میراث جنجالی آیت‌الله محسنی؛ تنش میان طالبان و شیعیان بر سر مدرسه خاتم‌النبیین

نیروهای اداره استخبارات و افراد تحت امر عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، مدرسه خاتم‌النبیین را در کابل محاصره کردند

عکس آیت‌الله آصف محسنی و ساختمان مدرسه خاتم‌النبیین در کابل-facebook.com/khatam.kabule

هجوم نیروهای اداره استخبارات/اطلاعات طالبان به مدرسه خاتم‌النبیین، بزرگ‌ترین مرکز آموزشی شیعیان در افغانستان و میراث آیت‌الله آصف محسنی، روحانی تأثیرگذار و بنیان‌گذار حزب حرکت اسلامی، تنش گسترده‌ای را میان این گروه و شیعیان دامن زده است.

براساس گزارش‌های تلویزیون تمدن، شبکه رسانه‌ای که جزو مجموعه خاتم‌النبیین است، نیروهای اداره استخبارات و نیروهای تحت امر عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، بعد از ظهر روز شنبه، ۱۴ شهریور، مدرسه خاتم‌النبیین را در حوزه سیزدهم شهر کابل محاصره کرده‌اند.

هجوم نظامیان طالبان به این مرکز آموزشی و مذهبی پس از آن صورت گرفت که وزارت عدلیه/دادگستری طالبان در تیرماه امسال به مسئولان این مرکز دستور داد فعالیت‌هایش را متوقف کند و گفت این مجموعه بر زمین دولتی بنا شده و غصبی است و مصادره خواهد شد.

طالبان از زمان بازگشت به قدرت، با ایجاد کمیسیون جلوگیری از غصب زمین، همه شهرک‌های مسکونی، خانه‌ها و اماکنی را که در جریان دست‌کم چهار دهه گذشته ساخته شده‌اند بررسی می‌کنند، و اگر ثابت شود زمین آنها متعلق به دولت است، آن را «امارتی» اعلام می‌کنند. در بسیاری از موارد، خانه‌ها و بناهای ساخته‌شده بر این زمین‌ها دوباره به مالکان آنها فروخته می‌شوند، اما در برخی موارد، مانند شهرک امید سبز و شهرک شادمان سناتوریم در غرب کابل و شهرک نوآباد در غزنی که مالکان آنها هزاره‌اند، تصمیم دیگری گرفته شده است.

عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، با امارتی اعلام کردن شهرک شادمان سناتوریم، دو باب از خانه‌های این شهرک را برای خود و مابقی را به نزدیکان، مشاوران و محافظان خود واگذار کرده است. آنها اکنون در این شهرک زندگی می‌کنند. همچنین به ساکنان شهرک امید سبز هشدار داده شده است که خانه‌هایشان را تخلیه کنند.

اکنون نیز محاصره و تهدید به مصادره مرکز دینی و آموزشی خاتم‌النبیین با واکنش‌های گسترده‌ای مواجه شده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

شب شنبه، ده‌ها تن در غرب کابل در اعتراض به اقدام طالبان تظاهرات کردند و کوشیدند در مقابل مدرسه خاتم‌النبیین تجمع کنند، اما طالبان با سرکوب معترضان، شماری از آنان را بازداشت کردند. تلویزیون تمدن نیز شنبه شب گزارش داد که طالبان ۲۸ تن از استادان و دانشجویان مدرسه خاتم‌النبیین را بازداشت کرده‌اند.

این شبکه که فعالیت رسانه‌ای آن در اواخر خردادماه به دست طالبان متوقف شد، اکنون تنها در رسانه‌های اجتماعی فعال است. براساس گزارش‌های این رسانه، طالبان در جریان هجوم به مدرسه خاتم‌النبیین با دانشجویان و استادان این مرکز بدرفتاری کرده‌اند و شماری از آنان را کتک زده‌اند.

آیا زمین مدرسه خاتم‌النبیین غصبی است؟

طالبان ادعا می‌کنند زمین مدرسه خاتم‌النبیین و تلویزیون تمدن غصبی و متعلق به دولت است. هیأت رهبری این نهاد در خردادماه امسال و پس از هجوم طالبان به این مجموعه، که به توقف فعالیت تلویزیون تمدن و بخشی از مدرسه انجامید، در بیانیه‌ای اعلام کرد زمینی که این بنا بر آن ساخته شده، در دوره حاکمیت حامد کرزی و از مجاری قانونی در اختیار این نهاد قرار گرفته و «قباله شرعی» و اسناد آن موجود است.

 

آیت‌الله آصف محسنی با شماری از استادان و دانشجویان مدرسه خاتم‌النبیین در کابل- facebook.com/khatam.kabule
 

مدرسه خاتم‌النبیین در سال ۱۳۸۶ خورشیدی به ابتکار آیت‌الله آصف محسنی تأسیس و به یکی از بزرگ‌ترین مراکز علمی و مذهبی شیعیان در افغانستان تبدیل شد. هدف از ایجاد این مرکز، توسعه آموزش علوم دینی و تربیت عالمان دینی عنوان شده است. آصف محسنی بنیان‌گذار حزب حرکت اسلامی بود. این حزب در جریان جنگ علیه اشغال افغانستان به دست ارتش شوروی از احزاب قدرتمند شیعه به شمار می‌رفت. محسنی پس از تشکیل دولت موقت به رهبری حامد کرزی در سال ۲۰۰۲، فعالیت سیاسی‌اش را کاهش داد و از رهبری حزب کناره‌گیری کرد. این روحانی شیعه با تأسیس مجموعه خاتم‌النبیین و بر عهده‌ گرفتن ریاست شورای اخوت اسلامی، به یکی از چهره‌های مورد احترام نزد مقام‌های دولتی، از جمله حامد کرزی بدل شد.

پس از راه‌اندازی مدرسه خاتم‌النبیین، دانشگاه خاتم‌النبیین نیز در سال ۱۳۸۶ در چارچوب همین مجموعه تأسیس شد و از بهار ۱۳۸۷ با مجوز وزارت تحصیلات عالی افغانستان فعالیت رسمی‌اش را آغاز کرد. مجموعه خاتم‌النبیین با زیربنای ۳۸ هزار مترمربع، شامل صدها اتاق آموزشی و خوابگاه، مسجدی با ظرفیت دو هزار و ۴۰۰ نفر، تالار اجتماعات و کتابخانه است. بخش ویژه آموزش دینی زنان با نام مدرسه «ام‌المؤمنین حضرت خدیجه کبری» نیز در این مجموعه فعالیت دارد.

پس از آنکه طالبان در سال ۱۴۰۳ مدعی شدند این مدرسه بر زمین غصبی ساخته شده و باید تعطیل شود، مسئولان آن با رد این ادعا گفتند وضعیت زمین این نهاد در اسناد اداری و دولتی روشن است و ابهامی درباره قانونی بودن آن وجود ندارد.

شجا‌حسین محسنی، رئیس دانشگاه خاتم‌النبیین در ملاقات با لطیف نظری، معاون وزارت اقتصاد طالبان-facebook.com/dktwr.bdalltyf.nzry

شجاع‌حسین محسنی، رئیس دانشگاه خاتم‌النبیین، با انتشار مطلبی در فضای مجازی، نوشت این زمین در دوره ریاست‌جمهوری حامد کرزی و براساس فرمان او، به ساخت مجموعه‌ای عام‌المنفعه شامل مدرسه و مسجد اختصاص یافت. به گفته محسنی، واگذاری زمین مراحل قانونی را طی کرده و برای آن قباله شرعی صادر شده است. او تأکید کرد که هیچ حکم قضایی برای ابطال این قباله وجود ندارد و از نظر حقوقی، ابطال آن تنها پس از طی مراحل قضایی و با حکم دادگاه صلاحیت‌دار امکان‌پذیر است.

محسنی همچنین استدلال کرد که واگذاری زمین‌های دولتی با فرمان رئیس دولت، سابقه‌ای طولانی در افغانستان دارد و بخش قابل‌توجهی از زمین‌های کابل نیز در دوره‌های مختلف به همین شیوه واگذار شده‌اند. به گفته او، زمین خاتم‌النبیین برای استفاده عام‌المنفعه اختصاص یافته و محمدآصف محسنی در آن مسجد، مدرسه و کتابخانه ساخته و این تأسیسات را وقف کرده است. او همچنین گفت، مدرسه و مسجد خاتم‌النبیین در طرح‌های تفصیلی شهر کابل پس از سال ۱۳۸۵ با عنوان تأسیسات عام‌المنفعه درج شده‌اند و بر همین اساس، ادعای غصبی بودن زمین را رد کرد.

با این حال، روشن نیست آیا طالبان با محاصره این مرکز و اقدام برای تخلیه آن، تصمیم نهایی برای مصادره مجموعه را گرفته‌اند یا پرونده آن به دادگاه این گروه ارجاع خواهد شد. منابع مطلع در غرب کابل گفتند تا پیش از ظهر یکشنبه ۱۵ شهریور، شماری از دانشجویان و استادان این مرکز همچنان در داخل آن محصورند و طالبان به دیگر افراد اجازه ورود نمی‌دهند.