در حالی‌ که مسئولان حوزه بهداشت و سلامت جمهوری اسلامی ایران ادعا می‌کنند در تامین، تولید و توزیع دارو در ایران هیچ‌گونه اختلالی ایجاد نشده، گزارش‌ها و مشاهدات میدانی حاکی از کمبود گسترده و افزایش شدید قیمت دارو است و زندگی بسیاری از بیماران را با بحران مواجه کرده است. به‌گونه‌ای که برخی بیماران برای یافتن تنها یک ورق قرص، ناچارند به چند داروخانه مراجعه کنند و در نهایت نیز در صورت موجود بودن، آن را به قیمت‌ نجومی تهیه کنند. در این میان، برخی حتی ناچار شده‌اند برای تامین هزینه دارو، کالابرگ‌هایشان را بفروشند.

این در حالی است که پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر، در یکی از اظهارات اخیرش ادعا کرد که این سازمان «اجازه نداد مردم برای تهیه دارو نگران شوند».

روح‌الله لک علی‌آبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، هم مدعی شد که «تامین داروهای موردنیاز، واکسن‌ها و شیرخشک در سطح کشور در حال اجرا است و کمبودی در این حوزه‌ها وجود ندارد».

پیش‌تر، سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت هم از «آرامش بازار دارو» خبر داده بود، با این حال به گفته بیماران، نه‌تنها قیمت داروها افزایش چشمگیری داشته، بلکه کمبود اقلام دارویی نیز تشدید شده است. چنانچه به گزارش روزنامه شرق، بیماران نیازمند دیالیز و مبتلایان به سرطان، تالاسمی، هموفیلی از جمله گروه‌هایی‌اند که در این شرایط با مشکلات مضاعفی روبرو شده‌اند.

خانواده‌ها می‌گویند قیمت برخی داروهای حیاتی سرطان تا چهار یا پنج برابر افزایش یافته است و در مواردی حتی با وجود موجود بودن دارو در داروخانه‌ها، از عرضه آن به بیماران خودداری می‌شود.

در همین حال، بیماران مبتلا به هموفیلی نیز با کمبود داروهای حیاتی مواجه‌اند. به گفته کارشناسان، سه داروی مهم «هیومیت»، «فیبرینوژن» و «فاکتور ۱۳» یا در دسترس نیستند یا به‌شدت کمیاب شده‌اند. این داروها در کنترل خونریزی نقش حیاتی دارند و نبود آن‌ها می‌تواند خطرات جدی، از جمله خونریزی مغزی، به همراه داشته باشد.

در شرایطی که داده‌های بازار از افزایش چشمگیر قیمت دارو حکایت دارد و برخی اقلام تا حدود ۲۰۰ درصد گران‌تر شده‌اند، اکبر عبداللهی اصل، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، از احتمال افزایش بیشتر قیمت‌ها در آینده خبر داد و اعلام کرد که ارز ترجیحی داروهای بدون نسخه حذف خواهد شد.

اکنون در ایران بیماران و خانواده‌های آنان به‌طور کلی، با سه مشکل اساسی در تامین داروهای موردنیاز مواجه‌اند: گرانی، کمبود و محدودیت در واردات داروهای خارجی که به گفته بسیاری از بیماران، اثربخش‌ترند.

از نظر گرانی، افزایش قیمت‌ها به حدی بوده که برخی بیماران ناچار شده‌اند میزان مصرف داروهایشان را کاهش دهند. یکی از کاربران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «انسولین رایزودگ از دانه‌ای ۳۶۰ هزار تومان به یک‌ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان رسیده و قیمت انسولین لانتوس نیز از ۱۷۷ هزار تومان به ۷۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.»

فردی ساکن تهران هم می‌گوید قرصی را که تا پنج ماه پیش حدود ۱۰۰ هزار تومان خریداری می‌کرد، اکنون پس از جست‌وجوی فراوان در داروخانه‌ها، با قیمت ۳۵۰ هزار تومان تهیه کرده است.

یکی از مخاطبان به ایندیپندنت فارسی گفت که در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای، پیرمردی را دیده که برای تامین هزینه داروهایش، کالابرگ خود را با ۲۰ درصد زیر قیمت فروخته است. به گفته او، تلخی ماجرا زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم این فرد با آن مبلغ تنها می‌تواند یک ورق از دارویش را تهیه کند؛ دارویی که در صورت مصرف روزی یک قرص، تنها برای ۱۰ روز کافی است.

از طرفی، بیماران می‌گویند که بیمه‌ها نیز بسیاری از داروها را از فهرست بیمه‌ای خارج کرده‌اند یا بخش اندکی از هزینه آن‌ها را پوشش می‌دهند.

در کنار گرانی، کمبود شدید دارو و محدودیت در واردات داروهای خارجی نیز به یکی از مشکلات جدی بیماران تبدیل شده است. وزارت بهداشت در سال‌های اخیر با ادعای «حمایت از تولید داخلی» و با هدف جلوگیری از خروج ارز، واردات داروهای خارجی را به حداقل رساند و حتی پزشکان را به تجویز داروهای تولید داخل توصیه کرد. با این حال، بسیاری از بیماران معتقدند داروهای داخلی اثربخشی لازم را ندارند و در برخی موارد حتی عوارض جانبی برای آنان ایجاد می‌کنند.

در همین زمینه، یکی از مصرف‌کنندگان داروهای اعصاب و روان گفت نمونه خارجی دارویش به‌شدت کمیاب شده و ناچار به استفاده از نوع داخلی شده، اما پس از مصرف دچار سرگیجه و عوارض نامطلوب شده است. او افزود که پس از یک روز جست‌وجو در بیش از ۱۵ داروخانه در تهران، سرانجام موفق به یافتن نمونه خارجی دارویش شد، اما آن را با قیمتی سه برابر نسبت به اوایل بهمن‌ماه، خریداری کرد.

زن جوانی هم گفت که یک قوطی شیر خشک آلمانی را با قیمت شش میلیون تومان خریده است.

در چنین شرایطی، محاصره دریایی تنگه هرمز که از عصر دوشنبه بیست‌وچهارم فروردین به دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا آغاز می‌شود، نگرانی‌ها را درباره احتمال اختلال در چرخه تامین دارو و غذا افزایش داده است. تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های تجاری جهان به‌ شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی ایران از مسیرهای وابسته به این آبراه انجام می‌شود.

به‌رغم اینکه ادامه تنش‌ها جان و سلامتی مردم در ایران را به‌شدت تهدید می‌کند، مقام‌های جمهوری اسلامی با ادعای اینکه «دست بالا» را در جنگ دارند، بر تداوم تنش‌ها اصرار می‌ورزند و با ادعاهایی مانند اینکه در شرایط جنگی هم در چرخه تامین و تولید دارو اختلالی ایجاد نشده است، واقعیت موجود در جامعه را کتمان می‌کنند. حال‌ آنکه روایت آنان با واقعیت‌های ملموس در جامعه به‌شدت تناقض دارد و واکنش‌های برخی کاربران در فضای مجازی را در پی داشته است.

در پیوند با همین موضوع، کاربری که افزایش چهاربرابری قیمت انسولین لانتوس در یک روز را نشانه‌ای از ورود به مرحله‌ای خطرناک از تورم و کمبود دارو می‌داند، در واکنش به حامیان حکومت که از جنگ با آمریکا دفاع می‌کنند، نوشت: «بستن راه دریا یعنی امضای حکم مرگ میلیون‌ها بیمار مبتلا به دیابت و بیماری‌های خاص که دارویشان وابسته به واردات است. هزینه عربده‌کشی‌های شما را بیماران می‌دهند.این قدرت‌نمایی نیست، این جنایت علیه مردم گرسنه و بی دارو است.»