تکمیل کابینهٔ عراق؛ افزایش نفوذ ایران یا فرصتی برای مهار شبه‌نظامیان؟

برخی ناظران معتقدند حضور چهره‌های گروه‌های شبه‌نظامی در دولت می‌تواند فرصتی برای تقویت اقتدار نخست‌وزیر و مهار گروه‌های مسلح باشد

دیدار دونالد ترامپ با علی الزیدی در کاخ سفید‌ــ AFP

مجلس عراق روز پنجشنبه ۲۳ مهرماه با تصویب بیش از ۱۲ انتصاب، تشکیل کابینهٔ علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، را پنج ماه پس از آغاز فعالیت دولتش تکمیل کرد. به گزارش صدای آمریکا، انتصاب لیث الخزعلی، از رهبران ارشد گروه شیعهٔ «عصائب اهل الحق»، به معاونت نخست‌وزیری نگرانی‌ها دربارهٔ تداوم نفوذ گروه‌های نزدیک به تهران را افزایش داده است. با این‌ حال، برخی ناظران معتقدند حضور این چهره‌ها در دولت می‌تواند فرصتی برای تقویت اقتدار نخست‌وزیر و مهار گروه‌های مسلح باشد.

اختلاف‌های سیاسی و نگرانی دربارهٔ نفوذ ایران انتصاب مسئولان برخی وزارتخانه‌های مهم را به تعویق انداخته بود. نمایندگان نایف الشمری را به وزارت دفاع و یاسر المالکی را به وزارت کشور منصوب کردند.

آمریکا در سال ۲۰۲۰ عصائب اهل الحق را سازمانی تروریستی اعلام کرد و لیث الخزعلی و برادرش قیس را در فهرست تروریست‌های تحت تحریم قرار داد. واشنگتن این گروه را به حمله به نیروهای آمریکایی و ائتلاف متهم کرده است.

جو ویلسون، نمایندهٔ جمهوری‌خواه کنگرهٔ آمریکا، در رسانهٔ اجتماعی ایکس، الخزعلی را «تروریست تحت تحریم و دست‌نشاندهٔ ایران» خواند و خواستار پایان نفوذ تهران در عراق شد. او گفت الخزعلی «از داعش بهتر نیست و شاید حتی بدتر باشد» و انتصابش به معاونت نخست‌وزیری را «شرم‌آور اما متأسفانه قابل‌انتظار» توصیف کرد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

با وجود این انتقادها، وزارت خارجهٔ آمریکا بر حمایت واشنگتن از الزیدی تأکید کرد. سخنگوی این وزارتخانه به صدای آمریکا گفت دونالد ترامپ در دیدار ۱۴ ژوئیه با نخست‌وزیر عراق، از برنامهٔ او برای آیندهٔ این کشور حمایت کرده است.

او هدف واشنگتن را تقویت عراق مستقل و امنی دانست که بتواند مانع حملات از خاکش شود و روابط مستحکمی با آمریکا داشته باشد. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همچنین جمهوری اسلامی ایران را به استفاده از شبه‌نظامیان عراقی برای تصاحب منابع مردم و تهدید حاکمیت عراق متهم کرد.

جوی هود، دیپلمات پیشین آمریکا و سفیر سابق این کشور در تونس، به صدای آمریکا گفت دولت ترامپ ممکن است برای برخورد با گروه‌های مورد حمایت تهران، آزادی عمل بیشتری به الزیدی بدهد.

به گفتهٔ او، ترامپ و تام باراک، فرستادهٔ ویژهٔ ترامپ در امور عراق، ظاهراً همکاری‌های اقتصادی را بر عملیات نظامی یا مداخلهٔ مستقیم در تصمیم‌های سیاسی بغداد ترجیح می‌دهند.

هود افزود برخلاف برخی دولت‌های پیشین آمریکا، مقام‌های کنونی ظاهراً قصد ندارند نحوهٔ مهار شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران را با جزئیات مشخص کنند.

او احتمال داد واشنگتن سیاست انتظار را در پیش بگیرد تا الزیدی با استفاده از چهره‌هایی مانند الخزعلی، گروه‌های مسلح ناسازگار را تحت کنترل درآورد.

به گفتهٔ هود، موفقیت این راهبرد به جلوگیری از سوءاستفادهٔ گروه‌های مورد حمایت تهران از مردم عراق، مداخلهٔ آن‌ها در تصمیم‌های سیاسی، و حملاتشان به شهروندان عراق و کشورهای همسایه بستگی دارد.

الزیدی پس از رأی پارلمان وعده داد اجرای اولویت‌های دولت و تعهداتش به مردم را تسریع کند.

با این‌ حال، ایجاد چندین سمت معاونت نخست‌وزیری و وزارتخانه‌های جدید با اعتراض شماری از نمایندگان مواجه شد و برخی نشست پنجشنبه را تحریم کردند. منتقدان این انتصاب‌ها را حاصل سهمیه‌بندی حزبی دانستند که هزینه‌های عمومی را افزایش می‌دهد.

غالب الدعامی، پژوهشگر سیاسی ساکن بغداد، به صدای آمریکا گفت بسیاری از عراقی‌ها مخالف گسترش ساختار دولت‌اند و انتظار داشتند برخی وزارتخانه‌ها ادغام و نهادهای اضافی حذف شوند تا فشار بر بودجهٔ کشور کاهش یابد.

بیشتر از جهان