چرا رفع محدودیت‌ها هم فروش نفت ایران را آسان نمی‌کند؟

تنش‌های خاورمیانه انگیزه چین را برای حرکت به سمت انرژی‌های پاک و کاهش وابستگی به نفت تقویت کرده است

مشعل پالایشگاه و پرچم جمهوری اسلامی ایران‌ــ با استفاده از خبرگزاری‌های داخلی

سی‌ان‌بی‌سی نیوز در گزارشی که روز دوشنبه منتشر کرد، به این موضوع پرداخت که جمهوری اسلامی ایران احتمالا حتی پس از برداشته شدن محدودیت‌های مربوط به واردات انرژی، در فروش و تخلیه ذخایر نفتی خود با چالش‌هایی روبه‌رو خواهد شد، زیرا بزرگ‌ترین مشتری آن در حال بازنگری در راهبرد انرژی خود است و هم‌زمان، عرضه فراوان نفت از سوی دیگر تولیدکنندگان، بازار را اشباع کرده است.

در این گزارش آمده که چین، بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان، با وجود آنکه به‌طور سنتی اصلی‌ترین خریدار نفت ایران بود، در ماه‌های اخیر اشتیاق چندانی برای خرید نفت این کشور از خود نشان نداده است. برخی ناظران به این واقعیت اشاره کرده‌اند که اکنون چینی‌ها اساسا به خرید حجم زیادی نفت از هیچ کشوری علاقه چندانی نشان نمی‌دهند.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، واردات نفت خام چین روندی نزولی داشت و این موضوع به کاهش تقاضای نفت منجر شد. بر اساس داده‌های موجود، واردات نفت خام چین در ماه مه ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، ۲۹ درصد کاهش یافت و به ۷.۸۲ میلیون بشکه در روز رسید که پایین‌ترین سطح از فوریه ۲۰۱۸ محسوب می‌شود.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

بلومبرگ نیز گزارش داد که واردات نفت خام چین از ایران در ماه ژوئن، نسبت به ماه قبل از آن، بیش از ۵۰ درصد کاهش یافت و به حدود ۶۵۴ هزار بشکه در روز رسید.

طبق گزارشی از موسسه مطالعات امنیت و سیاست توسعه (ISDP) در استکهلم، درگیری‌های خاورمیانه تمرکز راهبردی چین را بر امنیت انرژی و گذار سبز بیش‌از‌پیش پررنگ کرد و به تلاش‌های این کشور برای گذار به انرژی‌های سبز شتابی تازه بخشید.

این نهاد پژوهشی افزود که لی چیانگ، نخست‌وزیر چین، بار دیگر بر ضرورت گسترش استفاده از انرژی‌های غیرفسیلی، ایجاد یک نظام انرژی نوین، تشویق نوآوری و تسریع اصلاحات تاکید کرده است.

در همین حال، انتظار می‌رود عرضه جهانی نفت نیز افزایش یابد، چرا که ائتلاف اوپک‌پلاس با افزایش روزانه ۱۸۸ هزار بشکه‌ای سقف تولید خود برای ماه اوت موافقت کرده است.

این افزایش بخشی از برنامه اوپک‌پلاس برای تکمیل روند لغو تدریجی محدودیت‌های تولید است که چند سال پیش اعمال شد و به این معنا است که این ائتلاف از زمان آغاز جنگ تاکنون، مجموعا ۹۴۰ هزار بشکه در روز به سهمیه‌های تولید خود افزوده است.

کارشناسان می‌گویند که این افزایش عرضه کاملا واقعی است و از زمان لغو محاصره دریایی ایران، حجم نفت انباشته‌شده روی دریا به‌طور چشمگیری افزایش یافته، زیرا ایران بیش از ۴۰ میلیون بشکه نفت صادر کرده و هم‌زمان صادرات نفت روسیه نیز به بالاترین سطح خود رسیده است

با این حال، احتمال بروز اختلال در جریان انتقال نفت از طریق تنگه هرمز را نمی‌توان به‌طور کامل منتفی دانست و این موضوعی است که می‌تواند محاسبات مربوط به تامین انرژی را پیچیده‌تر کند.

جمهوری اسلامی ایران به‌صراحت اعلام کرده است عبور «آزاد» از تنگه هرمز تنها برای ۶۰ روز برقرار خواهد بود و پس از آن، این کشور دریافت عوارض پلکانی را آغاز خواهد کرد، بنابراین باید دید که تحولات به کدام سو می‌رود و عبور کشتی‌های نفتی ممنوع می‌شود یا ادامه‌دار خواهد بود.

وال استریت ژورنال هم با اشاره به سرعت بازسازی ذخایر نفتی جهان، پیش‌بینی کرد که این روند، کارت تنگه هرمز تهران را ضعیف کند.

این روزنامه آمریکایی نوشت که قیمت نفت به سطح پیش از جنگ بازگشته، رفت‌وآمد نفتکش‌ها در تنگه هرمز به‌سرعت در حال بازگشت به وضعیت عادی است و تولیدکنندگان نفت در خلیج فارس نیز چاه‌هایی را که پیش‌تر از مدار خارج کرده بودند، دوباره فعال می‌کنند، اما یک موضوع بسیار بیشتر از این‌ها زمان خواهد برد: بازسازی ذخایر و پر شدن مخازن ذخیره نفت.

سرعت در این زمینه اهمیت زیادی دارد. میزان نفت ذخیره‌شده در جهان اکنون به یکی از عوامل کلیدی در موازنه قدرت میان آمریکا و ایران تبدیل شده است. هرچه کشورها سریع‌تر مخازن راهبردی نفتشان را دوباره پر کنند، توانایی حکومت ایران برای تهدید اقتصاد جهانی از طریق بستن تنگه هرمز ضعیف‌تر خواهد شد.

برخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند قیمت نفت که اکنون حدود ۷۰ دلار برای هر بشکه است، در ماه‌های آینده باز هم کاهش یابد و این موضوع به رانندگان و شرکت‌های هواپیمایی کمک کند. تحلیلگران مک‌کواری و سیتی‌گروپ هفته گذشته پیش‌بینی کردند قیمت نفت ممکن است در ماه‌های آینده تا حدود ۶۰ دلار در هر بشکه هم سقوط کند.

یکی از دلایل این پیش‌بینی آن است که مدیران ذخایر راهبردی نفت مدتی صبر خواهند کرد و خرید گسترده را با تاخیر آغاز می‌کنند.