کاسپین در دور زدن تحریم‌های آمریکا ناکام ماند

هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ خریده شده برای شرکت هواپیمایی کاسپین به ارمنستان پس داده می‌شود

عکس پایین بوئینگ ۷۳۷ مورد نظر را تنها دو روز پس از انتقال به ایران در محوطه شرکت صنایع هواپیمایی ایران در فرودگاه مهرآباد نشان می دهد، در حالی که عکس بالا این هواپیما را در رمپ یا پارکینگ هواپیماهای مسافربری فرودگاه مهرآباد دو روز پیش نشان می دهد، پس از آنکه حضورش در شرکت صها ثابت شد -تصاویر از فضای مجازی

روز شنبه ۲۰ فوریه ۲۰۲۱ برابر با دوم اسفند ۱۳۹۹، یک فروند هواپیمای مسافربری باریک پیکر بویینگ ۳۳-۷۳۷ آر شرکت هواپیمایی «فلای ارمنیا ایرویز» با علامت ثبت ارمنی EK-FAA در حال پرواز از فرودگاه تالین، پایتخت استونی به مقصدی در امارات متحده عربی، به علت آنچه نقص فنی اعلام شد در فرودگاه مهرآباد تهران فرودی اضطراری داشت.

از آنجا که این هواپیما بنا بود به دبی برود، مقامات اداره هواپیمایی غیرنظامی امارات همتایان ارمنی خود را از به مقصد نرسیدن این هواپیما مطلع کردند. مسئولان اداره هواپیمایی غیرنظامی ارمنستان پس از تحقیق متوجه شدند این هواپیما بدون اطلاع‌رسانی در فرودگاه مهرآباد تهران به زمین نشسته است.

هفته گذشته به دنبال تحقیقات نگارنده مشخص شد که شرکت هواپیمایی کاسپین هواپیمای مورد نظر را خریده و پس از ماه‌ها به ایران منتقل کرده است. با توجه به قرارداشتن نام شرکت هواپیمایی کاسپین در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا و همچنین با توجه به ممنوعیت فروش هواپیماهای ساخت آمریکا به شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، کاسپین این هواپیما را با کمک شرکت هواپیمایی «فلای آرمنیا ایرویز» خرید و آن را از طریق اعلام وضعیت اضطراری صوری خلبانانش در حین پرواز بر فراز ایران، در فرودگاه مهرآباد به زمین نشاند.

این هواپیما پس از فرود به سرعت به شرکت صنایع هواپیمایی ایران (صها) منتقل شد تا برای استفاده شرکت هواپیمایی کاسپین، مورد بازرسی رده سی یا تعمیر اساسی قرار گیرد.

به دنبال انتشار گزارش مربوط به فروش این بویینگ ۷۳۷ به هواپیمایی کاسپین در ایندیپندنت فارسی و به درخواست کشور سازنده این هواپیما، یعنی ایالات متحده آمریکا، مقامات وزارت امور خارجه ارمنستان و همچنین اداره هواپیمایی غیرنظامی این کشور، پیگیر وضعیت این هواپیما از همتایان ایرانی خود شدند. متعاقبا روز دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۹، گروهی از مقامات ارمنی از ایروان به تهران سفر کردند تا پیگیر وضعیت این هواپیما شوند. در نتیجه پیگیری آن‌ها، مقامات ایرانی و مسئولان شرکت هواپیمایی خریدار کننده این هواپیما تصمیم گرفتند هواپیما را به ارمنستان بازگردانند. به این ترتیب و در نهایت، این عملیات به ظاهر پیچیده برای دور زدن تحریم‌های ایالات متحده با شکست مواجه شد.

از پنهانکاری تا تکذیب

پس از آنکه ایندیپندنت فارسی گزارش خرید و انتقال غیرقانونی این هواپیما به ایران و تحویل آن به شرکت هواپیمایی کاسپین را در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۹۹ منتشر کرد، مقامات سازمان هواپیمایی کشوری، سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح و مدیران شرکت صنایع هواپیمایی ایران که این هواپیما برای انجام اورهال یا تعمیرات رده سی پیش از بهره‌برداری شرکت هواپیمایی کاسپین به آشیانه سی-۱۳۰ آن منتقل شده بود، انتقال این هواپیما به ایران را تکذیب کردند و حتی کوشیدند تا محل نگهداری این هواپیما را که در تصاویر ماهواره‌ای مشخص بود، مخفی کنند.

سفر هیئت ارمنی به ایران در روز دوشنبه و پیگیری آن‌ها برای بازدید از هواپیمای بویینگ ۳۳-۷۳۷ آر مورد نظر سبب شد تا خریداران ایرانی این هواپیما به دنبال افشای طرح خود برای دور زدن تحریم‌ها مجبور به باز پس فرستادن این هواپیما به ایروان شوند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

متعقابا این هواپیما از تاسیسات شرکت صنایع هواپیمایی ایران (صها) به رمپ داخلی فرودگاه بین‌المللی مهرآباد منتقل شد. پس از آن، گروهی از نفرات فنی شرکت صها به محل پارک هواپیما منتقل شدند تا با باز کردن پوشش موتورهای این هواپیما وانمود کنند هواپیما در حال تعمیر است. تصاویر این هواپیمای در حال تعمیر نمایشی نه تنها در رسانه‌ها به نمایش گذاشته شد، بلکه به هیئت ارمنستانی حاضر در ایران هم ارائه شد.

سرانجام  روز ۱۴ اسفند ، مسئولان سازمان هواپیمایی کشوری به‌دنبال افشای انتقال غیرقانونی این هواپیما تصمیم گرفتند تا حضور این هواپیما در ایران را تایید، اما فروش یا انتقال آن به شرکت هواپیمایی کاسپین را تکذیب کنند.

محمد حسن ذیبخش، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، مدعی شد که این هواپیما صرفا به دلیل نقص فنی در فرودگاه مهرآباد تهران فرود اضطراری داشته و دلیل حضورش در ایران از آن تاریخ تا به امروز انجام تعمیرات بر روی آن بوده است.

با توجه به افشای حضور این هواپیما به ایران و انتقال آن به شرکت هواپیمایی کاسپین، منبعی آگاه در سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح به نگارنده گفت که بنا به درخواست مقامات ارمنی، هواپیمای EK-FAA قرار است روز دوشنبه، هشتم مارس ۲۰۲۱ برابر با ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ به فرودگاه ایروان منتقل شود.

با توجه به آن که برخی منابع در شرکت صنایع هواپیمایی ایران و سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده‌اند که هواپیما هشت ماه پیش توسط شرکت هواپیمایی کاسپین خریده شده است به‌نظر می‌رسد که پس از بازگرداندن این هواپیما به ارمنستان، هواپیمایی کاسپین باید به دنبال راه دیگری برای انتقال دوباره آن به ایران بگردد.

همان‌طور که شرکت هواپیمایی ماهان پس از خریداری و انتقال دو فروند هواپیمای پهن‌پیکر مسافربری ایرباس آ۳۲۵-۳۱۰ دست دوم از طریق ارمنستان به ایران و پس از افشای آن، مجبور به باز پس فرستادن هواپیماها به ارمنستان و انتقال دوباره آنها به ایران از طریق یک کشور ثالث شدند.

تلاش صها برای قاچاق قطعات بویینگ ۷۳۷ و موتورهای سی‌اِف‌اِم ۵۶ به ایران

در مجموع، ۳۰ فروند هواپیمای مسافربری باریک‌پیکر بوئینگ ۷۳۷ نسل دوم کلاسیک در ایران هست که از این تعداد ۹ فروند سری ۳۰۰، ۹ فروند سری ۴۰۰ و ۱۲ فروند سری ۵۰۰ هستند که در اختیار شرکت‌های هواپیمایی سپهران، کاسپین، آسمان، آتا، تابان، ساها، وارش و فلای پرشیا قرار دارند.

از این تعداد، تنها ۱۳ فروند هواپیما عملیاتی هستند. از میان ۱۷ فروند هواپیمای باقی مانده تعداد هشت فروند در شرکت صنایع هواپیمایی ایران (صها) قرار دارند که به‌علت نبود موتور و قطعات یدکی کار تعمیرات آنها با مشکل مواجه است. البته کمبود مسافر ناشی از شرایط به‌وجود آمده به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران در کاهش تلاش شرکت‌های هواپیمایی برای خرید قطعات به منظور راه‌اندازی این حجم زیادی از بویینگ‌های ۷۳۷ زمینگیر در صها شده است.

پیش از تلاش اخیر شرکت هواپیمایی کاسپین برای انتقال غیرقانونی یک بویینگ ۳۳-۷۳۷ آر خریداری شده خود از طریق ارمنستان به ایران، سه فروند بویینگ ۷۳۷ سری ۵۰۰ یک شرکت هواپیمایی روسی به اسم «اسمارت اویا» (SmartAvia) با علائم ثبت کشور برمودا یعنی VP-BKV، VP-BRG و VP-BQL از سوی یک شرکت پوششی یا صوری ثبت شده در افغانستان به نام «ایست هرایزن ایرلاینز» (East Horizon Airlines ) از سوی سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح ایران خریده شدند و در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۳۹۹از طریق فرودگاه کابل در افغانستان به فرودگاه مهرآباد تهران منتقل شدند.

این هواپیماها پس از ورود به فرودگاه مهرآباد برای استفاده از قطعات و موتورهایشان به شرکت صنایع هواپیمایی ایران (صها) منتقل شدند. با استفاده از قطعاتشان تا به امروز اورهال یا تعمیر اساسی یکی از بویینگ‌های ۷۳۷ تحت تعمیر در شرکت صها به پایان رسیده است.

در حال حاضر شرکت‌های هواپیمایی کاربر بویینگ ۷۳۷ بیش از آن که نیازمند خرید هواپیماهای بیشتری از این نوع باشند، در تلاش برای تهیه قطعات و موتورهای سی اِف اِم۵۶ برای عملیاتی نگهداشتن ناوگان بویینگ ۷۳۷های خود هستند. با توجه به آن که شرکت صنایع هواپیمایی ایران (صها) تنها شرکت قادر به انجام تعمیر اساسی این نوع از هواپیماهای مسافربری در ایران است، وظیفه تامین قطعات و موتورهای مورد نیاز آن‌ها را نیز از طریق خرید و اوراق کردن هواپیماهای بویینگ ۷۳۷ فرسوده در محل شرکت خود و یا در فرودگاه هستومِل (Gostomel) در اوکراین و یا کرایوا (Craiova) در جنوب غرب رومانی را بر عهده دارد. بیشتر بویینگ‌های ۷۳۷ که برای قطعاتشان اوراق می‌شوند بیش از ۳۰ سال عمر دارند و میانگین سنی اکثر بویینگ‌های ۷۳۷ که در حال حاضر مورد استفاده شرکت‌های هواپیمایی هستند، ۲۵ سال است. 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مقاله، نظر نویسنده بوده و سیاست یا موضع ایندیپندنت فارسی را منعکس نمی‌کند.

بیشتر از دیدگاه