اقدام جمهوری اسلامی به تهدید کشتیها درباره عبور از تنگه هرمز باعث شده است تردد کشتیها از این آبراه بسیار محدود شود. به گزارش اسکای نیوز، در روزهای اخیر فقط تعداد اندکی از کشتیها از این مسیر عبور کردهاند و بسیاری از آنها سیستمهای ردیابیشان را خاموش کردهاند یا به «ناوگانهای سایه» مرتبطند.
ریچارد مید، سردبیر وبسایت شرکت تحلیل ریسک دریایی لویدز لیست اینتلیجنس، گفت: «آنها از نظر فیزیکی نمیتوانند چنین آبراهی را کامل ببندند، اما تهدید وجود دارد.»
او افزود جمهوری اسلامی سابقه استفاده از تجهیزات، از موشکهای بالستیک گرفته تا پهپادهای هوایی و دریایی بدون سرنشین، را دارد.
چه کشتیهایی عبور کردهاند؟
تمرکز تیم داده و بررسی اسکای نیوز روی ۱۳ کشتی بوده است که بین ۲ تا ۹ مارس از تنگه هرمز عبور کردهاند.
البته تعداد واقعی کشتیهای عبوری بسیار بیشتر است، زیرا برخی کشتیها سیستم ردیابیشان را خاموش میکنند.
دادههای شرکت تحلیل دادههای دریایی آیاماف پورتواچ نشان میدهد در شرایط عادی سالانه حدود ۳۰ هزار کشتی از این تنگه عبور میکنند، که معادل روزانه حدود ۸۲ کشتی است.
از میان کشتیهای عبوری شناساییشده، بسیاری با جمهوری اسلامی، چین یا روسیه ارتباط دارند. همچنین، کشتیهایی از یونان، هند، امارات متحده عربی و سنگاپور نیز دیده شدهاند.
بر اساس دادههای ردیابی شرکت کپلر، پنج کشتی تحت مدیریت شرکت یونانی دایاناکوم از زمان آغاز جنگ از تنگه هرمز عبور کردهاند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از مالکان کشتیها خواسته است «شجاعت نشان دهند» و به حرکت ادامه دهند.
«ناوگان سایه» بیشترین عبور را داشته است
بر اساس اعلام لویدز لیست اینتلیجنس، نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» بیشترین عبور از تنگه هرمز را داشتهاند.
این شرکت اعلام کرد از میان ۱۳ نفتکش بزرگی که بین ۲ تا ۹ مارس از این تنگه عبور کردهاند، هشت کشتی بخشی از ناوگان سایه بودهاند که نفت تحریمشده ایران، روسیه یا ونزوئلا را حمل میکنند.
چه کشتیهایی هدف حمله قرار گرفتهاند؟
بر اساس اعلام سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، از زمانی که جمهوری اسلامی این آبراه را مسدود کرد، ۱۳ کشتی در تنگه هرمز یا اطراف هدف حمله قرار گرفتهاند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در ۱ مارس، چهار کشتی هدف حمله قرار گرفتند که سه نفر کشته و چند نفر زخمی شدند.
در ۳ مارس، به دو کشتی دیگر حمله شد و پس از آن تا ۷ مارس، تقریبا هر روز دستکم یک حمله گزارش شد.
گزارش حملات بهمدت دو روز متوقف شد اما در ۱۰ مارس، دوباره آغاز شد و در ۱۱ مارس، سه حمله دیگر گزارش شد.
طبق اعلام عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، از ۲۸ فوریه تا ۱۱ مارس در مجموع ۱۷ حادثه کشتیهایی را که در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان فعالیت میکنند تحت تاثیر قرار داده است.
بامداد ۱۱ مارس فرمانده یک کشتی باری در جنوب خلیج فارس گزارش داد که کشتیاش در اثر برخورد یک پرتابه ناشناس آسیب دیده است.
چند ساعت بعد، در تنگه هرمز نزدیک عمان، یک مامور امنیتی اعلام کرد کشتی باری آنها با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفته و آتشسوزی در کشتی رخ داده است. خدمه مجبور به تخلیه کشتی شدند.
کشتی دیگری نیز گزارش داد که هدف برخورد یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است، هرچند خدمه سالماند.
کشتیهای حادثهدیده با پرچم کشورهای مختلفی از جمله آمریکا، جزایر مارشال، جبلالطارق، امارات متحده عربی، باهاما، پاناما و هند حرکت میکنند.
در ۴ مارس، یک کشتی باری با پرچم مالت هنگام عبور از تنگه هدف پرتابه قرار گرفت و متوقف شد. این حمله باعث آتشسوزی در اتاق موتور شد و خدمه مجبور به ترک کشتی شدند.
اسکای نیوز همچنین ویدیو دوربین مداربسته حمله دیگری در همان روز را تایید کرد. در این حمله، کشتی سونانگول نامیب که تحت مدیریت آمریکا است هدف حمله یک قایق بدون سرنشین قرار گرفت.
این کشتی در فاصله حدود ۵۶ کیلومتری جنوب شرقی سواحل کویت قرار داشت و در پی این حادثه، نشت نفت رخ داد.
افزایش شدید اختلال در جیپیاس
در منطقه، افزایش قابلملاحظه در اختلال سیگنالهای سامانه موقعیتیاب جهانی (جیپیاس) مشاهده شده است. صدها کشتی در نقشه ناگهان جابهجا میشوند و سپس، در مناطق بسیار کوچک تجمع میکنند.
اختلال در جیپیاس زمانی رخ میدهد که سیگنالها مختل شوند و کشتیها موقعیتهای اشتباه ارسال کنند.
مشخص نیست دقیقا چه کسی پشت این اختلالها است، اما تحلیلگران میگویند احتمالا هم جمهوری اسلامی و هم عوامل دیگر در آن نقش دارند.
برخی کارشناسان معتقدند علاوه بر تلاش جمهوری اسلامی برای توقف تردد کشتیها، این اختلالها ممکن است به کشتیهایی مربوط باشد که سعی دارند مسیر حرکتشان را پنهان کنند یا واکنش دفاعی به تهدیدها نشان دهند.
تغییر مسیر تجارت جهانی
بسته شدن تنگه هرمز پیامدهای گستردهای برای مسیرهای کشتیرانی تجاری در جهان داشته است.
دو شرکت بزرگ کشتیرانی جهان، مرسک (Maersk) و شرکت کشتیرانی مدیترانه (MSC)، حدود ۳۰ درصد ظرفیت حمل بار کانتینری جهان را در اختیار دارند. هر دو شرکت عبور کشتیهایشان از خاورمیانه را فعلا متوقف کردهاند.
دادههای ردیابی نشان میدهد کشتی کانتینری مرسک سینسیناتی مسیرش را از تنگه هرمز تغییر داده است. این کشتی در ۲ مارس تقریبا یک دور کامل زد و تا ۴ مارس به دور شدن ادامه داد و سرانجام، به بندر صلاله در عمان بازگشت. این کشتی سپس در ۱۰ مارس به سمت خلیج کاچ در هند حرکت کرد.
ریچارد مید گفت: «ما شاهدیم بسیاری از کشتیها تغییر مسیر میدهند. احتمالا به آنها دستور داده شده است که ماموریتهای دیگری انجام دهند. این برای کشتیهایی که هنوز وارد خلیج فارس نشدهاند قابل مدیریت است، اما کشتیهایی که از قبل آنجا هستند عملا گیر افتادهاند.»
