تنش بی‌سابقه میان طالبان و پاکستان؛ چرا اسلام‌آباد رهبران طالبان را هدف قرار نمی‌دهد؟

پس از سقوط حکومت افغانستان، عمران خان، نخست‌ وزیر وقت پاکستان، سقوط کابل را در حساب ایکس (توییتر سابق) خود اینگونه توصیف کرد: «افغان‌ها زنجیر و بند بردگی را شکسته‌اند.»

از آغاز حملات جنگنده‌های پاکستان به افغانستان با ادعای هدف قرار دادن «تروریست‌ها»، از جمله اعضای تحریک طالبان پاکستانی (تی‌تی‌پی) و هم‌‌پیمانان این گروه و همچنین شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش)، بیش از ده روز می‌گذرد و طی این مدت تنش میان رژیم طالبان و حکومت پاکستان به بالاترین سطح رسیده است. 

هرچند پاکستان پس از آغاز درگیری‌ها، چندین پایگاه نظامی طالبان، از جمله انبار مهمات این گروه و همچنین نیروهای زمینی طالبان در نوار مرزی با پاکستان را هدف قرار داد،  تاکنون برای هدف گرفتن مقام‌های ارشد طالبان عملیاتی انجام نداده و با وجود اینکه پاکستان در این مدت بخش‌هایی از شهر کابل را با جنگنده‌هایش بمباران کرده، به مقام‌های ارشد رژیم طالبان آسیبی نرسانده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

جنگنده‌های پاکستانی در جریان تنش اخیر با رژیم طالبان، مناطق مسکونی و همچنین محل‌ اسکان مهاجران در افغانستان را نیز هدف قرار دادند که این موضوع باعث افزایش تعداد کشته‌شدگان غیرنظامی شده است. 

رژیم طالبان سه‌شنبه ۱۲ اسفند اعلام کرد که در حملات راکتی و هوایی پاکستان به افغانستان، ۱۱۰ غیرنظامی کشته و ۱۲۳ تن زخمی شده‌اند و اغلب قربانیان زنان و کودکان‌اند. در مقابل، پاکستان مدعی است که حملات این کشور در افغانستان به هدف گرفتن تحریک طالبان پاکستانی، شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش) و همچنین اهداف وابسته به رژیم طالبان متمرکز بوده است. 

پاکستان در طول پنج دهه گذشته اشراف اطلاعاتی بالایی بر افغانستان داشته است. پس از سقوط دوره نخست حاکمیت رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱ درپی حمله ائتلاف جهانی به رهبری ایالات متحده آمریکا، شماری از رهبران و مقام‌های ارشد طالبان به پاکستان رفتند. با کمک و حمایت پاکستان بود که طالبان دوباره توانستند جنگ و شورش علیه حکومت افغانستان و متحدان غربی آن، یعنی ایالات متحده آمریکا، را آغاز کنند. 

پاکستان به مدت دو دهه با پناه دادن و اجازه ایجاد پایگاه‌ها و مراکز آموزشی و لجستیکی به طالبان، زمینه‌ای را فراهم کرد که بخشی از خانواده‌های مقام‌های ارشد طالبان هم در پاکستان اقامت کنند. این خانواده‌ها هم‌اکنون نیز در پاکستان زندگی می‌کنند و در این کشور تجارت و فعالیت‌های اقتصادی دارند. 

با وجود این، پاکستان تاکنون نخواسته است از امکان حذف فیزیکی مقام‌های ارشد طالبان یا اعمال فشار اقتصادی بر خانواده‌های آنان در پاکستان بهره‌برداری کند و به نظر می‌رسد اسلام‌آباد نمی‌خواهد با حذف احتمالی مقام‌های ارشد این رژیم سطح تنش با رژیم طالبان را بیش از این افزایش دهد و امکان بازسازی یا بهبود روابط با طالبان در آینده را کلا از بین ببرد. 

پس از سقوط حکومت افغانستان، عمران خان، نخست‌‌وزیر وقت پاکستان، در حساب ایکس خود سقوط کابل را این‌گونه توصیف کرد: «افغان‌ها زنجیر و بند بردگی را شکستند.» 

در همان زمان، ژنرال فیض حمید، رئیس وقت سازمان اطلاعات نظامی پاکستان، که در لابی هتل «سرینا کابل» با لبخند و درحال نوشیدن قهوه، گفته بود: «همه چیز خوب خواهد شد.» 

اما این خوش‌بینی به طالبان و بازگشت دوباره آنان به قدرت در افغانستان، اکنون یک اشتباه محاسباتی ازسوی پاکستان تعبیر می‌شود. طالبان در طول چهار سال و نیم حاکمیت دوباره بر افغانستان برای جلوگیری از حملات ستیزه‌جویان مخالف حکومت پاکستان اقدام جدی انجام ندادند و حتی پاکستان مدعی است که رژیم طالبان با همکاری هند در تلاش برای گسترش ناامنی در پاکستان است. 

با این حال، رژیم طالبان و دولت هند این اتهامات را رد می‌کنند. 

رژیم طالبان در مقطع کنونی ادعا می‌کند که برای جنگ، مخالفت با پاکستان و دفاع از قلمرو افغانستان دربرابر حملات هوایی پاکستان آمادگی دارد، اما توان نظامی رژیم طالبان با پاکستان که تنها قدرت هسته‌ای در میان کشورهای مسلمان و دارای ناوگانی مجهز از جنگنده‌ها است، به هیچ وجه قابل‌مقایسه با طالبان افغانستان نیست. 

پاکستان در صورت تشدید جنگ با طالبان برای تامین تجهیزات جنگی با مشکل جدی مواجه نخواهد شد، زیرا این کشور با بسیاری از کشورهای جهان و منطقه روابط نزدیک دارد؛ درحالی‌که رژیم طالبان را تنها روسیه به‌رسمیت شناخته که آن هم تاکنون برای کمک مالی یا تجهیز نظامی آنان هیچ تمایلی نشان نداده است. 

هر روز که می‌گذرد، ذخایر تسلیحاتی نظیر موشک، توپ و همچنین سلاح‌های سبک و نیمه‌‌سنگین و مهمات طالبان کاهش خواهد یافت؛ این درحالی است که پاکستان در طول یک هفته گذشته بخش‌هایی از انبارهای مهمات رژیم طالبان را نیز هدف قرار داده است. 

هرچند تنش و درگیری میان رژیم طالبان و حکومت پاکستان هنوز به سطح یک جنگ گسترده نرسیده، اگر اسلام‌آباد بخواهد، حذف فیزیکی بخشی از مقام‌های طالبان در حملات هوایی هم می‌تواند یکی از گزینه‌های روی میز باشد، زیرا رژیم طالبان قادر نیست از حریم هوایی افغانستان دفاع کند و هیچ کشوری نیز حاضر نشده است در این زمینه به طالبان کمک کند. در چنین شرایطی، اقدام طالبان برای گرفتن کنترل بخشی از پاسگاه‌ها و قرارگاه‌های نظامیان پاکستان می‌تواند به قماری خطرناک و چالش‌برانگیز تبدیل شود. 

بیشتر از جهان