نتایج پژوهشی جدید نشان می‌دهد فقط پنج دقیقه قرار گرفتن در معرض عطر قهوه با کاهش برخی احساسات منفی و تغییر فعالیت الکتریکی مغز ارتباط دارد.
به گزارش نیوز مدیکال، این پژوهش که در نشریۀ علمی «نوترینتس» (Nutrients) منتشر شده، تأثیر کوتاه‌مدت رایحۀ قهوه بر خلق‌وخو، فعالیت مغز، ضربان قلب و تغییرپذیری ضربان قلب را بررسی کرده است.
قهوه یکی از نوشیدنی‌های پرمصرف جهان است و عطر آن از ترکیبات فرّاری تشکیل می‌شود که هنگام برشته کردن دانه‌های قهوه و دم کردن قهوه تولید می‌شوند. پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که رایحۀ قهوه ممکن است بر عملکرد شناختی، وضعیت روانی، فعالیت مغز و واکنش‌های مرتبط با استرس تأثیر بگذارد.
پژوهشگران دانشگاه داروسازی شووا در ژاپن، بین مارس ۲۰۲۴ تا مارس ۲۰۲۶، وضعیت ۲۰ داوطلب سالم ۲۰ تا ۲۹ ساله، شامل هشت مرد و ۱۲ زن، را در محیط آزمایشگاهی بررسی کردند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در هر آزمایش، قهوۀ تازه‌دم در فاصلۀ حدود ۵۰ سانتی‌متری شرکت‌کنندگان قرار گرفت و آن‌ها به مدت پنج دقیقه، در حالی که به‌طور طبیعی نفس می‌کشیدند، در معرض عطر قهوه بودند. اتاق پیش از هر آزمایش تهویه می‌شد و هیچ منبع بوی دیگری در محیط قرار نمی‌گرفت.
پژوهشگران پیش و پس از آزمایش، خلق‌وخوی شرکت‌کنندگان را با پرسش‌نامۀ استاندارد سنجش حالات خلقی ارزیابی کردند. فعالیت الکتریکی مغز نیز با نوار مغزی و بررسی امواج آلفا، بتا و تتا اندازه‌گیری شد. هم‌زمان، ضربان قلب ثبت شد.
نتایج نشان داد پس از پنج دقیقه استشمام عطر قهوه، شاخص کلی آشفتگی خلقی کاهش پیدا کرد. همچنین، میزان تنش و اضطراب، خشم و احساس خصومت، خستگی، سردرگمی و افسردگی و دلمردگی کمتر شد، اما در میزان نشاط و سرزندگی تغییر معناداری مشاهده نشد.
با این حال، پس از اعمال اصلاحات آماری برای مقایسه‌های متعدد، کاهش خشم دیگر از نظر آماری معنادار نبود.
بررسی نوار مغزی نیز نشان داد شاخص مرتبط با آرامش از حدود ۰.۷۴ پیش از آزمایش به ۰.۷۸ پس از آزمایش افزایش یافت. این تغییر اندک بود و اهمیت فیزیولوژیک آن هنوز مشخص نیست. پژوهشگران تأکید کردند که این شاخص فعالیت الکتریکی مرتبط با آرامش را نشان می‌دهد و معیار مستقیمی برای سنجش احساس آرامش نیست.
در مقابل، بررسی ضربان قلب و تغییر فاصله زمانی میان ضربان‌ها تفاوت معناداری میان وضعیت پیش و پس از استشمام عطر قهوه نشان نداد.
تحلیل ارتباط میان تغییرات خلق‌وخو، فعالیت مغز و شاخص‌های قلبی نشان داد رابطۀ آماری معناداری میان آن‌ها وجود ندارد.
پژوهشگران اعلام کردند یکی از محدودیت‌های اصلی این بررسی، نبود گروه کنترل است؛ بنابراین نمی‌توان تغییرات مشاهده‌شده را به‌طور مستقیم به عطر قهوه نسبت داد. گذشت زمان، استراحت در محیط آرام، انتظار ذهنی شرکت‌کنندگان، و سازگاری با محیط آزمایش نیز ممکن است در نتایج نقش داشته باشند.
تعداد اندک شرکت‌کنندگان، محدود بودن دامنۀ سنی، بررسی نکردن عادت مصرف قهوه و حساسیت بویایی افراد، و اندازه‌گیری نکردن دقیق غلظت رایحه از دیگر محدودیت‌های این پژوهش بود.
به گفتۀ پژوهشگران، برای مشخص شدن تأثیر مستقیم عطر قهوه و اهمیت فیزیولوژیک تغییرات مشاهده‌شده، آزمایش‌های کنترل‌شده با شمار بیشتری از شرکت‌کنندگان ضروری است.
