داروهای گروه پپتید شبهگلوکاگون-۱ (GLP-1) که برای کاهش وزن و کنترل دیابت استفاده میشوند، ممکن است روند پیری زیستی بدن را کند کنند و در نهایت به افزایش طول عمر کمک کنند. به گزارش سیانان، پژوهشهای پیشین نشان دادهاند این داروها علاوه بر کاهش چربی و قند خون، خطر بیماریهای قلبی، کلیوی و کبدی، آپنهٔ خواب (وقفهٔ تنفسی در خواب) و التهاب را کاهش میدهند، که با افزایش سن بر سلامت و عملکرد بدن تأثیر میگذارند.
دانیکا چن، استاد دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، میگوید پیری بزرگترین عامل خطر بسیاری از بیماریها است و تمرکز بر روند پیری ممکن است به درمان بیماریهای مرتبط با آن کمک کند.
با این حال، تحقیق روی انسان و موش هنوز در مراحل مقدماتی است و مشخص نیست این مزایا فقط شامل حال افراد دارای اضافهوزن یا دیابت میشود یا افراد سالم با وزن طبیعی نیز از آن بهرهمند خواهند شد.
جیمز کرکلند، مدیر مرکز درمانهای پیشرفتهٔ پیری در مرکز پزشکی سیدرز-ساینای لسآنجلس، هشدار میدهد پیامدهای مصرف بلندمدت این داروها در افراد جوان، لاغر و غیردیابتی روشن نیست. به گفتهٔ کرکلند، شاخصهای اندازهگیری پیری زیستی از جمله تغییرات اپیژنتیکی در فعالیت ژنها و میزان پروتئینهای بدن هنوز در حال توسعهاند و ممکن است حتی روز به روز در یک فرد تغییر کنند.
اندازهگیری ساعتهای زیستی
کوین دافین، معاون پژوهشهای پیری شرکت داروسازی ایلای لیلی، میگوید بررسیهای جدید حاکی از کاهش سه تا شش سالهٔ برخی شاخصهای سن زیستی است، هرچند این داروها درمانی قطعی برای پیری محسوب نمیشوند. این شرکت تولیدکنندهٔ تیرزپاتاید است که با نامهای زپباوند برای کاهش وزن و مانجارو برای کنترل دیابت عرضه میشود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
دافین در کنفرانس پژوهشهای پیری و کشف دارو در بوستون، دادههای کارآزمایی بالینی «سرماونت ۵» را ارائه کرد. در این آزمایش، بیش از ۷۰۰ بزرگسال دارای اضافهوزن غیردیابتی بهطور تصادفی برای مصرف تیرزپاتاید یا سماگلوتاید بهمدت ۷۲ هفته انتخاب شدند؛ ۷۱ مصرفکنندهٔ بالای ۵۰ سال تیرزپاتاید تحت بررسی پیری قرار گرفتند.
پژوهشگران با سنجش تغییرات فعالیت ژنها در خون، شاخصهایی را که سن زیستی بافتها و اندامها را جدا از سن تقویمی تخمین میزنند ارزیابی کردند.
طی دورهای که انتظار میرفت شرکتکنندگان از نظر تقویمی ۱.۳۸ سال پیرتر شوند، ساعتهای زیستی گروه تیرزپاتاید کندتر پیش رفتند و افزایش سن زیستی در شاخصهای مختلف بهطور متوسط بین ۰.۷ تا ۱.۱ سال بود. برخی ساعتها حتی به عقب برگشتند که نشان میداد بعضی اندامها و بافتها جوانتر از آغاز مطالعه عمل میکنند.
این مطالعه گروه دارونمای بدون داروی کاهش وزن نداشت و دورهٔ پیگیری نیز بهنسبت کوتاه بود. دافین گفت نشانههایی از تقویت آثار ضدپیری با گذشت زمان دیده شده و بررسی چهار تا پنج سال پس از درمان میتواند اطلاعات بیشتری فراهم کند.
هنوز مشخص نیست این تغییرات از کاهش وزن ناشی میشوند یا اثر مستقل دارو است. مطالعات پیشین نشان دادهاند کاهش حدود ۲۵ درصدی کالری مصرفی به افزایش طول عمر بسیاری از جانوران کمک میکند و جراحی کاهش وزن نیز میتواند از سرعت پیری زیستی بکاهد. دافین گفت آثار مشاهدهشدهٔ این داروها بیشتر از کاهش قند خون و وزن ناشی میشود.
مزایایی فراتر از کاهش وزن
شرکت نوو نوردیسک نیز در پژوهشی دربارهٔ سماگلوتاید، داروی عرضهشده با نامهای ویگووی و اوزمپیک، تغییرات پروتئینهای بدن را بررسی کرد. براساس نتایج اولیه، این دارو سن زیستی قلب را دو تا چهار سال و سن زیستی اندامهایی مانند ریه، کلیه، مغز و لوزالمعده را یک تا چهار سال کاهش داد.
به گفتهٔ پژوهشگران، کاهش وزن، کنترل قند خون و التهاب بهتنهایی تمامی این آثار را توضیح نمیدهند. آلخاندرو آگوایو-اوروسکو، پژوهشگر نوو نوردیسک، این احتمال را مطرح کرد که داروها علاوه بر تأثیر بر بیماریها، بر روندی مشترک مانند پیری یا طول دورهٔ زندگی سالم نیز اثر بگذارند.
در تحقیق دیگری در دانشگاه برکلی، به موشهای ۲۰ماهه، معادل تقریبی انسان ۶۰ ساله، تا پایان عمر سماگلوتاید یا دارونما تزریق شد. موشهای دریافتکنندهٔ سماگلوتاید کمتر غذا خوردند، وزن کم کردند و بهطور متوسط ۸۳۴ روز عمر کردند؛ در مقابل، میانگین عمر گروه دارونما ۷۴۲ روز بود. این میزان در مقیاس تقریبی انسانی بهترتیب معادل ۸۰ و ۷۵ سال گزارش شد.
پژوهشگران برای تفکیک اثر دارو از کاهش کالری، مصرف غذای گروه دیگری از موشها را ۲۵ درصد کم کردند. این گروه نیز عمر طولانیتری داشت. عملکرد عضلات و تحرک در دو گروه تقریباً مشابه بود، اما موشهای دریافتکنندهٔ سماگلوتاید در مسیریابی در هزارتو و تنظیم قند خون بهتر عمل کردند.
چن که در سرپرستی این پژوهش مشارکت داشت، گفت این تفاوتها نشان میدهد مزایای سماگلوتاید در محدودسازی کالری دریافتی خلاصه نمیشود.

