بررسی تصاویر و شواهد منتشر شده از درگیری‌های اخیر در بدخشان نشان می‌دهد که برخلاف ادعای طالبان، نیروهای جبهه آزادی در خاک افغانستان حضور دارند و در منطقه کوهستانی توپخانه در شهرستان زیباک قلمرو مشخصی را هم تصرف کرده‌اند.  

بر اساس اطلاعات منابع، این درگیری‌ها روز جمعه دوم مرداد، با حمله طالبان به محل تجمع نیروهای جبهه آزادی افغانستان در منطقه کوهستانی توپخانه در شهرستان زیباک استان بدخشان، در شمال‌شرق افغانستان آغاز شد که نخستین درگیری مستقیم طالبان و یک جبهه مخالف این گروه در سه سال گذشته بود.

جبهه‌های آزادی و مقاومت پس از متحمل شدن تلفات سنگین در پنجشیر، اندراب، تخار و بدخشان در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، راهبرد نظامی خود را به حملات چریکی تغییر داده بودند و در این مدت از جنگ جبهه‌ای با طالبان پرهیز می‌کردند.

یک منبع در جبهه آزادی افغانستان به ایندیپندنت فارسی گفت که نیروهای این جبهه در هفته‌های اخیر، بدون درگیری، در بخش‌های مختلف بدخشان پناهگاه‌هایی ایجاد کردند و برای آغاز حمله به طالبان آماده می‌شدند که با حمله غافلگیرانه طالبان در منطقه توپخانه مواجه شدند.

هرچند این درگیری با حمله طالبان آغاز شد و به کشته شدن چهار سرباز جبهه آزادی انجامید، در ضدحمله‌ای که این جبهه روزهای شنبه و یکشنبه انجام داد، نیروهای آن علاوه بر پیشروی، یک پاسگاه نیروهای مرزی طالبان را در پنج کیلومتری مرز پاکستان تصرف کردند.

فصیح‌الدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، روز شنبه، سوم مرداد، در ویدیویی مدعی شد که در «نقطه صفر» مرز با پاکستان قرار دارد و شمار زیادی از نیروهای جبهه آزادی افغانستان در درگیری با طالبان کشته شده‌اند. او همچنین ادعا کرد که دیگر اعضای جبهه آزادی به منطقه «شاه‌سلیم» در خاک پاکستان گریخته‌اند.

رئیس ستاد ارتش طالبان افزود که چون این گروه نمی‌خواهد به خاک کشور همسایه حمله کند، نیروهای جبهه آزادی را تعقیب نکرد و تاکید کرد که هیچ‌یک از مخالفان مسلح طالبان در خاک افغانستان حضور ندارند و همه آن‌ها در پاکستان‌اند.

جبهه آزادی افغانستان که به رهبری یاسین ضیاء، رئیس ستاد ارتش دولت پیشین افغانستان فعالیت می‌کند، در واکنش به این اظهارات، دو ویدیو از جریان درگیری با طالبان منتشر کرد که یکی از این ویدیوها تصرف پاسگاه نیروهای مرزبانی طالبان را نشان می‌داد و دیگری صحنه پیشروی نیروهای این جبهه به سمت مناطقی بود که تا یک روز پیش از آن (شنبه سوم مرداد) محل تجمع نیروهای طالبان بود.

محل تجمع اعضای طالبان.jpg

بررسی جزئیات این عکس‌ها و همچنین جغرافیای منطقه درگیری از طریق تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که برخلاف ادعای رئیس ستاد ارتش طالبان، نیروهای جبهه آزادی در خاک افغانستان حضور دارند و تا پنج کیلومتر به سمت قرارگاه‌ها و محل‌های تجمع طالبان در مناطق کوهستانی توپخانه در شهرستان زیباک استان بدخشان پیشروی کرده‌اند.

عکس‌هایی که خود اعضای طالبان از حضورشان در منطقه توپخانه در روز شنبه سوم مرداد به اشتراک گذاشتند و سپس تصاویر منتشرشده از حضور اعضای جبهه آزادی در همان منطقه، نیز نشان می‌دهد که نیروهای جبهه آزادی دست‌کم در دو نقطه پیشروی کرده و مناطقی را که پیش‌تر در اختیار طالبان بودند، تصرف کرده‌اند.

Screenshot 2026-07-29 at 10.33.18.png

بر اساس این شواهد، مکانی که پیش‌تر محل تجمع نیروهای طالبان بود، روز یکشنبه به تصرف نیروهای جبهه آزادی درآمد. این محل و همچنین قرارگاه نیروهای مرزی طالبان که در حال احداث بود، دست‌کم یک تا دو کیلومتر با مرز پاکستان فاصله دارد. این مکان‌ها در فاصله میان دریاچه توپخانه و مرز افغانستان قرار گرفته‌اند. در ویدیویی که جبهه آزادی از جریان درگیری نیروهایش با طالبان منتشر کرد، دریاچه نیز دیده می‌شود. این دریاچه بزرگ‌ترین منبع آب در کوهستان زیباک و نزدیک‌ترین منبع آبی به مرز افغانستان و پاکستان است.

دریاچه توپخانه زیستگاه ماهی قزل‌آلا است و چوپان‌ها نیز در اطراف آن تردد دارند. در سال‌های اخیر گردشگران داخلی از آنجا بازدید کرده‌اند. این دریاچه حدود ۲۰ کیلومتر با مرکز شهرستان زیباک فاصله دارد.

آیا مخالفان طالبان نیروی نیابتی‌اند؟

رسانه‌های طالبان روز دوشنبه از حمله پهپادی به مواضع داعش خراسان و جبهه آزادی افغانستان در خاک پاکستان خبر دادند. رادیو حریت، از رسانه‌های وابسته به طالبان، با انتشار عکس‌هایی از اصابت دو پهپاد به منطقه‌ای کوهستانی، مدعی شد که پناهگاه‌های مخالفان طالبان هدف قرار گرفته است. نهادهای رسمی طالبان، از جمله وزارت دفاع این گروه، در این مورد اظهارنظر نکرده‌اند، اما کاربران نزدیک به طالبان با بازنشر این تصاویر، مدعی شدند که به مخالفان این گروه تلفات وارد شده است.

رسانه‌ها و کاربران همسو با طالبان همچنین مدعی شدند که هیچ‌یک از گروه‌ها و جبهه‌های مخالف طالبان در داخل افغانستان حضور ندارند و به همین دلیل پهپادهای این گروه اهدافی را در خاک پاکستان هدف قرار داده‌اند.

یک منبع در جبهه آزادی افغانستان هم در گفتگو با ایندیپندنت فارسی تایید کرد که طالبان اهدافی را در مناطق تحت کنترل این جبهه در شهرستان زیباک هدف حمله پهپادی قرار دادند، اما هیچ‌یک از نیروهای این جبهه آسیب ندیده‌اند. این منبع اضافه کرد که طالبان قرارگاه‌های خودشان را که به تصرف نیروهای جبهه آزادی درآمده بود، هدف قرار دادند، اما این قرارگاه‌ها هنگام حمله خالی بودند.

Screenshot 2026-07-29 at 14.39.21.png

در حالی که شواهد منتشرشده از سوی طالبان و جبهه آزادی مشخص می‌کند که درگیری‌ها در خاک افغانستان رخ دادند و نیروهای این جبهه نیز در داخل افغانستان‌اند، طالبان تلاش می‌کنند مخالفان خود را نیروهای نیابتی پاکستان برای ضربه زدن به حاکمیت این گروه معرفی کنند.

قرارگاه‌های نظامی طالبان از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون بارها هدف حمله ارتش پاکستان قرار گرفته‌اند. مقام‌های پاکستان مدعی‌اند طالبان افغانستان از طالبان پاکستان حمایت می‌کنند و افغانستان به پناهگاه امن گروه‌های تروریستی مخالف پاکستان تبدیل شده است.

با وجود تلاش طالبان برای نسبت دادن مخالفانشان به پاکستان، درگیری‌های دو هفته اخیر میان طالبان و نیروهای مخالف این گروه در بدخشان واکنش‌های گسترده‌ای را در افغانستان برانگیخت. شماری از کاربران افغان در شبکه‌های اجتماعی با حمایت از جبهه‌های مخالف طالبان، خواستار اتحاد همه جریان‌های سیاسی و نظامی شدند و برخی هم از وارد شدن افغانستان به چرخه‌ای تازه از جنگ و کشتار ابراز نگرانی کرده‌اند.

در حالی که طالبان با نادیده گرفتن درگیری‌های بدخشان، بر سرکوب هرگونه اقدام نظامی مخالفان تاکید می‌کنند، ذبیح‌الله امیری، رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ این گروه در بدخشان، روز دوشنبه هدف حمله مسلحانه قرار گرفت و کشته شد. هم‌زمان، دو مامور اداره استخبارات طالبان در مرکز شهر سرپل نیز هدف حمله قرار گرفتند که یکی از آن‌ها کشته و دیگری زخمی شد.

مسئولیت حمله به ذبیح‌الله امیری را داعش خراسان بر عهده گرفت، اما تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ گروهی مسئولیت حمله در شهر سرپل را بر عهده نگرفته است.