دونالد ترامپ به جمع جورج دبلیو بوش، وودرو ویلسون و گروور کلیولند پیوسته است که در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری کنترل سنا و مجلس نمایندگان را به حزب مخالف واگذار کردند. البته فهرست روسای جمهوری که کنترل دو مجلس کنگره را همزمان از دست نداده‌اند و در دوره‌های جداگانه اکثریت یکی از مجالس را از دست داده‌اند طولانی‌تر است و شامل روسای جمهوری مانند باراک اوباما، بیل کلینتون، فرنکلین روزولت، جرالد فورد، هری ترومن، رونالد ریگان و ... می‌شود.
آخرین بار که یک رئیس‌جمهور مستقر در انتخابات میان‌دوره‌ای دوره دوم خود کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست داد، سال ۲۰۰۶ و در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش بود. پیش از آن، به نوشته یادداشتی در نشریه «رول کال» در سال ۲۰۰۷، برای یافتن نمونه مشابه باید به سال ۱۹۱۸ و دوران وودرو ویلسون بازگشت. جدول انتخابات میان‌دوره‌ای دوره دوم ریاست‌جمهوری در ویکی‌پدیا، گروور کلیولند در سال ۱۸۹۴ را نیز به این فهرست اضافه می‌کند؛ رئیس‌جمهوری که دوره دومش، مانند دونالد ترامپ، بلافاصله پس از دوره نخست او آغاز نشد.
اکنون ترامپ نیز به این فهرست پیوسته است. آسوشیتدپرس ساعت ۱۱:۴۶ شب سه‌شنبه به وقت شرق آمریکا، پس از پیروزی جاش تورک در ایالت آیووا، پیروزی دموکرات‌ها را در سنا اعلام کرد. این خبرگزاری حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد چهارشنبه نیز اعلام کرد کنترل مجلس نمایندگان در اختیار دمکرات‌ها خواهد بود. در گزارشی از آسوشیتدپرس که شبکه پی‌بی‌اس منتشر کرد، آمده است که کنترل دموکرات‌ها بر کنگره، دو سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ را دستخوش تغییر خواهد کرد. شمارش آرا در چند رقابت انتخاباتی همچنان ادامه دارد.
تاریخ چه چیزی را نشان می‌دهد؟
تجربه تاریخی نشان می‌دهد که با واگذار شدن اکثریت هر دو مجلس کنگره به حزب رقیب، تحقیقات آغاز می‌شوند. کنگره‌های سال ۱۹۱۹ و ۲۰۰۷ هر دو از اکثریت تازه خود برای بازخواست و بررسی عملکرد دولت استفاده کردند.
وتو و لغو وتو به امری معمول تبدیل می‌شود. بوش نزدیک به هفت سال بدون آنکه کنگره بتواند وتوی او را لغو کند، ریاست‌جمهوری کرد؛ اما در دو سال پایانی، چهار وتوی او لغو شد. با این حال، لغو وتو همچنان به رأی دوسوم اعضای هر دو مجلس نیاز دارد؛ اکثریتی که دموکرات‌ها در حال حاضر در اختیار ندارند.
قوانین همچنان تصویب می‌شوند. هر یک از این کنگره‌ها لوایحی را برای امضای رئیس‌جمهوری از حزب مخالف فرستادند و برخی از آن‌ها با امضای رئیس‌جمهوری به قانون تبدیل شدند.
هیچ‌یک از این رؤسای‌جمهوری برکنار نشدند.
این مقایسه‌ها محدودیت‌هایی دارند. سه نمونه در فاصله ۱۳۰ سال، مجموعه‌ای کوچک برای نتیجه‌گیری است. افزون بر این، از زمان کلیولند و ویلسون تاکنون، شمار اعضای مجلس نمایندگان، قواعد سنا و حتی ساختار و ماهیت احزاب سیاسی تغییر کرده‌اند.
چرا این اتفاق نادر است؟
رؤسای‌جمهوری معمولاً در انتخابات میان‌دوره‌ای دوم خود کرسی‌هایی را از دست می‌دهند، اما بیشتر آن‌ها از ابتدا در موقعیتی نبودند که هر دو مجلس را همزمان از دست بدهند.
دوایت آیزنهاور در سال ۱۹۵۸ و دولت نیکسون ـ فورد در سال ۱۹۷۴ از پیش با کنگره‌ای تحت کنترل حزب مخالف روبه‌رو بودند. رونالد ریگان در سال ۱۹۸۶ فقط سنا را از دست داد، زیرا دموکرات‌ها از قبل کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار داشتند. باراک اوباما نیز در سال ۲۰۱۴ سنا را از دست داد، در حالی که چهار سال پیش از آن کنترل مجلس نمایندگان را از دست داده بود.
در یادداشت نشریه «رول کال» آمده است که آیزنهاور و بیل کلینتون در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود کنترل کنگره را از دست دادند و فرانکلین روزولت نیز هیچ‌گاه اکثریت را در هیچ‌یک از دو مجلس از دست نداد.
بنابراین، تنها سه مورد باقی می‌ماند که یک رئیس‌جمهوری مستقر، دو سال پایانی دوره خود را در شرایطی آغاز کرده است که هر دو مجلس کنگره در اختیار حزب مخالف بوده‌اند.
۲۰۰۶: جورج دبلیو بوش
بر اساس جدول تقسیم کرسی‌ها به تفکیک احزاب در وب‌سایت تاریخ‌نگار مجلس نمایندگان، شمار کرسی‌های دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان از ۲۰۲ کرسی به ۲۳۳ کرسی در آغاز کنگره بعدی افزایش یافت. جدول ویکی‌پدیا نیز نشان می‌دهد که جمهوری‌خواهان در انتخابات سال ۲۰۰۶، ۳۰ کرسی در مجلس نمایندگان و شش کرسی در سنا از دست دادند.
نانسی پلوسی در کنگره صدودهم به ریاست مجلس نمایندگان رسید؛ موضوعی که در سوابق تاریخ‌نگار این مجلس درباره فعالیت‌های سیاسی او ثبت شده است.
جنگ عراق نخستین میدان اصلی رویارویی بود. به گزارش صدای آمریکا، بوش در اول مه ۲۰۰۷ لایحه تأمین مالی جنگ را که جدول زمانی خروج نیروهای آمریکایی از عراق را تعیین می‌کرد، وتو کرد. پس از آن، دو طرف درباره کنار گذاشتن بند مربوط به خروج نیروها و جایگزین کردن آن با معیارهایی برای ارزیابی عملکرد دولت عراق مذاکره کردند.
ابطال وتوهای بوش در مراحل بعدی اتفاق افتاد. به گزارش نشریه «گاورنمنت اگزکیوتیو»، کنگره در نوامبر ۲۰۰۷ وتوی بوش درباره لایحه ۲۳ میلیارد دلاری پروژه‌های آبی را لغو کرد. این طرح با ۷۹ رأی موافق در برابر ۱۴ رأی مخالف در سنا تصویب شد و نخستین مورد لغو وتو در دوره هفت‌ساله ریاست‌جمهوری او بود.
جدول وتوهای مجلس نمایندگان نشان می‌دهد که بوش در مجموع ۱۲ لایحه را وتو کرد که چهار مورد از آن‌ها با رأی کنگره بی‌اثر شدند. از آنجا که نخستین مورد لغو وتو در اواخر سال ۲۰۰۷ اتفاق افتاد، هر چهار مورد به دو سال پایانی ریاست‌جمهوری او مربوط می‌شوند.
۱۹۱۸: وودرو ویلسون
دموکرات‌های تحت رهبری ویلسون اکثریت شکننده خود را در مجلس نمایندگان و کنترل سنا از دست دادند.
در کنگره شصت‌وششم که از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۱ فعالیت داشت، جمهوری‌خواهان ۲۴۰ کرسی مجلس نمایندگان را در اختیار داشتند، در حالی که شمار کرسی‌های دموکرات‌ها ۱۹۲ بود. این آمار در جدول تاریخ‌نگار مجلس نمایندگان ثبت شده است.
متیو گرین، دانشمند علوم سیاسی، در یادداشت خود در «رول کال» درباره پیامدهای این تغییر قدرت نوشته است: در نخستین دوره کاری این کنگره، بیش از ۵۰ قطعنامه برای درخواست شهادت افراد یا تشکیل کمیته‌های تحقیق ارائه شد. برخی از این تحقیقات به نحوه مدیریت جنگ از سوی دولت مربوط بودند.
ادوارد پو، نماینده دموکرات کنگره، با لحنی تمسخرآمیز این مجلس را «کنگره تحقیق و تفحص» نامید.
با این حال، این کنگره همچنان قوانین زیادی تصویب کرد که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها با حمایت هر دو حزب همراه بود. از جمله این قوانین می‌توان به متمم قانون اساسی درباره حق رأی زنان، قانون وُلستد برای اجرای ممنوعیت تولید و فروش مشروبات الکلی، قانون حمل‌ونقل سال ۱۹۲۰ و بازسازمان‌دهی ارتش و گارد ملی اشاره کرد.
ویلسون ۲۳ لایحه مصوب این کنگره را وتو کرد و کنگره توانست پنج مورد از این وتوها را لغو کند. گرین می‌نویسد جمهوری‌خواهان در انتخابات سال ۱۹۲۰ با شعار بازگشت به «وضعیت عادی» وارد رقابت شدند.
۱۸۹۴: گروور کلیولند
کلیولند از یک جهت نزدیک‌ترین نمونه به ترامپ است: او تنها رئیس‌جمهوری دیگری است که دو دوره ریاست‌جمهوری‌اش متوالی نبودند.
انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۱۸۹۴ در دوره دوم ریاست‌جمهوری او شکست سنگینی برای دموکرات‌ها به همراه داشت. بر اساس آمار تاریخ‌نگار مجلس نمایندگان، شمار کرسی‌های دموکرات‌ها از ۲۱۸ به ۹۳ کاهش یافت، در حالی که جمهوری‌خواهان کرسی‌های خود را به ۲۵۴ رساندند. جدول ویکی‌پدیا نیز از دست رفتن چهار کرسی سنا از سوی دموکرات‌ها و تغییر کنترل هر دو مجلس را ثبت کرده است.
کلیولند به‌طور گسترده از حق وتو استفاده می‌کرد. بر اساس آمار مجلس نمایندگان، او در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود ۱۷۰ بار از حق وتو استفاده کرد که بیشتر آن‌ها از نوع «وتوی غیرمستقیم» یا پاکتی بودند. کنگره نیز توانست پنج مورد از این وتوها را لغو کند.
