شبکه خبری انبیسی نیوز در گزارشی به نقل از منابع آگاه، گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران میلیاردها دلار به تجهیزات و پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس خسارت وارد کرده است و تکته عجیب این گزارش آن است که یکی از حملات با استفاده از یک هواپیمای ۶۰ ساله اف-۵ انجام شده است.
به گزارش این رسانه، شش منبع آگاه از میزان این خسارتها اعلام کردند که چند باند پروازی، سامانههای راداری پیشرفته، دهها هواپیما، انبار، مراکز فرماندهی، آشیانه هواپیما و زیرساختهای ارتباطات ماهوارهای هدف حملات نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
انبیسی نیوز در ادامه، اعلام کرد که تخریبها از چندین کشور خاورمیانه گزارش شده و هزینه بازسازی آنها ممکن است به پنج میلیارد دلار برسد. هزینه تعمیر سامانههای راداری، تسلیحاتی، هواپیماها و سایر تجهیزاتی که در حملات ایران آسیب دیدند یا کاملا از بین رفتند، جدا از این براورد است.
طبق این گزارش، در روزهای ابتدایی جنگــ که از ۹ اسفند با مجموعهای از حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شدــ ایران چندین موضع آمریکا در منطقه را هدف قرار داد. در یکی از این موارد، یک جنگنده افــ۵ ایرانی توانست از سامانههای پدافندی عبور کند و پایگاه کمپ بوهرینگ در کویت را هدف قرار دهد.
این ادعا یکی از غیرمعمولترین بخشهای گزارش انبیسی نیوز است؛ زیرا در صورت تایید، به معنای آن است که یک جنگنده مهاجم برای نخستین بار در سالهای اخیر توانسته است بهطور مستقیم به یک تاسیسات آمریکایی تحت پوشش لایههای مختلف پدافندی حمله کند. با این حال، این گزارش هنوز بهطور مستقل تایید نشده و پنتاگون نیز توضیح رسمی روشنی برای رد یا تایید آن منتشر نکرده است.
جنگنده افــ۵ که نخستینبار در دهه ۱۹۶۰ طراحی شد، همچنان در نیروی هوایی ایران و همچنین در نمونههای ارتقایافته داخلی مانند صاعقه در خدمت است. این جنگنده در برابر محیطهای پدافندی مدرن و پرخطر، هواپیمایی با قابلیت بقای بالا محسوب نمیشود، اما اندازه کوچک آن میتواند شناسایی و هدفگیریاش را برای سامانههای پدافندی دشوارتر کند.
در عین حال، برخی تحلیلگران احتمال دادهاند که نوع هواپیما در گزارش بهدرستی تشخیص داده نشده باشد. برد عملیاتی افــ۵ئی بدون مخازن سوخت خارجی حدود ۴۸۰ مایل دریایی برآورد میشود. کمپ بوهرینگ در شمال کویت و در فاصله چند صد کیلومتری غرب و جنوبغرب ایران قرار دارد، اما این فاصله برای افــ۵هایی که از پایگاههای شناختهشده ایران برخاسته باشند، در مرز توان عملیاتی قرار میگیرد؛ مگر آنکه هواپیما از مخازن سوخت خارجی استفاده کرده باشد یا حمله بهصورت ماموریتی بسیار پرخطر و حتی یکطرفه طراحی شده باشد.
با این حال هنوز روشن نیست یک جنگنده ایرانی چگونه توانسته است بدون شناسایی و رهگیری، به هدف خود نزدیک شود. یکی از احتمالات مطرحشده این است که این حمله در شرایطی بسیار خاص و همزمان با اشباع سامانههای پدافندی آمریکا و متحدانش بهوسیله حملات موشکی و پهپادی در روزهای ابتدایی جنگ انجام شده باشد. در چنین وضعیتی، حجم بالای تهدیدها میتواند ظرفیت رصد، اولویتبندی و واکنش پدافند هوایی را تحت فشار قرار دهد.
با این حال، رسانههای حوزه هوانوردی تجاری و نظامی میگویند ادعای حمله افــ۵ را نمیتوان کاملا رد کرد، زیرا گزارشهای دیگری نیز از درگیری هوایی در همان بازه زمانی منتشر شده است؛ از جمله ادعای سرنگونی دو فروند سوخوــ۲۴ ایرانی از سوی قطر در نزدیکی پایگاه العدید و راس لفان و همچنین حادثه شلیک اشتباهی پدافند کویت به جنگندههای افــ۱۵ئی آمریکا. فرماندهی مرکزی آمریکا نیز در توضیح آن حادثه به «حملات هواپیماهای ایرانی، موشکهای بالستیک و پهپادها» در جریان نبرد اشاره کرده بود.
انبیسی نیوز در ادامه گزارشش نوشته که پایگاه هوایی الظفره و پایگاه نظامی الرویس در امارات متحده عربی نیز آسیبهایی به مخازن سوخت، یک درمانگاه، محل استقرار نیروها، بهعلاوه سایر انبارها و ساختمانها را ثبت کردند. در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی، پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن و همچنین کمپ عریفجان، کمپ بوهرینگ و بندر شعیبه در کویت نیز به تجهیزات آمریکایی آسیب وارد شد.
انبیسی نیوز به نقل از سه مقام آگاه افزود که به ساختمان مرکزی فرماندهی نیروی دریایی آمریکا در بحرین و دستکم دو سامانه دفاع هوایی خسارت گستردهای وارد شده است.
پیش از این، نیویورکتایمز به نقل از یک مقام کنگره پس از ارزیابی پنتاگون نوشته بود که هزینه تعمیر مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا ممکن است به ۲۰۰ میلیون دلار برسد.
بر اساس یک ارزیابی خارجی از موسسه امریکن اینترپرایز، نیروهای جمهوری اسلامی بیش از ۱۰۰ هدف در ۱۱ پایگاه در هفت کشور، از جمله قطر، امارات متحده عربی، بحرین، اردن، کویت، عراق و عربستان سعودی را هدف قرار دادند. این ارزیابی از جمله به حمله به پایگاه هوایی علی السالم در کویت، یک باند پروازی در پایگاه العدید در قطر و یک انبار مهمات در یک پایگاه نظامی در شمال عراق اشاره کرده است.
مکنزی ایگلن، پژوهشگر ارشد این موسسه، به انبیسی گفت: «هزینههای احتمالی برای بازسازی زیرساختهای نظامی آمریکا در خارج از کشور میتواند شامل تعمیر، بازسازی، جایگزینی کامل یا حتی رهاسازی و از رده خارج کردن برخی مکانها باشد.» او افزود: «خسارات جنگی همچنین شامل براورد هزینه زیرساختهایی است که دیگر قابل بازیابی نیستند.»
از دیگر تجهیزات آسیبدیده میتوان به دستکم یک جنگنده، چندین پهپاد امکیوــ۹ ریپر، دو هواپیمای سوخترسان امسیــ۱۳۰، هلیکوپترها و یک هواپیمای ئیــ۳ سنتری اشاره کرد.
در ماه مارس، پنتاگون براورد کرد که تنها شش روز نخست جنگ با جمهوری اسلامی بیش از ۱۱.۳ میلیارد دلار هزینه داشته که بدون در نظر گرفتن هزینههای تعمیرات است. در دو روز اول جنگ نیز درمجموع ۵.۶ میلیارد دلار مهمات صرف شد.
بر اساس گزارش انبیسی، ارائه توضیح به قانونگذاران درباره هزینه عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی محدود بوده و همین موضوع باعث نارضایتی برخی نمایندگان شده است.
پیشتر در گزارش ماه مارس نیویورکتایمز اشاره شده بود که جمهوری اسلامی در پاسخ به حمله آمریکا و اسرائیل، با پرتاب پهپادها و موشکها به سوی اهداف ایالات متحده در سراسر خاورمیانه واکنش نشان داد و حملاتی اجرا کرد که به سفارتخانهها آسیب رساند، به کشته شدن سربازان آمریکایی انجامید و به پایگاههای نظامی و زیرساختهای پدافند هوایی ایالات متحده خسارت زد.
در گزارش تحلیلی نیویورکتایمز اشاره شد که جمهوری اسلامی دستکم به ۱۷ مقر و تاسیسات آمریکایی آسیب رسانده است و تعدادی از این مکانها از زمان آغاز این جنگ، بیش از یک بار هدف قرار گرفتهاند.
در آن گزارش ادعا شده بود که مقامهای نظامی آمریکا میگویند شدت حملات تلافیجویانه نشان میدهد که جمهوری اسلامی برای این جنگ، بیش از آنچه بسیاری در دولت ترامپ انتظار داشتند، آمادگی داشته است.
به نوشته نیویورکتایمز، ابعاد کامل خسارت واردشده به زیرساختهای پدافند هوایی و ارتباطی آمریکا هنوز روشن نیست، اما کارشناسان میگویند رادارهای آسیبدیده بهسختی قابلتعمیر یا جایگزینیاند.
به رغم این حملات، ست جونز، رئیس مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، معتقد است که این خسارتها تواناییهای نظامی آمریکا را در این جنگ بهطور معناداری تضعیف نخواهد کرد. او تاکید کرد که آمریکا در جمعآوری اطلاعات و دیگر دادهها از شبکههای حسگر، چه از طریق رادارهای زمینی، هواپیماها یا سامانههای فضایی، تواناییهای زیادی دارد و این خسارتها بهتنهایی تضعیفکننده نخواهند بود.
