پس از ۸۸ روز قطعی اینترنت، ایرانیان دوباره آنلاین شدهاند و رسانههای اجتماعی را با پستها، ویدیوها و تصاویر بهتاخیرافتاده از سه ماه گذشته پر کردهاند.
به گزارش ایبیسی، نخستین ویدیوهای منتشرشده زوایای تازهای از اعتراضهای گسترده اخیر را نشان میدهند. از نخستین و محبوبترین پستهایی که آنلاین به اشتراک گذاشته شدهاند، محتوای ضدحکومتی و ویدیوهایی از اعتراضهای علیه سپاه پاسداران دیده میشود.
در حالی که ایرانیان بهتدریج دوباره به اینترنت وصل میشوند، ویدیوهای راهپیمایی مردم در خیابانها در حالی که شعارهایی مانند «جاوید شاه» و «مرگ بر خامنهای» میدهند بهسرعت در فضای مجازی دستبهدست میشوند.
ماندانا، یکی از ساکنان تهران که نامش به دلایل امنیتی تغییر داده شده است، در پیامی صوتی به ایبیسی گفت: «برخی افراد تازه توانستهاند دوباره به اینترنت وصل شوند و فکر میکنم الان شروع به انتشار آن ویدیوها کردهاند.»
برای برخی ایرانیان، این نخستین بار است که وسعت اعتراضها را میبینند.
ماندانا گفت: «دیدن جمعیت عظیمی که در روزهای ۸ و ۹ ژانویه بیرون آمدند، راستش، حتی من هم نمیدانستم اینهمه آدم برای اعتراض بیرون آمده بودند.»
قطع از جهان
سپیده، نام مستعار و ساکن تهران، گفت این کار راهی برای حکومت بود تا آنچه را جهان «شاهد» بود کنترل کند.
او گفت: «جمهوری اسلامی با قطع اینترنت مطمئن شد که تصاویر آن زمان دیده نشوند. نمیخواست جهان شاهد آنچه داشت رخ میداد باشد.»
این احساسی است که در بسیاری از پیامهای آنلاین نیز تکرار شده است. یک نفر در پیامی که ویدیویی از اعتراضها را به اشتراک گذاشته بود، نوشت: «اینترنت را قطع کرده بودند تا دنیا نبیند در تمام خیابانهای اصلی ایران، دریایی از ایرانی باشرف و آزادیخواه با فراخوان شاه به خیابانها آمده بودند تا کشورشان را از اشغالگر پس بگیرند.»
برخی ایرانیان به ایبیسی گفتند دیدن ویدیوهای جدید از وسعت اعتراضها آمار بالای قتلعام معترضان را تایید میکند. ماندانا گفت: «حکومت واقعا در دو روز ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر را قتلعام کرده است.»
تکاندهنده و گیجکننده
با این حال، نخستین واکنشها جشن و شادی نبود، بلکه ترکیبی از اضطراب، خشم و تردید بود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
دادههای ترافیک اینترنت نشان میدهد میزان استفاده هنوز به سطح پیش از سرکوب بازنگشته است.
ماندانا گفت: «حتی حالا هم اینترنتی که وصل کردهاند همچنان بسیار کند است و ما برای استفاده از رسانههای اجتماعی، هنوز باید ویپیان بخریم.»
هزینه ویپیان نسبت به پیش از جنگ بالاتر است، مشکل دیگری برای ایرانیانی که همزمان با ورود جنگ به چهارمین ماه، با شرایط دشوار اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند.
ماندانا گفت: «مردم حتی برای تامین ابتداییترین نیازهای زندگی هم در تنگنا هستند.»
او در ادامه افزود: «برخی خوشحالاند که اینترنت برگشته است، چون دستکم حالا بالاخره میتوانند کسبوکارشان را دوباره راه بیندازند و درآمد داشته باشند.»
این موضوع قطعا درباره سپیده صدق میکند. سپیده تولیدکننده محتوا است و در ۲۰ سال گذشته، برای کسب درآمد به اینترنت متکی بوده است. او گفت: «وقتی حکومت اینترنت را قطع کرد، نابود شدم؛ کسبوکارم کاملا متوقف شد.»
ماندانا گفت هیچ «حسی از آزادی» ندارد.
ماندانا گفت: «حتی وقتی میخواستم چیزی جستوجو کنم، درباره موضوعی مطالعه کنم یا چند مقاله بخوانم، تقریبا همه وبسایتها مسدود بود.»
معموری گفت ممکن است بازگشت شبکه جهانی موقت باشد «زیرا برخی نهادهای حکومتی با این تصمیمی که رئیسجمهوری گرفته است موافق نیستند».
دلخراش و الهامبخش
برای امیر، نام مستعار و ساکن اصفهان، بازگشت به فضای آنلاین همزمان بود با خبر مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا.
او گفت ایرانیان «رها شدهاند».
امیر گفت: «آنها احساس میکنند از پشت خنجر خوردهاند و جهان عملا در حال آشتی با حکومت است.» او افزود ایرانیان از آمریکا «عمیقا ناامید» شدهاند و «احساس خیانت» میکنند.
مذاکرات همچنان در بنبست است و دستیابی به توافق نیازمند حلوفصل مسئله برنامه هستهای و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است.
در حالی که ویدیوهایی که نزدیک به سه ماه پیش ضبط شدهاند منتشر میشوند، سپیده احساس میکند «هم دلش شکسته و هم الهام گرفته است».
او گفت: «از فقدان اینهمه جان دلشکستهام، اما در عین حال شجاعت، کرامت و تابآوری مردم ایران برایم الهامبخش بوده است.»
