عربستان سعودی قصد دارد از نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس برای «اثرگذار کردن گفتوگوها» استفاده کند. فیصل الابراهیم، وزیر اقتصاد و برنامهریزی عربستان سعودی، در آستانه این نشست در گفتوگو با عرب نیوز اعلام کرد که این کشور، همزمان با دهمین سالگرد آغاز چشمانداز ۲۰۳۰، به دنبال تعمیق همکاریهای بینالمللی و مواجهه با چالشهای اقتصاد جهانی است.
به گفته الابراهیم، ماموریت اصلی هیئت سعودی در داووس تغییری نکرده است: همکاری با شرکای بینالمللی از همه بخشها و مناطق برای جبران «کسری پیشرفت» و ایجاد شتاب بیشتر به سوی رشد تحولآفرین.
او تاکید کرد بسیاری از اقتصادهای بزرگ، بهویژه در غرب، طی سالهای اخیر با ترکیبی از رکود، تورم، موانع تجاری، بهرهوری ضعیف و بیثباتی مواجه بودهاند، شرایطی که باعث شده است تولید جهانی کمتر از ظرفیت بالقوه باشد و این موضوع بر عربستان سعودی بهعنوان عضو گروه ۲۰ نیز تاثیر مستقیم دارد.
عربستان سعودی در سال ۲۰۱۶ برنامه بلندپروازانه چشمانداز ۲۰۳۰ را برای تحول مدل اقتصادی متکی به نفت آغاز کرد، و هدف گسترش اقتصاد و ادغام عمیقتر در بازارهای جهانی است.
وزیر اقتصاد عربستان سعودی گفت اقتصاد این کشور اکنون بیش از هر زمان دیگری با اقتصاد جهانی یکپارچه شده و تجربیات، پیشرفتها و موفقیتهای ریاض میتواند برای شرکای بینالمللی مفید باشد. به گفته او، گفتوگوهای داووس هم بر سرمایهگذاری در عربستان سعودی و هم بر نحوه بهرهمندی دیگر کشورها از «مدل سعودی» متمرکز خواهد بود.
الابراهیم دو پرسش محوری را اساس مشارکت عربستان سعودی در مجمع جهانی اقتصاد دانست: چگونگی تعمیق روابط دوجانبه و چگونگی همکاری با شرکا برای پاسخ به چالشهای جهانی. او که از سال ۲۰۲۱ وزیر اقتصاد است، پیشتر سابقه فعالیت در وزارتخانه و نیز سمتهای ارشد در شرکت آرامکو داشته و این تجربهها را منشاء شناخت مزیتهای رقابتی اقتصاد عربستان سعودی توصیف کرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
او گفت طی یک دهه گذشته، نگاه جهانی به عربستان سعودی از شریکی متکی به هزینهکرد دولتی به بازیگری عملگرا و توانمندساز با بخش خصوصی در حال رشد تغییر کرده است. به گفته او، تمرکز گفتوگوها از «دریافت سرمایه» به «خلق سود» در چارچوب داستان اقتصادی عربستان سعودی تغییر پیدا کرده و همین امر باعث افزایش علاقه فعالان اقتصادی به مشارکت در این تحول شده است.
بر اساس آمار وزارت اقتصاد و برنامهریزی، وابستگی مستقیم و غیرمستقیم عربستان سعودی به نفت از بیش از ۹۰ درصد پیش از آغاز اصلاحات اقتصادی به ۶۸ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. فعالیتهای غیرنفتی اکنون ۵۶ درصد تولید ناخالص داخلی واقعی را تشکیل میدهد و وزارت دارایی پیشبینی رشد اقتصادی ۲۰۲۶ را عمدتا به پشتوانه بخش غیرنفتی افزایش داده است. با این حال، عربستان سعودی بهویژه با توجه به افت قیمت نفت نسبت به سال ۲۰۲۲، همچنان به درآمدهای نفتی متکی است.
الابراهیم توضیح داد که هدف چشمانداز ۲۰۳۰ «گسست کامل از نفت» نیست، بلکه کاهش وابستگی به یک کالای واحد است. این برنامه با اصلاحات ساختاری عمیق همراه بوده است تا محیط اقتصادی برای سرمایهگذاران بینالمللی جذابتر شود. از جمله این اصلاحات، تسهیل قوانین مالکیت املاک برای خارجیها و گشایش کامل بازار سرمایه به روی همه گروههای سرمایهگذار خارجی است، که به گفته او، تغییرات بلندمدت در سیاستگذاری و مقررات محسوب میشوند و آثار اقتصادی گستردهای همراه دارند.
وزیر اقتصاد گفت عربستان سعودی در تلاش است موانع را در تمام بخشها، بهویژه فناوری، کاهش دهد و از موقعیت جغرافیایی و دانش برای تبدیل شدن به بازیگری پیشرو استفاده کند. او با اشاره به آرامکو، این شرکت را نمونهای از بهرهگیری از دادههای عملیاتی گسترده برای بهبود عملکرد و کاهش میزان انتشار کربن معرفی کرد. الابراهیم همچنین بر اهمیت چارچوبهای مقرراتی پویا برای میزبانی زیرساختهای دیجیتال و مراکز داده تاکید کرد، ابتکاری که با عنوان «سفارت داده» شناخته میشود.
وزیر اقتصاد عربستان سعودی افزود این کشور توانسته است توازن خاصی در روابط بینالمللی خود ایجاد کند و تعهدش به صلح، گفتوگو و ثبات را نشان دهد. او درباره گمانهزنیها پیرامون تغییر اولویتهای بودجهای و سرمایهگذاریهای کلان در آمریکا، گفت این سرمایهگذاریها در چارچوب برنامههای از پیش تصویبشده انجام میشود و همزمان، دولت بهدنبال هزینهکرد هوشمندانهتر نسبت به مراحل اولیه چشمانداز است.
او توضیح داد که در مرحله نخست چشمانداز، تمرکز بر «ارسال سیگنال» برای شکلگیری صنایع جدید و جذب سرمایهگذار بود، اما اکنون تاکید بر ادامه همان مسیر با مدیریت بهتر هزینهها است. تصمیمگیری درباره اولویتبندی پروژهها از طریق فرایندی «چرخشی» انجام میشود که ارزیابی مداوم آثار سیاستها و نتایج واقعی را در بر میگیرد.
الابراهیم نقش مجمع جهانی اقتصاد را در دیپلماسی اقتصادی عربستان سعودی مهم دانست و گفت با افزایش ادغام اقتصاد کشور در اقتصاد جهانی، صدای عربستان سعودی در سکوهای چندجانبه اثرگذارتر شده است. او افزود داووس بستری برای پیشبرد همزمان چندین هدف است و عربستان سعودی قصد دارد به میزبانی نشستهای مجمع جهانی اقتصاد بهصورت دوسالانه ادامه دهد، مسیری که پس از موفقیت نشست ویژه ۲۰۲۴ در ریاض دنبال میشود.
به گفته وزیر اقتصاد عربستان سعودی، چشمانداز ۲۰۳۰ بیش از همه متوجه نسل جوان است و جوانان در سازمانهای دولتی و خصوصی فعالانه در این فرایند درگیرند. او تاکید کرد که عربستان سعودی بهدنبال ایجاد اقتصادی متنوع، پایدار و با وابستگی کمتر به نفت است و کاهش بیشتر سهم نفت در اقتصاد معیار مهمی برای سنجش پایداری و تابآوری رشد در سالهای آینده خواهد بود. نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد از ۱۹ تا ۲۳ ژانویه در داووس برگزار میشود.
