دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز شنبه به‌طور ناگهانی سفر دو مذاکره‌کننده ارشد آمریکا به اسلام‌آباد را لغو کرد، که حاکی از فاصله زیاد میان جمهوری اسلامی و آمریکا برای دستیابی به توافقی به‌منظور پایان دادن به جنگ است. 

به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ گفت تیمش را اندکی پیش از پرواز از سفر بازگردانده و به جمهوری اسلامی اعلام کرده است که می‌توانند از طریق تماس تلفنی مذاکره کنند. ترامپ به خبرنگاران گفت: «آن‌ها می‌توانند با من تماس بگیرند. ما همه کارت‌ها را داریم. در همه چیز پیروز شده‌ایم.»

قرار بود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنرد، داماد ترامپ، همراه دستیاران ارشد معاون رئیس‌جمهوری به پاکستان سفر کنند. جی‌دی ونس، معاون ترامپ، پیش‌تر در اوایل ماه جاری در مذاکرات در اسلام‌آباد شرکت کرده بود. مقام‌های پاکستانی طی این مدت پیام‌های دو طرف را برای پایان‌دادن به جنگ منتقل می‌کردند.

با این حال، آمریکا هنوز نتوانسته است جمهوری اسلامی را متقاعد کند ذخایر اورانیوم غنی‌شده را واگذار و برنامه هسته‌ای‌اش را محدود کند. دو طرف همچنین برسر کنترل تنگه هرمز اختلاف دارند، گذرگاهی که یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند. سفر ونس به اسلام‌آباد دو هفته پیش نتیجه‌ای نداشت، اما یک مقام دولت اعلام کرد که او همچنان آماده بازگشت به مذاکرات است.

ترامپ در توضیح لغو سفر گفت جمهوری اسلامی پیشنهادی ارائه داده است که «باید بهتر می‌بود»، که احتمالا به طرح صلح اشاره داشت. او افزود پس از لغو سفر، جمهوری اسلامی پیشنهاد جدیدی ارائه کرد که «بسیار بهتر» است اما همچنان به سطح خواسته‌های آمریکا نمی‌رسد. به گفته او، «آن‌ها خیلی چیزها پیشنهاد دادند، اما کافی نبود.»

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین با انتقاد از رده پایین مقام‌های جمهوری اسلامی که قرار بود با نمایندگانش مذاکره کنند، گفت: «ما ۱۵، ۱۶ ساعت سفر نمی‌کنیم تا با افرادی که کسی آن‌ها را نمی‌شناسد دیدار کنیم.» او افزود که این مذاکرات با رهبر کشور انجام نمی‌شد و همین موضوع یکی از دلایل لغو سفر بوده است.

نیویورک تایمز در ادامه می‌نویسد به نظر می‌رسد دو کشور وارد نوعی رقابت برای فرسایش یکدیگر شده‌اند. جمهوری اسلامی آگاه است که ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تمایلی به ازسرگیری جنگ ندارد، زیرا این جنگ در داخل آمریکا طرفدار ندارد و بر اقتصاد جهانی و بازار انرژی تاثیر منفی گذاشته است. در مقابل، کاخ سفید بر این باور است که اقتصاد ایران توان تحمل محاصره آمریکا را ندارد.

نشانه‌هایی وجود دارد که جمهوری اسلامی تصمیم به لغو مذاکرات گرفته باشد. ترامپ پس از آن سفر فرستادگانش را لغو کرد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، که برای گفت‌وگو با مقام‌های پاکستانی در اسلام‌آباد حضور داشت، این کشور را ترک کرد و به عمان رفت. مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر گفته بودند او با مذاکره‌کنندگان آمریکایی دیدار خواهد کرد، اما پس از ورودش به اسلام‌آباد، اعلام شد چنین دیداری برنامه‌ریزی نشده است.

عراقچی پس از ترک اسلام‌آباد در رسانه‌های اجتماعی نوشت که موضع جمهوری اسلامی درباره «چارچوبی عملی برای پایان دائمی جنگ» را با مقام‌های پاکستانی در میان گذاشته است، اما جزئیاتی ارائه نکرد. او افزود هنوز مشخص نیست آمریکا واقعاً به دیپلماسی پایبند است یا خیر. رسانه‌های دولتی ایران بعدتر گزارش دادند که عراقچی پس از سفر به عمان به اسلام‌آباد بازمی‌گردد و سایر اعضای هیئت جمهوری اسلامی نیز برای ادامه رایزنی‌ها به او ملحق خواهند شد.

مسعود پزشکیان در تماس تلفنی با نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرد تهران تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، وارد مذاکرات صلح نخواهد شد. او تاکید کرد جمهوری اسلامی تحت «فشار، تهدید و محاصره» مذاکره نخواهد کرد و این اقدام‌ها باعث بی‌اعتمادی شده است.

پیش‌تر در هفته گذشته، ترامپ به‌‌صورت یک‌جانبه آتش‌بس میان دو کشور را تمدید کرده بود تا به جمهوری اسلامی فرصت ارائه پیشنهاد جدید بدهد. او در پیامی مدعی شد که در ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی اختلاف و سردرگمی وجود دارد.

آمریکا اخیرا پیشنهادی مکتوب برای تعیین چارچوب مذاکرات ارائه کرده است. با این حال، مسائل اصلی‌ــ دامنه برنامه غنی‌سازی اورانیوم و سرنوشت ذخایر اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد‌ــ همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند.