استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور خاورمیانه که دو دور مذاکره با نمایندگان جمهوری اسلامی را پشت سر گذاشته است، در تازهترین اظهاراتش گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، انتظار دارد ایران رسما اعلام کند بهدنبال سلاح هستهای نیست و برای اثبات آن اقدامات مشخصی را انجام دهد که قابل راستیآزمایی باشند.
ویتکاف که با شبکه فاکسنیوز گفتگو میکرد، در ادامه گفت: «رئیسجمهور ترامپ کنجکاو است بداند چرا جمهوری اسلامی هنوز بهرغم فشار فزاینده ایالات متحده تسلیم نشده است.»
او در ادامه گفت که نمیخواهد از کلمه «ناامید» استفاده کند زیرا هنوز معتقد است گزینههای بسیاری برای مواجهه با جمهوری اسلامی وجود دارد.
پس از دو دور مذاکره نمایندگان تهران و واشنگتن، نمایندگان جمهوری اسلامی به ایران بازگشتند تا طرحی تدوین و سپس آن را به ایالات متحده ارائه کنند. این در حالی است که ایالات متحده ناوگان عظیمی از نیروهای نظامیاش را به نزدیکی ایران فرستاده و جمهوری اسلامی را تهدید به اقدام نظامی کرده، و مذاکرات بر سر نکات مهم مورد اختلاف ــ از جمله سطح غنیسازی اورانیوم، برنامه موشکی ایران و دامنه لغو تحریمها ــ ظاهرا به بنبست رسیده و فعلا متوقف مانده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پس از مذاکرات روز سهشنبه در ژنو گفت که طرفین بر سر «اصول راهنما» به توافق رسیدهاند، هرچند کاخ سفید اعلام کرد که هنوز اختلافات قابل توجهی وجود دارد.
نماینده ویژه دونالد ترامپ در گفتگو با فاکس نیوز همچنین تاکید کرد که «غنیسازی صفر» خط قرمز رئیسجمهوری ایالات متحده است و ممکن است جمهوری اسلامی یک هفته با تولید مواد لازم برای ساخت بمب اتمی فاصله داشته باشد.
ویتکاف در این گفتگو تاکید کرد جمهوری اسلامی ادعا میکند که برنامه هستهای ایران صرفا برای اهداف صلحآمیز است، در حالی که تهران باید بگوید چرا اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنیسازی کرده است.
فرستاده ویژه دونالد ترامپ در بخش دیگری از این گفتگو نیز افزود که به دستور رئیسجمهوری ایالات متحده با شاهزاده رضا پهلوی ملاقات کرده است.
او در پاسخ به پرسشی درباره رهبری شاهزاده رضا پهلوی برای گذار از جمهوری اسلامی و موضع دونالد ترامپ گفت: «شاهزاده رضا پهلوی فرد قدرتمندی است که برای کشورش نگران است.» مذاکرهکننده ارشد آمریکا در گفتگوهای هستهای با جمهوری اسلامی در عین حال تاکید کرد که تصمیم درباره مداخله نظامی علیه تهران صرفا وابسته به سیاست دونالد ترامپ است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که پنتاگون سناریوهای متعددی را به ترامپ ارائه داده که شامل گزینههای نظامی فوقالعاده، ازجمله هدف قرار دادن مستقیم رهبر جمهوری اسلامی و جانشین احتمالی اوست. مقامهای آمریکایی و اسرائیلی هشدار دادهاند که ترامپ ممکن است منتظر پیشنهاد تهران نماند و حتی در همین آخر هفته دستور حمله را صادر کند. در حالی که مشاوران ترامپ بر افزایش فشار برای کسب امتیاز بیشتر تاکید دارند، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده است که در نهایت تنها خود ترامپ میداند که چه خواهد کرد.
آکسیوس روز یکشنبه سوم اسفندماه با انتشار گزارشی به نقل از لینزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه، نوشت که گروهی از مشاوران دونالد ترامپ به او توصیه میکنند که به جمهوری اسلامی حمله نکند.
آکسیوس در این گزارش با اشاره به حضور نظامی گسترده آمریکا در خاورمیانه و همزمان ادامه مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی، تاکید میکند که ترامپ هنوز تصمیم نهاییاش را نگرفته است.
در همین حال واینت به نقل از مقامهای آگاه، روز شنبه گزارش داد بهرغم آنکه گزینه توافق دیپلماتیک میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی همچنان مطرح است، در شرایط کنونی احتمال تقابل نظامی میان دو طرف محتملتر از دستیابی به توافق است. این منابع گفتهاند فضای مذاکرات با تردید و بیاعتمادی همراه است و سناریوی اقدام نظامی بیش از گذشته در محاسبات طرفین دیده میشود.
براساس این گزارش، پس از آنکه حمله احتمالی ایالات متحده به جمهوری اسلامی در روز پنجشنبه به تعویق افتاد، کابینه امنیتی اسرائیل قرار است روز یکشنبه تشکیل جلسه دهد تا درباره آمادگیهای دفاعی و نحوه هماهنگی احتمالی در صورت وقوع حمله گفتگو کند. مقامهای اسرائیلی با این فرض پیش میروند که در صورت اقدام نظامی آمریکا، اسرائیل نیز در چارچوب تقسیم مسئولیتها میان دو طرف نقشآفرینی خواهد کرد.
واینت مدعی شد که اسرائیل برای احتمال اقدام نظامی در پایان هفته آماده شده بود، اما تا روز پنجشنبه مشخص شد که هرگونه حمله به تاریخی نامشخص، هرچند احتمالا در آینده نزدیک، موکول شده است.
کانال ۱۲ اسرائیل هم گزارش داد دونالد ترامپ به سمت تصمیم برای حمله به جمهوری اسلامی ایران متمایل شده است، اما به درخواست فرستادگانش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، پذیرفته یک یا دو روز دیگر صبر کند تا پاسخ تهران به خواستههای واشنگتن مشخص شود.
این شبکه همچنین به گزارشی از آکسیوس اشاره کرد که میگوید بهرغم مطالبه «غنیسازی صفر»، ترامپ ممکن است با سطحی «نمادین» از غنیسازی موافقت کند و راهی محدود برای توافق باقی بگذارد. یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت: «خواهیم دید او چه چیزی را به صورت مکتوب ارائه میدهد. بر اساس آن مشخص میشود چقدر جدیاند. توپ در زمین آنهاست.»
گزارش آکسیوس همچنین حاکی از آن است که ترامپ در حال بررسی طرحی برای هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، و پسرش بهعنوان جانشین احتمالی اوست. یکی از مشاوران ارشد ترامپ به آکسیوس گفت او همه گزینهها را باز نگه داشته و ممکن است هر لحظه درباره حمله تصمیم بگیرد.
همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره اقدام احتمالی ترامپ، جان کیریاکو، مفسر تلویزیون دولتی راشاتودی روسیه، روز شنبه در گفتگو با برنامه پادکست جولیان دری گفت که یکی از مسئولان سابق سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سیآیای) به نقل از یک مقام کاخ سفید، به او گفته است که ترامپ تصمیم حمله به ایران برای روزهای دوشنبه یا سهشنبه را گرفته است.
کیریاکو که درضمن از کارشناسان مبارزه با تروریسم هم محسوب میشود، به نقل از این مقام میگوید که مخالفان جنگ، ازجمله جی دی ونس، معاون دونالد ترامپ، و تولسی گابارد، رئیس اداره اطلاعات ملی آمریکا، نتوانستند در برابر مارکو روبیو، پیت هگست و درنهایت، فرمانده ستاد مشترک ارتش، از تصمیم برای حمله نظامی به ایران جلوگیری کنند.
پیش از این، وال استریت ژورنال گزارش داده بود که ترامپ در حال بررسی یک حمله اولیه و محدود نظامی علیه جمهوری اسلامی است تا تهران را وادار کند با خواستههای آمریکا برای دستیابی به توافق هستهای موافقت کند، اقدامی که بهعنوان گام نخست برای افزایش فشار بر تهران طراحی شده و در صورت عدم توافق به عملیات گستردهتر منجر میشود.
در مقابل واشنگتنپست گزارش داد که آمریکا آماده یک عملیات تمامعیار است و به این نکته اشاره کرد که ناو جرالد فورد، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، تا چند روز دیگر به منطقه میرسد. در گزارش واشنگتنپست همچنین اشاره شده که جمهوری اسلامی قصد داشته است که در مذاکرات با مشغولکردن طرف مقابل به جزئیات فنی، اصل ماجرا را به تعویق بیندازد، اما ترامپ حوصله چنین روندی را ندارد.
مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردهاند در برابر هر سطحی از حملات آمریکا با حداکثر قدرت پاسخ خواهند داد. علی خامنهای روز سهشنبه در مجموعهای از پیامها در رسانههای اجتماعی اعلام کرد که نیروهای او میتوانند یک ناو هواپیمابر آمریکایی را غرق کنند و به ارتش آمریکا «چنان ضربه بزنند که دیگر نتواند بلند شود».
تهدیدهای خامنهای د حالی است که در روزهای اخیر، آمریکا انتقال جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ و اف-۲۲ بهسمت خاورمیانه را همچنان ادامه داده است؛ دادههای رهگیری پرواز و یک مقام آمریکایی نیز این موضوع را تایید کردهاند. یک ناو هواپیمابر دیگر مجهز به هواپیماهای تهاجمی و جنگ الکترونیک نیز در راه است. هواپیماهای فرماندهی و کنترل که برای هدایت کارزارهای گسترده هوایی حیاتیاند، به منطقه اعزام میشوند. همچنین سامانههای حیاتی پدافند هوایی طی هفتههای اخیر در منطقه مستقر شدهاند.

