عملکرد بخش انرژی عربستان سعودی دیگر صرفا به نوسان قیمت نفت وابسته نیست. به گزارش شرق الاوسط، نتایج مالی نیمه نخست ۲۰۲۶ نشان می‌دهد شرکت‌های انرژی حاضر در بورس عربستان سعودی از رونق حمل‌ونقل دریایی، پالایش، پتروشیمی و خدمات مرتبط با انرژی در کنار قدرت مالی آرامکو سود برده‌اند. مجموع سود این شرکت‌ها با رشد ۳۹ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال قبل، به ۶۶.۹ میلیارد دلار رسید. در سه‌ماهه دوم نیز سود بخش انرژی با افزایش ۴۹.۷ درصدی به ۳۳.۸ میلیارد دلار و درآمد با رشد ۲۴ درصدی به ۱۲۸ میلیارد دلار رسید.

محمد حمدی عمر، مدیرعامل جی ورلد، می‌گوید مهم‌ترین نکته در نتایج نیمه نخست نه صرفا افزایش سود، بلکه تعدد عوامل رشد است. نخستین عامل، افزایش قیمت نفت، فرآورده‌های پالایشگاهی، و محصولات شیمیایی و بهبود حاشیه سود بود که به‌طور مستقیم در عملکرد آرامکو منعکس شد، هرچند حجم فروش برخی محصولات کاهش پیدا کرد.

عامل دوم، حمل‌ونقل و خدمات لجستیکی مرتبط با انرژی بود. شرکت کشتی‌رانی «بحری» از افزایش نرخ جهانی حمل‌ونقل و فعالیت عملیاتی، به‌ویژه در حمل نفت، بهره‌مند شد و سود نیمه نخست این شرکت با رشد ۴۲۰ درصدی از ۲۵۱ میلیون دلار به ۱.۲۸ میلیارد دلار رسید. سود این شرکت در سه‌ماهه دوم نیز حدود ۷۳۳ میلیون دلار بود، که افزایش تقاضا برای نفتکش‌ها و رونق بازار حمل‌ونقل دریایی در آن نقش داشت.

عامل سوم، افزایش بهره‌وری عملیاتی و بهبود حاشیه سود پالایش و پتروشیمی بود. شرکت پالایش و پتروشیمی «پترو رابغ»، که در نیمه نخست سال قبل نزدیک به ۵۳۳ میلیون دلار زیان کرده بود، در نیمه نخست امسال ۱.۰۷ میلیارد دلار سود ثبت کرد. سود سه‌ماهه دوم آن نیز به ۷۰۹ میلیون دلار رسید، در حالی که در دوره مشابه در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۶۵ میلیون دلار زیان داشت. از عوامل این تغییر می‌توان به افزایش بهره‌برداری از تاسیسات، رشد حجم فروش، بهبود حاشیه سود محصولات پالایشگاهی و پتروشیمی، و کاهش هزینه‌های تامین مالی اشاره کرد.

با وجود گسترش عوامل رشد، آرامکو همچنان سهم غالب را در نتایج بخش انرژی دارد. سود خالص این شرکت در نیمه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۳۳.۳ درصدی به ۶۴.۴ میلیارد دلار رسید و سهمی حدود ۹۶ درصدی از مجموع سود ۶۶.۹ میلیارد دلار شش شرکت بررسی‌شده داشت.

بخشی از بهبود عملکرد به تغییرات ساختاری مرتبط است؛ عربستان سعودی در حال توسعه زیرساخت‌های انرژی، افزایش سرمایه‌گذاری در گاز، پالایش و پتروشیمی، و گسترش ظرفیت‌های تولید، حمل‌ونقل، و خدمات انرژی است. آرامکو نیز پروژه‌هایی مانند افزایش تولید میدان زلف، توسعه کارخانه گاز فاضلی، و مراحل مختلف توسعه میدان جافوره را دنبال می‌کند.

با این حال، بخشی از نرخ‌های بالای رشد به عوامل دوره‌ای یا استثنایی مربوط می‌شود. جهش سود شرکت بحری تا حد زیادی حاصل افزایش نرخ جهانی حمل‌ونقل، شرایط ژئوپلیتیکی و تقاضای بیشتر برای نفتکش‌ها بوده است. در مورد پترو رابغ نیز مبنای مقایسه پایین است، زیرا سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ تحت تاثیر تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده حدود ۶۰روزه و کاهش تولید و فروش قرار داشت.

عملکرد همه شرکت‌های انرژی نیز یکسان نبوده است. شرکت خدمات حفاری نفت و گاز «ادیس» با فشار ناشی از تعلیق فعالیت برخی دکل‌های حفاری مواجه شد و شرکت حفاری عربستان در سه‌ماهه دوم وارد محدوده زیان شد، در حالی که شرکت‌های حمل‌ونقل و پالایش از شرایط مساعدتر بازار و فعالیت‌های عملیاتی بهره بردند.

برای نیمه دوم ۲۰۲۶، انتظار می‌رود عملکرد بخش انرژی عربستان سعودی همچنان قوی باقی بماند. قیمت‌های بالای انرژی، حاشیه سود مناسب فرآورده‌های پالایشگاهی، اختلال در زنجیره‌های تامین و حمل‌ونقل دریایی و پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ داخلی از عوامل حمایت‌کننده‌ محسوب می‌شوند. در مقابل، تحولات ژئوپلیتیکی می‌تواند در هر دو جهت اثرگذار باشد؛ ادامه اختلال‌ها ممکن است قیمت نفت، نرخ حمل‌ونقل و حاشیه سود برخی محصولات را بالا نگه دارد، اما کاهش سریع تنش‌ها می‌تواند به افت نرخ کرایه‌های دریایی، کاهش حاشیه سود پالایش و پایین آمدن قیمت برخی محصولات انرژی منجر شود.