ارزیابی سازمانهای امنیتی اروپا درباره کارزار گسترده داعش خراسان، مستقر در افغانستان و پاکستان، با هدف ترویج تفکرات افراطی در فضای آنلاین و جذب جوانان برای اهداف تروریستی، نگرانیها را از افزایش خطرات فرامرزی این گروه افزایش داده است.
یک گزارش ۹۳ صفحهای که در وبسایت سازمان امنیت دولتی لیتوانی منتشر شده، هشدار میدهد که داعش خراسان فعالانه بهدنبال جذب نیرو در میان مهاجران در اروپا است و رسانههای اجتماعی به مهمترین ابزار این فرایند تبدیل شدهاند. همزمان با انتشار این گزارش، بازداشت دو نوجوان به نامهای ابراهیم قیومی ۱۹ ساله و امیر بالت ۱۸ ساله در نیویورک که به تلاش برای اجرای حملهای الهامگرفته از داعش متهماند، این نگرانیها را برجسته کرده است.
براساس گزارشی از نیویورکپست، این دو نوجوان که هر دو در خانوادههای مهاجر اما نسبتا مرفه در ایالت پنسیلوانیا بزرگ شدهاند، اکنون با اتهامهای مرتبط با تروریسم تحت پیگرد قرار دارند. مقامهای آمریکایی میگویند این دو جوان قصد داشتند در نزدیکی عمارت گریسی، محل اقامت شهردار نیویورک، بمبهای دستساز منفجر کنند.
جسیکا تیش، رئیس پلیس نیویورک، این طرح را «یک حمله برنامهریزیشده با انگیزه ایدئولوژیک افراطی» توصیف کرد که با الهام از یک «سازمان تروریستی خارجی خشونتطلب» برنامهریزی شده بود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
به نوشته نیویورکپست، این دو نوجوان که یکی از آنان در یک خانواده مهاجر افغان بزرگ شده است، صبح شنبه، ۷ مارس از حومه آرام و مرفهنشین شهر باکس در پنسیلوانیا راهی نیویورک شدند و در تجمعی در نزدیکی عمارت گریسی حضور یافتند. در این مکان یک تجمع ضداسلامی و یک تجمع اعتراضی درحال برگزاری بود.
تصاویر موجود در پرونده نشان میدهد بالت یک بمب دستساز با فتیله روشن در دست راست دارد و در تصویری دیگر که حدود ساعت ۱۲:۱۵ ظهر گرفته شده است، در حال پرتاب آن دیده میشود. دادستانها میگویند بالت یک بمب دستساز حاوی ماده انفجاری تیایتیپی (TATP) معروف به «مادر شیطان» را پرتاب کرد. طبق گزارش پلیس او بلافاصله پس از پرتاب بمب اول به خیابان دوید و در همانجا قیومی بمب دوم را به او داد. بالت این بمب را نیز روشن کرد و آن را در نزدیکی جایی انداخت که چند افسر پلیس نیویورک ایستاده بودند. البته هیچیک از این بمبها منفجر نشدند و پلیس هر دو نفر را در محل بازداشت کرد.
به گفته مقامهای امنیتی، این دو جوان پس از بازداشت اعلام کردند که با داعش بیعت کردهاند و شواهد نشان میدهد روند رادیکالشدن آنها عمدتا در فضای آنلاین رخ داده است.
این نکته با ارزیابی نهادهای اطلاعاتی اروپایی نیز همخوانی دارد. گزارش سالانه «ارزیابی تهدیدهای امنیت ملی ۲۰۲۶» که سازمان امنیت دولتی لیتوانی و اداره دوم خدمات عملیاتی وزارت دفاع این کشور منتشر کرد هم هشدار میدهد که تبلیغات داعش همچنان عامل مهمی در رادیکالشدن جوانان در غرب است. در این گزارش آمده است: «تهدید تروریسم اسلامگرا در اروپا همچنان بالا باقی مانده است. در سالهای اخیر، تروریستها اغلب افراد را در مکانهای عمومی هدف قرار دادهاند و بسیاری از آنها به نام داعش حمله کردهاند.»
گزارش همچنین تاکید میکند که «اکثریت مطلق این افراد با داعش مستقیم ارتباط ندارند و تحت تاثیر تبلیغات این گروه در اینترنت رادیکال میشوند».
دو نوجوان متهم به تلاش برای اجرای حمله تروریستی با الهام از داعش در نیویورکــ AFP
این گزارش میافزاید که «در سالهای اخیر در کشورهای اروپایی خطرات امنیتی بهویژه از منشا جوامع مهاجر از آسیای میانه افزایش یافته است. در این جوامع، داعش شاخه خراسان، مستقر در افغانستان، بهدنبال یافتن حامی و جذب نیرو ازطریق اینترنت است که نشان میدهد داعش خراسان در تلاش است از مهاجران برای گسترش نفوذ خود در خارج از منطقه استفاده کند».
بر اساس جزئیاتی که نیویورکپست درباره خانواده دو نوجوان بازداشتشده در نیویورک منتشر کرده، به نظر میرسد این پرونده نیز نمونهای از همین الگو است. هر دو نفر در خانوادههایی زندگی میکردند که از نظر اقتصادی وضعیت نسبتا خوبی داشتند. براساس گزارش نیویورک پست، خانواده قیومی خانهای به ارزش بیش از دو میلیون دلار در شهر نیوتاون در پنسیلوانیا دارند که نمادی از دستیابی این خانواده مهاجر افغان به «رویای آمریکایی» است. این خانواده مهاجر افغان در فاصله سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ پس از ترک افغانستان تابعیت آمریکا را گرفتند و و یک فروشگاه کوچک را اداره میکنند.
یکی از نوجوانان متهم به عضویت در داعش در حال انداختن بمب دستی در نیویورک-www.justice.gov
خانواده امیر بالت نیز در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری آنجا در شهر لانگهورن زندگی میکنند. خانه دوطبقه آنها حدود ۳۰۰ مترمربع مساحت دارد و ارزش آن حدود ۶۵۳ هزار دلار برآورد شده است. والدین بالت اهل ترکیهاند و سال ۲۰۱۷ شهروند آمریکا شدهاند. همسایگان هر دو خانواده میگویند از شنیدن خبر بازداشت این دو نوجوان شوکه شدهاند.
در گزارش اطلاعاتی لیتوانی به روند جذب نوجوانان در گروههای افراطی هم اشاره شده است. در بخشی از این گزارش آمده است که تبلیغات سازمانهای تروریستی اسلامگرا اغلب از طریق شبکههای اجتماعی محبوب جوانان منتشر میشود و گروههای افراطی ابتدا جوانان را با محتوای تبلیغاتی در پلتفرمهایی مانند تیکتاک جذب و سپس آنها را به گروههای بسته در پیامرسانهایی مانند تلگرام هدایت میکنند تا روند رادیکالشدن عمیقتر شود.
این گزارش میافزاید که جوانان مجذوب این تفکر اغلب به دنبال اهدافی مانند غیرنظامیان در مکانهای عمومی، مراکز مذهبی، نیروهای پلیس یا برخی گروههای کوچکتر از اقوام و مذاهب میروند. همچنین به این نکته اشاره شده که افزایش تبلیغات افراطی پس از جنگ اسرائیل و حماس، موجب تشدید احساسات ضدیهودی در میان برخی از جوانان در اروپا شده است.
پرونده قیومی و بالت نشان میدهد که رادیکالشدن لزوما به فقر یا حاشیهنشینی اجتماعی ارتباطی ندارد؛ چنانچه هر دو آنان در محیطهایی نسبتا آرام و مرفه بزرگ شده بودند، اما بنابر شواهد، تبلیغات آنلاین مسیر دیگری برایشان رقم زد.
