دو اقامتگاه گردشگری متعلق به رد سی گلوبال در سواحل دریای سرخ عربستان سعودی، نخستین مجموعههای اقامتی جهان هستند که گواهی «اقامتگاه آسمان تاریک» (DarkSky Resort) را دریافت کردهاند؛ استانداردی جهانی که برای مجموعههای گردشگری متعهد به کاهش آلودگی نوری و حفظ محیط طبیعی شب تدوین شده است.
گواهی جدید «آسمان تاریک» به اقامتگاههایی اعطا میشود که با کاهش آلودگی نوری، تاریکی طبیعی شب را حفظ میکنند، از اکوسیستمهای شبانه حفاظت میکنند و شرایط مناسبتری برای رصد آسمان فراهم میآورند.
این دستاورد، نقطه عطفی در برنامههای عربستان سعودی برای توسعه گردشگری پایدار و حفاظت از محیط زیست به شمار میرود. دیزرت راک و نوجوما، اقامتگاه ریتز-کارلتون، نخستین دریافتکنندگان این گواهیاند؛ استانداردی که رد سی گلوبال با همکاری دارکاسکای اینترنشنال تدوین کرده است.
این استاندارد جهانی به اقامتگاههای بزرگی اعطا میشود که با بهکارگیری نورپردازی مسئولانه در فضاهای باز، آلودگی نوری را کاهش میدهند، از زیستبومهای شبانه حفاظت میکنند و تجربه رصد آسمان شب را برای مهمانان بهبود میبخشند.
گواهی «اقامتگاه آسمان تاریک» نسخه توسعهیافته برنامه گواهی اقامتگاههای «بینالمللی آسمان تاریک» است که در سال ۲۰۲۳ معرفی شد. این استاندارد تازه برای پاسخگویی به نیازهای اقامتگاههای بزرگ طراحی شده است؛ مجموعههایی که در مقایسه با هتلهای معمولی، به نورپردازی و زیرساختهای گستردهتری در فضاهای باز نیاز دارند.
رائد البسیط، رئیس بخش محیط زیست و پایداری رد سی گلوبال، در بیانیهای گفت: «از نخستین مراحل طراحی و توسعه پروژهها، اصول نورپردازی مسئولانه را برای حفظ تعادل بومشناختی محیط شبانه در نظر گرفتهایم.» او افزود: «همکاری با دارکاسکای اینترنشنال به ما امکان داده است معیار تازهای برای گردشگری پایدار تعریف کنیم و نشان دهیم حفظ تاریکی طبیعی شب، علاوه بر حفاظت از تنوع زیستی و فرایندهای طبیعی اکوسیستم، تجربه اقامت مهمانان را نیز با ایجاد ارتباطی نزدیکتر با طبیعت غنیتر میکند.»
رونق گردشگری نجومی
به گزارش عربنیوز، این گواهی در شرایطی اعطا میشود که گردشگری نجومی در جهان رونق گرفته و گردشگران بیش از پیش به دنبال مقاصدی با آسمان تاریک و عاری از آلودگی نوری هستند؛ مقاصدی که امکان رصد بهتر ستارگان را در کنار طبیعت بکر فراهم میکنند.
این روند همزمان با افزایش تلاشهای جهانی برای کاهش آلودگی نوری است؛ پدیدهای که علاوه بر برهم زدن تعادل اکوسیستمها، موجب اتلاف انرژی، آسیب به حیاتوحش و کاهش کیفیت آسمان شب میشود. دارکاسکای اینترنشنال اعلام کرد این استاندارد جدید پس از آن تدوین شد که مشخص شد معیارهای پیشین این سازمان پاسخگوی نیازها و ویژگیهای اقامتگاههای بزرگ نیست.
روستین هارتلی، مدیرعامل دارکاسکای اینترنشنال، گفت: «تعهد رد سی گلوبال به طراحی پایدار و نورپردازی سازگار با استانداردهای دارکاسکای، فرصت مناسبی برای توسعه برنامه گواهی اقامتگاههای ما فراهم کرد.»
او افزود: «با همکاری یکدیگر، استانداردهای اختصاصی نورپردازی برای اقامتگاههای بزرگ تدوین کردیم که ضمن پاسخگویی به نیازهای این مجموعهها، الزامات سختگیرانه دارکاسکای برای کاهش آلودگی نوری و حفظ محیط شبانه را هم رعایت میکند.» هارتلی همچنین گفت رشد سریع گردشگری نجومی باعث شده است مقاصد دارای آسمان تاریک برای گردشگرانی که به دنبال تجربهای متفاوت در دل طبیعت هستند، بیش از گذشته جذاب باشند.
آسمان تاریک؛ سرمایهای برای محیط زیست و گردشگری
ماجد ابوزهرا، رئیس انجمن نجوم جده و عضو سازمان «ستارهشناسان بدون مرز»، این گواهی را گامی مهم در حفاظت از محیط زیست دانست و گفت این اقدام نشاندهنده توجه روزافزون جامعه جهانی به ضرورت کاهش آلودگی نوری است.
او به عربنیوز گفت: «آسمان تاریک دیگر فقط برای ستارهشناسان یا علاقهمندان به رصد آسمان اهمیت ندارد؛ امروز به سرمایهای ارزشمند برای حفاظت از محیط زیست، پژوهشهای علمی و توسعه گردشگری تبدیل شده است.»
به گفته او، استفاده از نورپردازی مسئولانه در فضاهای باز، علاوه بر کاهش مصرف غیرضروری انرژی، از گونههای جانوری نیز حفاظت میکند؛ گونههایی که چرخه تغذیه، مهاجرت و تولیدمثل آنها به چرخه طبیعی روشنایی و تاریکی وابسته است. ابوزهرا افزود: «این مناطق شرایطی ایدهآل برای رصد ستارگان، کهکشان راه شیری و دیگر پدیدههای نجومی فراهم میکنند.»
او معتقد است این اقدام فرصت مناسبی برای توسعه گردشگری نجومی در عربستان سعودی، بهویژه در مناطقی با آسمان تاریک و آلودگی نوری اندک، ایجاد میکند و جایگاه این کشور را بهعنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری نجومی در جهان تقویت خواهد کرد.
دریافت این گواهی چه شرایطی دارد؟
برای دریافت گواهی «اقامتگاه آسمان تاریک» هر مجموعه باید کیفیت استثنایی آسمان شب خود را اثبات کند، استانداردهای نورپردازی مسئولانه را در فضاهای باز به اجرا بگذارد و پس از ارزیابی دقیق کارشناسان دارکاسکای اینترنشنال، تایید نهایی را دریافت کند. در حال حاضر رد سی گلوبال ۱۵ اقامتگاه را در سه مقصد گردشگری اداره میکند و اعلام کرده است با افتتاح پروژههای جدید، این استاندارد را در دیگر مجموعههای خود نیز اجرا خواهد کرد.
این شرکت که متعلق به صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی است، چندین مقصد گردشگری را در چارچوب برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ توسعه میدهد؛ برنامهای که با هدف تنوعبخشی به اقتصاد، توسعه گردشگری پایدار و حفاظت از محیط زیست طراحی شده است.
