اسرائیلیها روز سهشنبه با سرعتی بیسابقه در نزدیک به نیمقرن گذشته به پای صندوقهای رأی رفتند تا درباره عملکرد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در دوران جنگ قضاوت کنند؛ انتخاباتی که رأیدهندگان، آن را سرنوشتسازترین انتخابات در تاریخ کشورشان توصیف کردهاند.
به گزارش رویترز، در نخستین انتخابات پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس، صفهای طولانی مقابل مراکز رأیگیری در اسرائیل شکل گرفت. رأیدهندگان با شور و حرارت درباره زخمهای ناشی از مرگبارترین روز تاریخ اسرائیل و جنگهای متعاقب آن در غزه، لبنان و ایران بحث میکردند.
سیاستهای ائتلاف راستگرای نتانیاهو در داخل اسرائیل اختلافبرانگیز بوده و انزوای بینالمللی این کشور را تشدید کرده است. با این حال، نتانیاهو از کارنامه خود دفاع کرده و مدعی شده تنها رهبری است که توان و اراده لازم برای مقابله با دشمنان اسرائیل را دارد.
نتانیاهو که با ۱۹ سال حضور در قدرت، باسابقهترین رهبر اسرائیل محسوب میشود، از نظر سیاسی چهرهای استثنایی در بقا و ماندگاری در قدرت به شمار میرود و سیاستهای ملیگرایانه او بیش از پیش در ساختار سیاسی این کشور ریشه دوانده است. نظام سیاسی چندپاره اسرائیل نیز کار را برای مجموعهای از مخالفان دشوار میکند تا بتوانند ائتلاف او متشکل از احزاب راستگرا، راست افراطی و یهودیان فوقارتدوکس را از قدرت کنار بزنند.
رقیب اصلی او، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و از چهرههای امنیتی تندرو، قصد دارد با حمایت احزاب راست و میانه و همچنین بخش باقیمانده جریان چپ که روزبهروز به حاشیه رانده میشود، نتانیاهو را از قدرت کنار بزند. نظرسنجیها از رقابتی نزدیک حکایت دارند و هیچیک از دو رهبر مسیر آسانی برای رسیدن به قدرت ندارند.
نتانیاهو بیش از پنج ساعت پس از آغاز رأیگیری، در پیامی خطاب به هوادارانش از آنها خواست در انتخابات شرکت کنند. او گفت که میزان مشارکت در میان مخالفانش در جناح چپ و اسرائیلیهای دارای تبار عرب، که حدود یکپنجم جمعیت کشور را تشکیل میدهند، بالا است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
نتانیاهو افزود: «باید میزان مشارکتمان را بالا ببریم. همه شما باید بهسوی مراکز رأیگیری سرازیر شوید و راه درست را انتخاب کنید. این لحظهای سرنوشتساز است.»
رأیدهندگان اسرائیلی پس از باز شدن مراکز رأیگیری در ساعت هفت صبح، رأی دادن را آغاز کردند. مراکز رأیگیری ساعت ۱۰ شب به وقت محلی، برابر با ساعت ۲۰ به وقت گرینویچ، بسته میشوند.
کمیته مرکزی انتخابات اعلام کرد که در پنج ساعت نخست، ۳۱.۵ درصد از واجدان شرایط رأی دادن، آرای خود را به صندوق انداختهاند. این سریعترین روند مشارکت از زمان انتخابات تاریخی سال ۱۹۷۷ بود؛ انتخاباتی که به «دگرگونی بزرگ» شهرت یافت و برای نخستین بار در تاریخ اسرائیل، جریان راست را به قدرت رساند.
نتانیاهو در کارزار انتخاباتیاش بر حمایت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و متحدش در جنگ علیه ایران، تکیه کرده است. ترامپ گفته است که آنها باید «کار را تمام کنند.»
اگر نه نتانیاهو و نه آیزنکوت نتوانند ائتلافی برای تشکیل دولت در پارلمان ۱۲۰ کرسی اسرائیل ایجاد کنند، ممکن است نتانیاهو تا برگزاری انتخابات بعدی، بهعنوان رئیس دولت موقت در قدرت باقی بماند.
مخالفان نتانیاهو از سال ۲۰۰۹ تاکنون تنها یک بار موفق شدهاند او را از نخستوزیری کنار بزنند؛ آن هم پس از چهار انتخابات بینتیجه در فاصله دو سال. او ۱۸ ماه بعد دوباره به قدرت بازگشت.
برای بسیاری از مخالفان نتانیاهو، محور اصلی انتخابات، پاسخگویی درباره ناکامیهای امنیتی هفتم اکتبر است؛ روزی که مرگبارترین روز تاریخ اسرائیل بود. گروههای مخالف وعده دادهاند کمیتهای ملی برای تحقیق درباره این ناکامیها تشکیل دهند؛ اقدامی که دولت نتانیاهو با آن مخالفت کرده است.
آیزنکوت هنگام بازدید از جنوب اسرائیل، که در حملات هفتم اکتبر هدف قرار گرفت، گفت: «مطمئنم که تا پایان امروز شاهد تغییری خواهیم بود؛ روحیهای تازه برای کشور اسرائیل که جبرانکننده سه سال گذشته و آن روز وحشتناک باشد.»
او برای رأی دادن همراه با گادی موزس رفت؛ یکی از ۲۵۱ نفری که در جریان حمله حماس ربوده و به غزه منتقل شدند. در آن حمله ۱۲۰۰ نفر کشته شدند.
آیزنکوت میگوید واکنش اسرائیل به حمله حماس شکست خورده؛ زیرا حماس همچنان کنترل غزه را در دست دارد. او بار دیگر بر تعهد خود تأکید کرد که ظرف ۱۸ ماه پس از تشکیل دولت، توان نظامی و حاکمیتی حماس در غزه را برچیند یا نابود کند.
ایتامار بنگویر، رهبر یکی از احزاب راست افراطی در ائتلاف نتانیاهو، صبح روز سهشنبه در شهرک کریاتاربا در کرانه باختری اشغالی رأی داد. او پیشبینی کرد که نتانیاهو بار دیگر نخستوزیر خواهد شد و حزب خودش نقش تکیهگاه راستگرای دولت را ایفا خواهد کرد.
به باور برخی ناظران، میزان مشارکت اعراب میتواند تعیینکننده باشد. نتانیاهو پیش از رأیگیری بارها به هوادارانش درباره احتمال مشارکت گسترده اعراب اسرائیل هشدار داده بود و میکوشید با شعار «یا راست یا فلسطین»، پایگاه رأی خود را بسیج کند.
آیزنکوت هرگونه ائتلاف با احزاب عرب را رد کرده و دلیل آن را نداشتن ارزشهای مشترک دانسته است. با این حال، در برخی سناریوهای احتمالی، احزاب عرب میتوانند با حمایت از یک دولت اقلیت، زمینه کنار رفتن نتانیاهو از قدرت را فراهم کنند.
آیزنکوت پس از حملات هفتم اکتبر به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما هشت ماه بعد در اعتراض به شیوه رهبری او از این کابینه کنارهگیری کرد.
آیزنکوت، مانند تقریباً تمام رهبران احزاب یهودی در اسرائیل، با راهحل دوکشوری مخالف است؛ راهحلی که دههها مبنای مذاکرات صلح میان اسرائیل و فلسطینیان بود.
با این حال، او خشونت شهرکنشینان یهودی علیه فلسطینیان در کرانه باختری اشغالی را که از سال ۲۰۲۳ افزایش یافته و روابط اسرائیل با کشورهای غربی را تحت فشار قرار داده است، مورد انتقاد قرار داده است. او همچنین با شرکای راست افراطی نتانیاهو در ائتلاف دولت مخالف است.
اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهوری اسرائیل نیز صبح سهشنبه با حضور در یکی از شعب اخذ رای در اورشلیم، در انتخابات «سرنوشتساز» پارلمانی این کشور شرکت کرد.
رئیسجمهوری اسرائیل براساس قوانین این کشور سمتی عموما تشریفاتی است و قدرت در اختیار نخست وزیر و پارلمان (کنست) قرار دارد. هرتزوگ، برخلاف اکثریت پارلمان و دولت ائتلافی، سیاستمداری متعلق به جریان «چپ میانه» اسرائیل است.
روز سهشنبه همچنین یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، دقایقی پس از آغاز انتخابات پارلمانی با انتشار پیامی در شبکهٔ اجتماعی اکس، بر حمایت از نتانیاهو تاکید کرد.
کاتز در این پیام این نوشت مردم این کشور پای صندوقهای رای باید میان دو راهبرد امنیتی دست به انتخاب بزند: «رویکرد تهاجمی، ابتکار عمل و قاطعیت» یا «بازگشت به سیاست مهار و مدارا.»
وزیر دفاع اسرائیل با اشاره به اقدامات نظامی پس از حمله هفتم اکتبر افزود که نیروهای اسرائیلی «دو بار به ایران ضربه زده و تهدیدهای نابودی را برطرف کردهاند». کاتز در ادامه نوشت که اسرائیل مرزهای امنیتی خود را در لبنان، سوریه و غزه برای حفاظت از شهرکهای اسرائیلی گسترش داده است و همزمان مرزهای شرقی و درهٔ اردن را تقویت میکند.
این مقام ارشد اسرائیلی همچنین با هشدار دوباره درباره تهدید ترکیه علیه امنیت اسرائیل افزود که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، و دیگر «دشمنان اسرائیل» از این قدرت و قاطعیت نگراناند و از شهروندان اسرائیلی خواست با حمایت خود، زمینه را برای ادامهٔ این سیاستها فراهم کنند.

