خبرگزاری رویترز روز شنبه پنجم سپتامبر (چهاردهم شهریور) به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ویژه آمریکا، برای گفتگو درباره جنگ اوکراین وارد مسکو شده‌اند و کریل دمیتریِف، نماینده رئیس‌جمهوری روسیه، از آنان استقبال کرده است.

دمیتریِف که در ماه ژوئن از تداوم تماس‌های خود با مذاکره‌کنندگان آمریکایی در دوره وقفه در سفرهای آنها به روسیه خبر داده بود، در تمامی دیدارهای پیشین آنها با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، حضور داشت. او در مذاکرات سال جاری برای دریافت معافیت از تحریم‌های نفتی آمریکا علیه روسیه نیز نقش داشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه گفت ایالات متحده پیشنهاد مشخص و تازه‌ای برای پایان دادن به جنگ اوکراین، که اکنون وارد پنجمین سال خود شده، دارد. با این حال، درباره جزئیات این پیشنهاد توضیح بیشتری ارائه نکرد.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، نیز روز جمعه گفت این دو مقام آمریکایی پس از سفر به مسکو، روز یکشنبه به اوکراین خواهند رفت. زلنسکی روز شنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس گفت روسیه پیش از سفر نمایندگان آمریکا به کی‌یف، دو فرودگاه اوکراین را هدف قرار داده است.

همچنان شکاف بسیار عمیقی میان روسیه و اوکراین درباره چگونگی پایان دادن به جنگ کنونی وجود دارد؛ جنگی که از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون مرگبارترین درگیری در اروپا بوده است.

کرملین روز جمعه اعلام کرد موضعی که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، دو سال پیش در یک سخنرانی مطرح کرده بود ــ مبنی بر اینکه اوکراین باید تمام قلمرو چهار منطقه مورد ادعای روسیه را واگذار کند و از پیوستن به ناتو دست بکشد ــ همچنان «تغییرناپذیر» است.

از زمان آخرین مذاکرات صلح در ماه فوریه، هر دو طرف حملات هوایی دوربرد در عمق خاک یکدیگر را تشدید کرده‌اند و جنگ در دریا نیز شدت گرفته است.

در میدان نبرد زمینی، خطوط مقدم تا حد زیادی ثابت باقی مانده‌اند و روسیه در تلاش برای تصرف کل منطقه دونباس اوکراین، تنها به پیشروی‌های تدریجی دست یافته است.

حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه تابستانی همراه با کمبود سوخت و جهش قیمت‌ها را به رانندگان روس تحمیل کرد. همچنین حدود ۳۰ حمله به انبارهای عظیم روسیه، اقتصاد این کشوررا نیز متأثر کرده است.

روز جمعه، پهپاد‌های روسیه مقر سرویس امنیتی اوکراین (SBU) در کی‌یف را هدف قرار دادند؛ رویدادی که دهمین روز پیاپی از حملات سنگین به پایتخت اوکراین را رقم زد. در واکنش، زلنسکی نیز وعده داد که این اقدام را تلافی خواهد کرد.

یک مقام ارشد دولتی اوکراین روز پنجشنبه به رویترز گفت که کی‌یف شاهد افزایش تمایل متحدان اروپایی برای ازسرگیری بحثی جدی درباره استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه است. این اظهارات پس از نشست غیررسمی وزیران خارجه اتحادیه اروپا در روز چهارشنبه مطرح شد؛ نشستی که اوکراین نیز در آن حضور داشت.

اوکراین با کسری بودجه فشرده و نگران‌کننده برای سال جاری و سال آینده روبه‌رو است و مقام‌ها می‌گویند همزمان با تشدید جنگ با روسیه، کی‌یف در سال ۲۰۲۶ به ۲۷ میلیارد یورو دیگر برای هزینه‌های دفاعی نیاز دارد. سیاستمداران اوکراینی از متحدان خود خواسته‌اند برای تأمین این مبلغ، خلاقانه و سریع عمل کنند.

در سوی دیگر، ولادیمیر پوتین روز پنجشنبه در مجمع اقتصادی شرق در ولادی‌وستوک اعلام کرد که راه‌های ارتباطی میان مسکو و واشنگتن همچنان فعال و پابرجاست و روسیه خواستار احیای کامل و همه‌جانبه روابط با واشنگتن است.

رئیس‌جمهوری روسیه در ادامه به نقش دونالد ترامپ و رویکرد او اشاره کرد و افزود: «تا آنجا که من درک می‌کنم، می‌بینم و احساس می‌کنم، رئیس‌جمهور ترامپ نگاهی مثبت و سازنده به این موضوع دارد.»

یوری اوشاکوف، دستیار رئیس‌جمهوری روسیه، روز سه‌شنبه اعلام کرد، احتمال دارد ولادیمیر پوتین، دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، در حاشیه اجلاس بعدی انجمن همکاری‌های اقتصادی آسیا–پاسفیک (اپک) دیداری سه‌جانبه داشته باشند.

دونالد ترامپ نیز روز چهارشنبه چهارم شهریور سفر جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به مسکو را تأیید کرد و گفت امیدوار است این سفر به تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین کمک کند.

اواخر ماه اوت، خبرگزاری سی‌بی‌اس نیوز به نقل از منابع آگاه نوشت که جان رتکلیف برای شرکت در برخی جلسات و دیدارها، به مسکو رفته است. خبر سفر محرمانه رتکلیف پس از آن منتشر شد که یک هواپیمای بویینگ سی‌ــ۱۷ای (Boeing C-17A) نیروی هوایی آمریکا صبح سه‌شنبه در حال فرود در یکی از فرودگاه‌های مسکو مشاهده و پس از آن نیز کاروانی از خودروهای دیپلماتیک آمریکا در حال حرکت در سطح شهر دیده شد.

این سفر، گمانه‌زنی‌هایی را در پی داشت درباره این که آیا او در گفتگو با مقامات روسیه به موضوع جنگ ایران نیز اشاره داشته است یا نه. همچنین برخی ناظران، سفر کنونی ویتکاف و کوشنر برای گفتگو درباره جنگ اوکراین را بدون ارتباط به موضوع ایران نمی‌دانند و این احتمال را مطرح می‌کنند که در جریان گفتگوها با ولادیمیر پوتین به عنوان متحد جمهوری اسلامی، ممکن است نوعی معامله بر سر ایران انجام شود.

کمک‌های تسلیحاتی جمهوری اسلامی ایران به روسیه در جریان جنگ اوکراین، همواره یکی از محورهای اساسی و چالش‌برانگیز در روابط تهران و مسکو بوده است، با این حال، همزمان با حملات اخیر آمریکا به ایران، توجه‌ها به انتقال فناوری‌های نظامی در جهت معکوس، یعنی از مسکو به تهران، معطوف شده است؛ روندی که از ابعاد تازه همکاری‌های این دو کشور پرده برمی‌دارد.

فایننشال تایمز به‌تازگی در گزارشی نوشت که روسیه مخفیانه در ساخت موشک‌های کروز مافوق صوت پیشرفته به ایران کمک کرده است؛ اقدامی که یکی از مهم‌ترین انتقال‌های فناوری نظامی راهبردی از مسکو به تهران محسوب می‌شود.

در این برنامه محرمانه چندساله که با نام رمز سی۴۳۰‌ال (C430L) شناخته می‌شود، شماری از باتجربه‌ترین متخصصان موشکی روسیه به خدمت گرفته شده‌اند تا به حکومت ایران در ساخت رده‌ای جدید از تسلیحات کمک کنند که قابلیت تهدید ناوهای هواپیمابر آمریکا و دیگر کشتی‌های جنگی این کشور در خاورمیانه را دارند.

هدف اصلی برنامه سی۴۳۰‌ال کمک به تهران برای ساخت یک سامانه پیشران رم‌جت (Ramjet) است؛ نوعی موتور که به موشک کروز امکان می‌دهد با سرعتی چند برابر سرعت صوت به پرواز ادامه دهد.

پیش از این، تارنمای گاردین نیز در گزارشی نوشته بود که جمهوری اسلامی ایران راهبرد حملات موشکی خود را تغییر داده است و از الگوهایی مشابه راهبرد روسیه در جنگ اوکراین بهره می‌گیرد. در این روش، شلیک دسته‌های کوچک‌تر موشک گاهی مؤثرتر از حملات گسترده است و پهپادها ابتدا برای مشغول کردن سامانه‌های دفاع هوایی به کار گرفته می‌شوند تا راه برای اصابت موشک‌های بالیستیک هموار شود.

پیش‌تر پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در کنگره اعلام کرده بود که چین و روسیه تا حدی به جمهوری اسلامی ایران کمک می‌کنند، اما دونالد ترامپ سخنان او را رد کرد و گفت شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین شخصا به او اطمینان داده‌اند که به تهران سلاح نخواهند فروخت.

با این حال، این همکاری‌ها فقط تسلیحاتی نیستند و چنانچه روزنامه وال استریت ژورنال نیز گزارش داده است، مسکو برای کمک به تهران در هدف‌گیری مواضع نیروهای آمریکایی در منطقه، تصاویر ماهواره‌ای و فناوری‌های پهپادی پیشرفته‌تری در اختیار آن می‌گذارد.