکننده اعمال کنند. اکنون روشن است که ترامپ حتی در برابر مخالفت شدید داخلی و متحدان، آماده است چنین محاصرههای پرهزینه و مختلکنندهای را اعمال کند.
جنگ پیشبینیناپذیر است و ممکن است در نهایت حق با منتقدان ترامپ باشد. هرچند فشار بر دولت فعلا قابلتحمل است، آشفتگی بازارها یا سقوط شدید محبوبیت رئیسجمهوری میتواند تغییر مسیر را برای دولتی که گاه تصمیمهای آنی میگیرد، جذاب کند. با وجود این، رئیسجمهوری در حال حاضر میتواند صبر کند و ببیند فشارهای فزاینده چه تاثیری بر جمهوری اسلامی خواهد گذاشت. شرطبندی کامل روی سناریوهای عقبنشینی ترامپ در این مرحله بسیار زودهنگام و پرخطر به نظر میرسد.
ترجمه از والاستریت ژورنال
