دانشمندان ویژگی‌های مشخصی از چهره، لب‌ و دندان‌های افراد را که احتمال جذاب تلقی شدن لبخند آن‌ها را افزایش می‌دهند، شناسایی کرده‌اند؛ پیشرفتی که می‌تواند به برنامه‌ریزی بهتر برای درمان‌های دندانپزشکی و زیبایی منجر شود.

لبخند زدن یکی از شیوه‌های جهانی انسان برای ابراز شادی است، اما ویژگی‌های چهره هنگام لبخند زدن در میان گروه‌های قومی مختلف متفاوت است.

پژوهشگران شماری از ویژگی‌های لبخند از جمله خط لبخند، قوس لبخند، انحنای لب بالا و تقارن لبخند را شناسایی کرده‌اند.

اما به گفته پژوهشگران، این مطالعات پیشین درباره ویژگی‌های چهره هنگام لبخند زدن عمدتا بر جمعیت‌های سفیدپوست متمرکز بودند.

اکنون دانشمندان با ثبت و تحلیل لبخندهای پویا در نزدیک به ۵۰۰ جوان ویتنامی با میانگین سنی ۲۱ سال، این موضوع را به‌صورت نظام‌مند بررسی کرده‌اند.

پژوهشگران لبخندهای پویای (Dynamic Smiles) شرکت‌کنندگان را ثبت کردند و تمام حرکات لب‌ها، دندان‌ها و بافت‌های نرم اطراف آن‌ها را هنگام لبخند زدن به تصویر کشیدند.

[توضیح: در دندانپزشکی، آنالیز لبخند به دو بخش تقسیم می‌شود: لبخند ایستا (Static Smile) و لبخند پویا (Dynamic Smile). تفاوت اصلی این دو در نحوه حرکت عضلات صورت و میزان نمایان شدن دندان‌ها و لثه است]

به گفته دانشمندان، این رویکرد اهمیت داشت، زیرا لبخند ساختاری ثابت نیست، بلکه نوعی حرکت است.

آن‌ها می‌گویند نحوه حرکت بافت‌ها هنگام لبخند زدن می‌تواند بر اینکه کدام دندان‌ها دیده شوند، لب‌ها چگونه انحنا پیدا کنند و چه میزان از لثه و فضای «دالان گونه‌ای» [یا اصطلاحا باکال کریدور] نمایان شود، تاثیر بگذارد.

[توضیح: باکال کریدور (Buccal Corridor) به فضای تاریک یا سایه‌داری گفته می‌شود که هنگام لبخند زدن، در دو طرف دهان و بین سطح بیرونی دندان‌های عقبی فک بالا و گوشه‌های لب ایجاد می‌شود]

از هر شرکت‌کننده دو بار تصویربرداری شد، یک بار در حالت استراحت لب‌ها و بار دیگر هنگام لبخند زدن به شکلی طبیعی و بدون فشار.

تصاویر همچنین از نظر روشنایی، کنتراست، اندازه و موقعیت سر، یکسان‌سازی شدند.

دانشمندان در پی آن بودند مشخص کنند کدام ویژگی‌های چهره و دهان بر ظاهر لبخند و میزان جذابیت آن از نگاه دیگران تاثیر می‌گذارند.

آن‌ها ۸ ویژگی لبخند و ۹ شاخص اندازه‌گیری دیگر مربوط به چهره یا دهان، از جمله انحنای لب بالا، قوس لبخند، تقارن لبخند و میزان نمایان شدن دندان‌ها را بررسی کردند.

یکی از شاخص‌هایی که پژوهشگران به‌طور ویژه بررسی کردند، خط لبخند در ناحیه دندان‌های جلویی بود؛ خطی منحنی و فرضی که هنگام لبخند زدن از لبه‌های پایینی دندان‌های جلویی فک بالا می‌گذرد.

آن‌ها همچنین فضای دالان گونه‌ای، یعنی ناحیه‌ مثلثی‌شکل میان گوشه‌های دهان و سطوح بیرونی دندان‌های عقبی فک بالای هر شرکت‌کننده را بررسی کردند.

شاخص لبخند نیز که از نسبت عرض لبخند به ارتفاع آن محاسبه می‌شود، برای هر شرکت‌کننده اندازه‌گیری شد.

پژوهشگران این اندازه‌گیری‌ها را با شاخص‌های دیگری مانند طول لب بالا، میزان تحرک لب‌ها و اندازه دهان هم تطبیق دادند.

سپس شرکت‌کنندگان بر اساس میزان جذابیت لبخندشان از نگاه ارزیابی‌کنندگان، دسته‌بندی شدند.

سه ویژگی چهره یعنی خط لبخند در ناحیه دندان‌های جلویی، قوس لبخند و انحنای لب بالا با چند شاخص ارزیابی لبخند ارتباط گسترده‌ای نشان دادند.

پژوهشگران دریافتند که تقارن لبخند افراد، یعنی آن ویژگی که بسیاری از مراجعان و متخصصان به‌طور شهودی برای آن اهمیت قائل‌اند، با طول لب بالا هنگام لبخند زدن ارتباط معناداری دارد.

دانشمندان توانستند عوامل مشخص مربوط به بافت‌های نرم و دندان‌ها را که در جذابیت لبخند افراد نقش دارند، شناسایی کنند.

این نوع روابط پیش‌بینی‌کننده [میان عوامل موثر در زیبایی لبخند] برای متخصصان ارتودنسی و جراحان ارزشمند است.

این یافته‌ها تشخیص شهودی متخصصان [بر اساس تجربه] بالینی را که تغییر موقعیت دندان‌های فرد می‌تواند تاثیر چشمگیری بر ظاهر کلی لبخند او بگذارد، تایید می‌کنند زیرا این عوامل با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند.

پژوهشگران نوشتند: «این مطالعه مجموعه‌ای جامع از داده‌ها درباره ریخت‌شناسی لبخند و عوامل مربوط به چهره و دهان ارائه می‌دهد.»

به گفته دانشمندان، این پژوهش تاکنون دقیق‌ترین تصویر را از ریخت‌شناسی لبخند در میان جمعیتی از جنوب شرق آسیا ارائه می‌دهد و می‌تواند مبنایی برای «برنامه‌ریزی درمان‌های زیبایی متناسب با ویژگی‌های فردی» در آینده باشد.