اسرائیل در حالی از مشارکت در دور تازه درگیری میان آمریکا و ایران خودداری کرده که به نوشته وال استریت ژورنال، این رویکرد با خواست واشینگتن، متحدان عرب آمریکا و در شرایط کنونی، خود اسرائیل نیز همسو است.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، ایالات متحده و اسرائیل در جنگی که در اسفندماه در ایران آغاز شد، همکاری نزدیکی داشتند و با اتکا به توان آتش، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی یکدیگر، عملیات هوایی کمسابقهای را اجرا کردند.
اما اکنون مقامهای آمریکایی و کشورهای منطقه نگراناند که ورود دوباره اسرائیل، تلاشها برای گرفتن امتیازهای دیپلماتیک از ایران و جلوگیری از گسترش جنگ را با پیچیدگی بیشتری روبهرو کند.
به گفته منابع آگاه، واشینگتن از اسرائیل خواسته است فعلا وارد این درگیری نشود.
وال استریت ژورنال مینویسد، همزمان، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز در رایزنی با آمریکا خواستار آن شدهاند که اسرائیل حملات خود به ایران را از سر نگیرد. به گفته مقامهای عرب، آنها بیم دارند که مشارکت اسرائیل واکنش شدید تهران را در پی داشته باشد و زیرساختهای انرژی این کشورها هدف قرار گیرد.
میانجیهای منطقهای نیز استدلال کردهاند که حضور اسرائیل، بازگشت سپاه پاسداران به مذاکرات صلح را دشوارتر میکند.
آندریاس کریگ، استاد ارشد مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن، گفت: «در حال حاضر تنشها هنوز محدود است و همه طرفها میدانند راهی برای بازگشت به میز مذاکره وجود دارد. اگر اسرائیل وارد این معادله شود، اوضاع میتواند بهشدت آشفته شود.»
یک مقام آمریکایی نیز در واکنش به این گزارش گفت ایالات متحده همچنان هماهنگی نزدیکی با اسرائیل و متحدان عرب خود در خلیج فارس دارد.
اهداف جنگی آمریکا و اسرائیل از بهار امسال تا حدی از یکدیگر فاصله گرفت. دونالد ترامپ به دلیل نگرانی از پیامدهای اقتصادی و اختلال در عرضه انرژی، به دنبال راهحل دیپلماتیک بود. در مقابل، برخی مقامهای اسرائیلی معتقد بودند ترامپ جنگ را زودتر از موعد متوقف کرد و فرصت وارد کردن ضربهای تعیینکننده به حکومت ایران و سرنگونی جمهوری اسلامی از دست رفت.
با این حال، پس از فروپاشی آتشبس موقت که قرار بود به بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات صلح منجر شود، شرایط دوباره به نفع دیدگاه اسرائیل تغییر کرده است. آمریکا طی ۱۰ روز گذشته حملات خود به ایران را از سر گرفته و محاصره دریایی ایران را دوباره اعمال کرده است. ایران نیز به کشتیهایی که به گفته تهران از کنترل آن بر تنگه هرمز تبعیت نمیکنند، حمله کرده است. پیش از آغاز جنگ، حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این آبراه عبور میکرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در روزهای اخیر چندین نشست با وزیران و مقامهای امنیتی درباره ایران برگزار کرده است. به گفته مقامها و تحلیلگران، اسرائیل فعلا ترجیح میدهد از درگیری مستقیم فاصله بگیرد و اجازه دهد فشار اقتصادی بر حکومت ایران افزایش یابد، اما اگر هدف حمله قرار گیرد، وارد عمل خواهد شد.
بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، گفت: «هدف اصلی ما در این کارزار، که لزوما همسو با آمریکا نیست، تضعیف و فرسایش موجودیت این حکومت است. بهترین راه، درهم شکستن آن از نظر اقتصادی است. شرایط فعلی به سود ماست و علاقهای به ورود مستقیم نداریم، اما برای هر سناریویی آمادهایم.»
به نظر میرسد ایران نیز مایل است اسرائیل وارد این دور از درگیری نشود. تهران حملات خود را به کویت، بحرین و اردن متمرکز کرده است؛ جایی که حمله موشکی به یک پایگاه نظامی دستکم دو نظامی آمریکایی را کشت. ایران تاکنون از حمله مستقیم به اسرائیل خودداری کرده است.
با این حال، مقامهای عرب نگراناند که بازگشت اسرائیل به جنگ تنها مسئله زمان باشد.
یکی از عوامل تشدیدکننده تنش، تهدید حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن به بستن دریای سرخ است؛ اقدامی که میتواند صادرات نفت کشورهای خلیج فارس را بیش از پیش مختل کند.
همچنین ممکن است ترامپ برای پایان دادن به بنبست موجود، به کمک نظامی اسرائیل در عملیات گستردهتر نیاز پیدا کند. آمریکا در حملات اخیر دامنه اهداف خود را گسترش داده و پلها و زیرساختهای بندری ایران را نیز هدف قرار داده است. گزارشها حاکی است که رئیسجمهوری آمریکا درباره گزینههای تشدید عملیات نظامی توجیه شده است.
با این حال، والاستریت ژورنال مینویسد ترامپ در طول این جنگ بارها پس از افزایش تنش، دوباره به مسیر مذاکره بازگشته است. او بهطور علنی و خصوصی از تمایل نتانیاهو به تشدید درگیریها انتقاد کرده و گفته است این رویکرد تلاشهای او برای پایان دادن به جنگ در غزه، لبنان و ایران را پیچیدهتر کرده است.
به نوشته این روزنامه، ترامپ به مشاورانش گفته است: «هیچکس نمیتواند نتانیاهو را کنترل کند» و افزوده است که او «میخواهد همه را بمباران کند.»
الیزابت تسورکوف، پژوهشگر ارشد مؤسسه نیولاینز، گفت: «برداشت دولت ترامپ این است که اسرائیل بازیگری غیرقابل پیشبینی است. منطق فعلی جلوگیری از تشدید تنش است و اگر چنین بازیگری وارد معادله شود، کنترل اوضاع از دست میرود.»
ارز وینر، رئیس مجمع دفاع و امنیت اسرائیل، معتقد است تهدید حمله احتمالی اسرائیل که فعلا کنار گذاشته شده، اهرم فشاری برای آمریکا ایجاد کرده تا بتواند ایران را به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و پیشبرد مذاکرات هستهای بازگرداند.
وال استریت ژورنال در ادامه مینویسد، در همین حال، کشورهای عرب خلیج فارس در حال بررسی این موضوعاند که آیا ادامه حملات ایران و کنترل آن بر تنگه هرمز، آنها را ناچار به ورود مستقیم به درگیری خواهد کرد یا نه. تحلیلگران میگویند اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بیشتر این کشورها مایل نیستند در کنار اسرائیل دیده شوند.
حسین ایبش، پژوهشگر مؤسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشینگتن، گفت: «برای اسرائیل بسیار بهتر است که بخشی از هیچ ائتلاف عملیاتی آشکاری به نظر نرسد.»
