نوسان ترامپ میان توافق و «نابودی»؛ تهران به کارت تنگه هرمز بازگشت

سال گذشته در همین روزها، هم‌زمان با سفر پزشکیان به آمریکا، علی خامنه‌ای مذاکره با واشنگتن را به‌کلی رد کرد؛ او پنج ماه بعد کشته شد، اکنون پزشکیان برای حفظ باقی‌مانده نظام به آمریکا آمده و نتیجه این تلاش تا حد زیادی به تصمیم ترامپ بستگی دارد

دونالد ترامپ، مسعود پزشکیان، باقر قالیباف، عباس عراقچی و احمد وحیدی-با استفاده از خبرگزاری‌های داخلی و رویترز

نیویورک- هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل درحالی در نیویورک برگزار می‌شود که مساله ایران بر آن سایه افکنده است. درگیری ۴۸ ساله جمهوری اسلامی و ایالات متحده، اکنون با حملات مستقیم آمریکا و حمله‌های متقابل سپاه پاسداران به کشورهای منطقه وارد مرحله بدون بازگشت شده و کشورهای منطقه را نیز درگیر کرده است.

هیات کوچک نمایندگان جمهوری اسلامی، امسال در شرایطی در نیویورک حضور دارد که نسبت به زمان مشابه سال قبل تحولات بزرگی در ایران اتفاق افتاده است. سال گذشته، مسعود پزشکیان در سخنرانی مجمع عمومی، از جنگ ۱۲ روزه شکایت کرد. اما سخنرانی امسال او در شرایطی انجام می‌شود که حکومت با کشتار هزاران معترض در دی‌ماه سعی کرد، بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی که تا کنون با آن مواجه بوده را سرکوب کند، رهبر نظام و تعداد قابل توجهی از عالی‌ترین فرماندهان نظامی او در حملات آمریکا و اسرائیل کشته شده‌اند، جنگی که از اسفندماه آغاز شد، پایان نیافته و با محاصره دریایی و فشار تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی در عرصه‌های مختلف از جمله هوانوردی و  انزوای منطقه‌ای ترکیب شده و نگرانی از دور جدید اعتراضات مردم ایران، تهران را بر آن داشته تا بار دیگر کارت تنگه هرمز را به بوته آزمون بگذارد.

همزمان با ورود عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی به نیویورک، برخی رسانه‌ها گزارش دادند که تهران آماده است تنگه هرمز را ظرف مدت هفت روز بازگشایی کند مشروط به اینکه فشار نظامی کاهش یابد و محاصره دریایی متوقف شود. این محاصره، صادرات نفت ایران را که اصلی‌ترین منبع درآمد حکوت است به صفر رسانده و ترکیب آن با زمین‌گیر کردن خطوط هوایی ایران و بسته شدن یا محدودیت مرزهای زمینی، پیامدهای اقتصادی آن را تشدید کرده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

در شش ماه اخیر، مقامات جمهوری اسلامی همواره کوشیده‌اند از کارت تنگه هرمز برای دریافت امتیاز از آمریکا و کشورهای منطقه استفاده کنند. اما این رویکرد که در آغاز نتایج محدودی داشت، با گذر زمان و ایجاد مسیرهای جایگزین و ازسرگیری تردد در تنگه هرمز به کمک آمریکا و از مسیر عمان به تدریج کارایی خود را از دست داد.

اکنون تهران در مسیری که برای خرید زمان، احتمالا تا پایان دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ دنبال می‌کند، بار دیگر کارت تنگه هرمز را روی میز گذاشته است.

در مقابل دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در سخنرانی روز سه‌شنبه در مجمع عمومی سازمان ملل نشان داد که همچنان درباره ایران در چارچوب نوعی ابهام راهبردی برای افزایش فشار بر تهران و دریافت امتیازهای بیشتر حرکت می‌کند. او همزمان که به احتمال توافق با حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای اشاره کرد، از نابودی جمهوری اسلامی و به «جهنم فرستادن آن» نیز سخن گفت. موضعی آشنا از ترامپ که در چند ماه اخیر بین جنگ و توافق با تهران در نوسان بوده است.

اما به همان اندازه که کارایی اهرم تنگه هرمز برای رژیم ایران کاهش یافته، طولانی‌تر شدن موضع مبهم ترامپ نیز می‌تواند به افزایش تاب‌آوری جمهوری اسلامی و خرید زمان کمک کند.

تحریم‌ها و مهمتر از آن محاصره دریایی، فشار سنگینی بر جمهوری اسلامی وارد کرده اما در همین مدت، بازسازی تاسیسات نظامی و هسته‌ای آسیب دیده در جنگ نیز در جریان بوده است. روندی که به معنی حفظ دست‌کم بخشی از توان سپاه پاسداران برای ادامه حملات به کشورهای منطقه است.

علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، سال گذشته، درست در همین روز‌ها و در حالی که مسعود پزشکیان در راه آمریکا بود، یکی از تندترین سخنرانی‌های خود را علیه آمریکا انجام داد و مذاکره با واشنگتن را به‌طور کلی منتفی دانست. او پنج ماه بعد از این سخنرانی در «بیت رهبری» کشته شد.

اکنون پزشکیان در تلاش برای حفظ باقی‌مانده نظام وارد آمریکا می‌شود و نتیجه این تلاش تا حدود زیادی به تصمیم ترامپ بستگی دارد.

دیدگاه و نظرات ابراز شده در این مقاله لزوماً سیاست یا موضع ایندیپندنت فارسی را منعکس نمی کند.

بیشتر از دیدگاه